Paralajmërimi i BQE, Lagarde: Lufta në Iran po krijon rreziqe për inflacionin!

Presidentja e Bankës Qendrore Evropiane, Christine Lagarde, dha një nga paralajmërimet e saj më të drejtpërdrejta deri më tani, në lidhje me pasojat e mundshme inflacioniste të konfliktit të vazhdueshëm në Iran.

Duke folur pas takimit të Këshillit Drejtues të së enjtes, i cili i la normat e interesit të pandryshuara, Lagarde tha se lufta "e ka bërë perspektivën dukshëm më të pasigurt" dhe do të ketë "një ndikim të rëndësishëm në inflacionin afatshkurtër".

Shoku energjetik në qendër të perspektivës së rishikuar të inflacionit nga BQE-ja

Lagarde theksoi se lufta po krijon “rreziqe për inflacionin”, kryesisht përmes tregjeve të naftës dhe gazit, me pasoja të menjëhershme për çmimet e konsumit.

Projeksionet më të fundit të stafit të BQE-së tregojnë një inflacioni mesatar prej 2.6% në vitin 2026, përpara se të ulet në 2.0% në vitin 2027 dhe 2.1% në vitin 2028. Rishikimi lart krahasuar me parashikimet e mëparshme është kryesisht i nxitur nga çmimet më të larta të energjisë të lidhura me konfliktin në Lindjen e Mesme.

Inflacioni bazë, i cili përjashton energjinë dhe ushqimin, pritet gjithashtu të mbetet pak mbi objektiv gjatë horizontit të parashikimit, duke reflektuar efektet indirekte nga kostot e energjisë që filtrohen nëpër ekonomi.

Megjithatë, Lagarde e bëri të qartë se ky skenar mbështetet në ndërprerje relativisht të përmbajtura të energjisë.

Në një skenar më të pafavorshëm — që përfshin ndërprerje më të forta dhe më afatgjata të furnizimit me naftë dhe gaz përmes Ngushticës së Hormuzit — inflacioni mund të rritet në 3.5% në vitin 2026.

Në një skenar të rëndë, ku çmimet e energjisë mbeten të larta për një kohë më të gjatë, inflacioni total mund të arrijë deri në 4.4% në vitin 2026.

BQE-ja është veçanërisht e vëmendshme ndaj të ashtuquajturave efekte të raundit të dytë, ku një tronditje fillestare e energjisë përhapet përtej kostove të karburantit në paga, shërbime dhe inflacionin bazë.

“Nëse vazhdojnë, çmimet më të larta të energjisë mund të çojnë në një rritje më të gjerë të inflacionit përmes efekteve indirekte dhe të raundit të dytë — një situatë që kërkon monitorim të afërt”, tha Lagarde.

Rritja e rishikuar poshtë: Rreziqet e stagflacionit në rritje

Presioni inflacionist nga tregjet e energjisë arrin pikërisht në momentin e gabuar për ekonominë e eurozonës.

Rritja e PBB-së është rishikuar në vetëm 0.9% për vitin 2026 - pak mbi stagnimin - pasi lufta rëndon mbi të ardhurat reale, besimin e biznesit dhe konsumin.

Rezultati është një mjedis politikash më kompleks.

I njëjti shok nafte që kërcënon të rrisë inflacionin, pritet gjithashtu të rëndojë rritjen duke gërryer të ardhurat reale dhe duke ulur besimin.

Lagarde përsëriti se një konflikt i zgjatur do të rriste njëkohësisht inflacionin dhe do të dobësonte aktivitetin ekonomik, duke e komplikuar përgjigjen politike të BQE-së.

Lagarde thekson qasjen takim pas takimi, por analistët tashmë shohin rritje të normave të interesit

Lagarde theksoi se politikëbërësit po monitorojnë nga afër treguesit kryesorë, duke përfshirë rritjen e pagave, pritjet për inflacionin dhe zhvillimet në tregjet e energjisë.

 “Ne nuk po angazhohemi paraprakisht për një rrugë të caktuar norme”, tha ajo, duke shtuar se BQE është e gatshme të përshtatë mjetet e saj nëse është e nevojshme për të siguruar që inflacioni të kthehet në mënyrë të qëndrueshme brenda objektivit.

“BQE-ja nuk ka gjasa të tregojë të njëjtin durim që tregoi gjatë tronditjes së fundit të inflacionit”, paralajmëroi Sylvain Broyer, Kryeekonomist për EMEA-n në S&P Global Ratings.

Sipas Roman Ziruk, Analist i Lartë i Tregut në firmën globale të shërbimeve financiare Ebury, ky është një "anim agresiv" nga BQE-ja.

“BQE-ja ka më shumë gjasa të rrisë normat e interesit në vend që t’i ulë ato këtë vit, me uljet që tani duket se janë jashtë diskutimit”, tha ai.

"Rregullat e lojës kanë ndryshuar. Përshkallëzimi i tensioneve gjeopolitike ka ndryshuar perspektivën, duke rihapur mundësinë që rritja e normave të interesit të mund të kthehet në axhendë", tha Joe Nellis, Profesor i Ekonomisë Globale në Shkollën e Menaxhimit Cranfield dhe këshilltar i MAH.

Reagimet e tregut

Euro u rrit me 0.5% në 1.1520 kundrejt dollarit amerikan të enjten, ndërsa tregjet e aksioneve evropiane u kthyen në negative ndërsa çmimet e naftës dhe gazit u rritën.

Nafta bruto Brent u tregtua me rreth 111 dollarë për fuçi, afërsisht 55% më shumë që nga fillimi i luftës, ndërsa çmimet e gazit natyror evropian u rritën me 13% në 61 euro për megavat-orë. Të dyja çmimet u rritën ndjeshëm gjatë natës pasi sulmi i Iranit në kompleksin e LNG-së Ras Laffan të Katarit, intensifikoi frikën e ndërprerjeve të furnizimit.

Indeksi DAX i Gjermanisë ra me 2.39% në 22,940 pikë deri në orën 16:00 në Frankfurt, ndërsa indeksi pan-evropian Euro STOXX 50 ra me 1.8% në 5,635.

Rendimentet e obligacioneve gjermane Bund ranë në 2.95% pasi arritën një kulm brenda ditës prej 3%, niveli më i lartë që nga shtatori 2023.

Çfarë vjen më pas

Me situatën e Hormuzit të pazgjidhur dhe tregjet e naftës të prirura ndaj riçmimit të papritur në rast të çdo përshkallëzimi që përfshin Iranin, BQE-ja përballet me një shpërndarje jashtëzakonisht të gjerë të rezultateve përpara takimit të saj të 30 prillit.

Mesazhi i Lagarde ishte në thelb një mesazh për durim vigjilent: banka ka mjetet, kuadrin e të dhënave dhe - për momentin - pistën për të pritur dhe vëzhguar përpara se të veprojë./ Euronews.