SHBA-ja duhet të mbajë çelësat e Ngushticës së Hormuzit

Ngushtica e Hormuzit është kthyer në një pikë të nxehtë në luftën SHBA-Izrael kundër Republikës Islamike. Kjo ngushticë e ngushtë, përmes së cilës duhet të kalojnë cisternat e naftës për të hyrë ose dalë nga Gjiri Persik, është mbyllur për pjesën më të madhe të transportit detar nga Garda Revolucionare Islamike e Iranit që nga fillimi i armiqësive. Shtetet e Bashkuara kanë një interes të qartë për të marrë kontrollin e ngushticës dhe një interes strategjik për ta ruajtur atë kontroll edhe më pas.

Ngushtica e Hormuzit është pika detare më kritike në botë. Ajo lidh Gjirin Persik me Gjirin e Omanit dhe Detin Arabik. Rëndësia e saj është vështirë të mbivlerësohet. Pothuajse një e pesta e gjithë produkteve të naftës në botë kalon përmes saj.

Në kohët e lashta ishte një rrugë tregtare për mëndafsh dhe erëza, por sot është bërë një hallkë kyçe e ekonomisë moderne, pjesë e zinxhirit të furnizimit për gjithçka, nga bujqësia deri te industria e gjysmëpërçuesve.

Kontrolli i ngushticës mund të ketë ndikim vendimtar në fatin e vendeve shumë larg brigjeve të saj. Republika Islamike e di këtë dhe e shfrytëzon, por nuk duhet të lejohet ta bëjë. Për më tepër, ajo nuk është i vetmi shtet sovran që ka vijë bregdetare në këtë ngushticë, dhe komuniteti ndërkombëtar, i udhëhequr nga SHBA, duhet ta ndalojë të sillet sikur është.

Edhe para fillimit të luftës, Teherani kërcënonte herë pas here se do ta shtrëngonte kontrollin deri në bllokim të plotë dhe zhvillonte stërvitje ushtarake që simulonin mbylljen e ngushticës. Tani këto stërvitje janë kthyer në realitet.

Raportohet se Irani ka qëlluar ndaj anijeve ndërsa ato hynin në ngushticë. Garda Revolucionare ka deklaruar se çdo anije që kërkon kalim "duhet të marrë leje nga Irani". Anijeve të lidhura me "agresorët", që në thelb përfshin pothuajse këdo përveç Kinës ose flotës ilegale të cisternave fantazmë, do t'u mohohet hyrja. Kjo përbën shantazh, tipik për Republikën Islamike dhe aparatin e saj të korruptuar.

Kjo tregon gjithashtu një të vërtetë të rëndësishme: bota e lirë nuk duhet të lejojë që një shtet autoritar të kontrollojë Ngushticën e Hormuzit.

SHBA dhe aleatët e saj prej kohësh kanë plane për të marrë kontrollin e ngushticës dhe, siç vuri në dukje së fundmi admirali në pension i Marinës amerikane Mark Montgomery, ato ka të ngjarë të jenë duke u rishikuar tani. Me 10 mars, ushtria amerikane fundosi 16 anije vendosëse minash pranë ngushticës dhe presidenti Donald Trump paralajmëroi se do të godasë "20 herë më fort" nëse Irani ndalon rrjedhën e naftës.

Nuk ka gjasa që Garda ta marrë parasysh këtë paralajmërim. Ajo ndien se ka pak për të humbur. Garda është e pandarë nga regjimi që e krijoi. Ajo është shumë ideologjike dhe thellësisht e korruptuar dhe ndodhet në qendër të fushatës ushtarake. Me veprimet e saj, Irani po arrin madje të eksportojë më shumë naftë tani sesa para luftës.

Megjithatë, ushtritë e SHBA-së dhe Izraelit janë më të fuqishme se Garda, veçanërisht tani që morali dhe kapacitetet e saj po goditen rëndë. Një luftë rraskapitjeje, sidomos detare, nuk e favorizon Gardën.

SHBA duhet të përgatitet ta mbajë nën kontroll ngushticën pasi anijet e Gardës të jenë shkatërruar. Shtetet e Bashkuara kanë mbrojtur për dekada lirinë e lundrimit në detet ndërkombëtare, gjë që ka qenë thelbësore për stabilitetin global dhe një periudhë relative paqeje. Fuqive rivale, si aleatët e Iranit, Rusia dhe Kina, nuk mund t'u besohet kjo detyrë.

Duke marrë dhe mbajtur kontrollin e ngushticës, ndoshta në partneritet me vendet mike që kufizohen me Gjirin, SHBA-ja do të fitonte ndikim të konsiderueshëm ndaj Moskës dhe Pekinit. Kina, si importuese neto e energjisë, varet më shumë nga rrjedhat që kalojnë nëpër këtë ngushticë sesa vetë SHBA-ja.

Kontrolli i Ngushticës së Hormuzit do të sillte edhe përfitime të brendshme, pasi do të ulte çmimin e karburantit dhe të mallrave që varen nga furnizimet energjetike. Marrja e kontrollit të ngushticës mund të shihej si një rezultat i pranueshëm i luftës.

Një marrëveshje e tillë do të shkaktonte zemërim si jashtë vendit ashtu edhe brenda SHBA-së. Këshilli i Sigurimit i OKB-së nuk do ta mirëpriste, por ky institucion ndërkombëtar, sipas argumentit të autorit, ka dështuar të ndalojë ambiciet bërthamore të Iranit.

Me baza ushtarake në të dy skajet e ngushticës, SHBA është në një pozicion për të vepruar më vendosmërisht dhe mund të bashkëpunojë veçanërisht me Omanin fqinj për të siguruar trafikun ndërkombëtar në këto ujëra jetike. Irani ka qenë në konflikt me SHBA-në për 47 vjet, gjë që, sipas këtij këndvështrimi, përbën arsye dhe justifikim të mjaftueshëm për një veprim kaq të guximshëm amerikan.

Në një botë gjithnjë e më komplekse dhe të rrezikshme, Ngushtica e Hormuzit, sipas këtij argumenti, do të ishte më mirë të mbahej nën kontroll amerikan dhe jo në varësi të vendimeve të kundërshtarëve autoritarë. /Washington Examiner – Syri.net