Dita më e rëndë e sulmeve deri më tani në Iran, pavarësisht basteve të tregut se lufta do të përfundojë së shpejti

Shtetet e Bashkuara dhe Izraeli e goditën Iranin të martën me atë që Pentagoni dhe iranianët në terren e quajtën sulmet ajrore më intensive të luftës , pavarësisht se tregjet globale vënë bast se Presidenti Donald Trump do të kërkojë t'i japë fund konfliktit së shpejti.

Duke rritur rreziqet për ekonominë globale, Garda Revolucionare e Iranit tha se do të bllokonte dërgesat e naftës nga Gjiri nëse nuk ndalen sulmet e SHBA-së dhe Izraelit .“Sot do të jetë përsëri dita jonë më intensive e sulmeve brenda Iranit: më shumë luftëtarë, më shumë bombardues, më shumë sulme, inteligjenca më e rafinuar dhe më e mirë se kurrë”, tha Sekretari i Mbrojtjes i SHBA-së, Pete Hegseth, në një konferencë për shtyp në Pentagon.

'SI FERR'

Banorët e Teheranit të kontaktuar nga Reuters përshkruan gjithashtu natën më intensive të bombardimeve të luftës.
"Ishte si ferr. Ata po bombardonin kudo, çdo pjesë të Teheranit", tha një banor në telefon, duke folur në kushte anonimiteti për arsye sigurie. "Fëmijët e mi kanë frikë të flenë tani."

Në lindje të Teheranit, dy ndërtesa banimi pesëkatëshe u goditën të hënën, duke rrëzuar dyshemetë dhe muret dhe duke lënë një strukturë betoni të rrënuar. Pamjet nga Gjysmëhëna e Kuqe e Iranit treguan ekipet e shpëtimit atje duke mbajtur një viktimë në një qese me trupa. Punëtorët po nxirrnin ende trupa në vendngjarje të martën kur një raketë goditi një kryqëzim rrugor aty pranë.Megjithatë, meqenëse Trump e përshkroi luftën të hënën si "shumë të plotë", investitorët dukeshin të bindur se ai do ta përfundonte atë së shpejti - përpara se ndërprerja e furnizimit global me energji të shkaktonte një krizë ekonomike në mbarë botën.

Një rritje historike e çmimeve të naftës bruto të hënën u përmbys kryesisht brenda një dite. Çmimet e aksioneve aziatike dhe evropiane shënuan një rimëkëmbje të pjesshme nga rëniet e mëparshme të menjëhershme, dhe Wall Street u rikthye në nivelet e saj të fundit të shkurtit, para luftës.
Një burim i njohur me planet e luftës së Izraelit i tha Reuters se ushtria izraelite donte të shkaktonte sa më shumë dëme të ishte e mundur përpara se të mbyllej afati për sulme të mëtejshme, nën supozimin se Trump mund t’i jepte fund luftës në çdo kohë.

Ministri i Jashtëm i Izraelit, Gideon Saar, tha se vendi i tij nuk po planifikonte një luftë të pafundme dhe po konsultohej me Uashingtonin se kur ta ndalonte atë.Irani ka refuzuar t’i përulet kërkesës së Trump që t’i lejojë Shtetet e Bashkuara të zgjedhin udhëheqjen e tyre të re, duke emëruar liderin e linjës së ashpër Mojtaba Khamenei si udhëheqës suprem për të zëvendësuar babanë e tij, i cili u vra në ditën e parë të luftës.
Por vërejtjet herë pas here kontradiktore nga Trump në një konferencë për shtyp të hënën duket se i siguruan tregjet se ai do ta ndalte luftën e tij përpara se të provokonte një krizë ekonomike si ato që pasuan goditjet e naftës në Lindjen e Mesme të viteve 1970. Ai tha se SHBA-të kishin shkaktuar tashmë dëme serioze dhe parashikoi se konflikti do të përfundonte para katër javëve që ai nisi fillimisht.

