Pse Evropa dhe Australia kanë dërguar asete ushtarake në Lindjen e Mesme?

Këtë javë, disa vende në Evropë njoftuan se po dërgojnë ndihmë ushtarake në Lindjen e Mesme dhe Mesdhe në mes të luftës së vazhdueshme SHBA-Izrael-Iran, e cila ka çuar në një sulm ndaj një baze ushtarake britanike në Qipro.

Të enjten, Australia njoftoi gjithashtu se do të dërgojë "asete" në rajon, por nuk specifikoi se çfarë.

Lufta, e cila filloi me Operacionin Epic Fury, fushata SHBA-Izrael kundër Iranit, më 28 shkurt, vazhdoi të përshkallëzohej për të shtatën ditë radhazi të premten, ndërsa sulmet vazhduan në Iran, Izrael dhe vende të tjera në rajon.

Cilat vende evropiane po dërgojnë ndihmë ushtarake në Lindjen e Mesme?

Mbretëria e Bashkuar

Të hënën, baza e Forcave Ajrore Mbretërore të Mbretërisë së Bashkuar në Akrotiri në Qipro pësoi një sulm me dronë gjatë natës, thanë presidenti i ishullit dhe Ministria Britanike e Mbrojtjes, pasi kryeministri Keir Starmer tha se Mbretëria e Bashkuar do t'i lejonte SHBA-së të përdorte bazat e saj për të nisur sulme "mbrojtëse" ndaj Iranit.

Ministria e Mbrojtjes e Mbretërisë së Bashkuar tha të martën se po dërgonte anijen HMS Dragon në Mesdheun lindor së bashku me dy helikopterë Wildcat “për të forcuar mbrojtjen nga dronë për partnerët tanë qipriotë”.

Një nga gjashtë shkatërruesit e mbrojtjes ajrore Type-45 të Marinës Mbretërore, HMS Dragon, është i pajisur me një sistem raketash Sea Viper, i cili është në gjendje të lëshojë tetë raketa në më pak se 10 sekonda dhe të drejtojë deri në 16 raketa njëkohësisht, tha ministria në një deklaratë.

Të enjten, kryeministri Keir Starmer tha në një konferencë për shtyp në Downing Street se Mbretëria e Bashkuar do të dërgonte katër avionë të tjerë luftarakë Typhoon në Katar për të ndihmuar me mbrojtjen.

Franca

Të martën, presidenti francez Emmanuel Macron tha se Franca po dërgonte një aeroplanmbajtëse në Mesdhe, në përgjigje të konfliktit në zgjerim.

 “Kam urdhëruar aeroplanmbajtësen Charles de Gaulle, asetet e saj ajrore dhe eskortën e fregatave të marrin kursin për në Mesdhe”, tha ai në një fjalim televiziv një ditë pasi paralajmëroi për rrezikun e përhapjes së konfliktit përtej kufijve të Evropës.

Macron tha se po dërgonte gjithashtu asete ushtarake në Qipro, një ditë pasi dronët e prodhuar në Iran goditën bazën ajrore britanike të ishullit mesdhetar në Akrotiri.

“Kam vendosur gjithashtu të dërgoj mjete shtesë të mbrojtjes ajrore dhe një fregatë franceze, Languedoc, e cila do të mbërrijë në brigjet e Qipros sonte”, tha ai.

Iranian drone strikes British air base in Cyprus, escalating regional tensions

Greqia

Greqia ka dërguar dy fregata dhe katër avionë luftarakë F-16 në Qipro.

Gjithashtu i ka lejuar SHBA-së të përdorë bazën e saj në Gjirin e Soudës në Kretë.

Italia

Roma tha se do të dërgojë “asete detare” në Qipro në ditët në vijim, së bashku me Francën, Holandën dhe Spanjën.

Italia u ka premtuar gjithashtu partnerëve në Gjirin Persik “sisteme mbrojtjeje ajrore, anti-dronë dhe anti-raketa”.

Mediat italiane raportuan se ndihma mund të përfshijë sistemin e mbrojtjes ajrore SAMP/T.

Ministri i Mbrojtjes, Guido Crosetto, tha se bazat ajrore të Italisë mund të përdoren nga SHBA-të për “mbështetje logjistike” për “avionët që nuk janë të destinuar për luftime” sipas marrëveshjeve ekzistuese.

Portugalia

Qeveria portugeze i ka dhënë miratimin SHBA-së për të përdorur bazën e saj në Lajes në Azore, si pjesë e operacioneve që synojnë Iranin, por me kushte të caktuara.

Kryeministri Luis Montenegro tha të mërkurën se leja ishte dhënë “me mirëkuptimin se këto operacione janë