Trump nuk e ka përcaktuar se si do të dukej fitorja, por të hënën nuk i përsëriti deklaratat se Irani duhet ta lejojë atë të zgjedhë udhëheqësin e vet.
Disa ndihmës të Kongresit kanë thënë se presin që Shtëpia e Bardhë së shpejti të kërkojë deri në 50 miliardë dollarë fonde shtesë për luftën.
SHBA-të përdorën municione me vlerë 5.6 miliardë dollarë në dy ditët e para të sulmeve kundër Iranit, tha të martën një burim i njohur me informacionin.
“Ekziston një pikëpyetje e madhe se sa gjatë njerëzit mund të durojnë kostot e këtij konflikti”, tha Clionadh Raleigh, drejtor ekzekutiv i grupit amerikan të monitorimit të krizave, Armed Conflict Location & Event Data, ose ACLED.

KUNDËRSHTIMI IRANIAN

Disa zyrtarë të lartë iranianë shprehën kundërshtim të martën.
«Sigurisht, ne nuk kërkojmë armëpushim; ne besojmë se agresori duhet të goditet në gojë në mënyrë që të nxjerrë një mësim dhe të mos mendojë më kurrë të sulmojë Iranin e dashur», shkroi në X kryetari i parlamentit të Iranit, Mohammad Baqer Qalibaf.
Ministri i Jashtëm Abbas Araqchi i tha PBS se Teherani nuk ka gjasa të rifillojë negociatat me SHBA-në.
Lufta ka ndaluar në mënyrë efektive dërgesat përmes Ngushticës së Hormuzit , ku një e pesta e naftës dhe gazit natyror të lëngshëm global kalon normalisht përgjatë bregdetit të Iranit.

Disa nga prodhuesit më të mëdhenj në botë kanë mbetur pa rezerva dhe kanë ulur prodhimin.
Pasi Irani zgjodhi udhëheqësin e tij të ri të ashpër, çmimet e naftës u rritën për një kohë të shkurtër në gati 120 dollarë për fuçi të hënën. Por deri në orën 15:00 GMT të martën, çmimi i naftës së papërpunuar Brent kishte rënë përsëri nën 90 dollarë.
Trump tha të hënën se nëse Irani bllokon naftën përmes ngushticës, "ne do t'i godasim aq fort sa nuk do të jetë e mundur për ta ose për këdo tjetër që i ndihmon ata të rimëkëmbin ndonjëherë atë pjesë të botës", tha ai.

Por një zëdhënës i Gardës Revolucionare tha se Teherani nuk do të lejojë që “asnjë litër” naftë e Lindjes së Mesme të arrijë në SHBA ose aleatët e saj, ndërsa sulmet e SHBA-së dhe Izraelit vazhdojnë.
"Ne jemi ata që do të përcaktojnë fundin e luftës", tha zëdhënësi.

Një përfundim i shpejtë i luftës mund t’i lërë udhëheqësit e Iranit në pushtet

Përfundimi i shpejtë i luftës duket se përjashton rrëzimin e udhëheqjes së Iranit, e cila mbajti tubime në shkallë të gjerë të hënën në mbështetje të udhëheqësit të ri suprem.
Shumë iranianë duan ndryshim dhe disa të tjerë festuan hapur vdekjen e Khameneit të vjetër, disa javë pasi forcat e tij të sigurisë vranë mijëra njerëz për të shtypur protestat antiqeveritare. Por ka pasur pak shenja proteste gjatë luftës.
Të paktën 1,270 persona janë vrarë që nga fillimi i sulmeve ajrore të SHBA-së dhe Izraelit më 28 shkurt, sipas raportimeve të mediave shtetërore iraniane.

Dhjetëra persona janë vrarë gjithashtu në sulmet izraelite ndaj Libanit për të çrrënjosur grupin Hezbollah të mbështetur nga Irani, i cili ka qëlluar në Izrael në solidaritet me Iranin. Irani tha se katër nga diplomatët e tij u vranë në një sulm ndaj një hoteli në Liban të dielën.
Sulmet iraniane ndaj Izraelit kanë vrarë 12 persona. Irani ka goditur bazat ushtarake amerikane dhe misionet diplomatike në shtetet arabe të Gjirit, por gjithashtu ka goditur hotele, aeroporte të mbyllura dhe ka dëmtuar infrastrukturën e naftës./ Reuters - Syri.Net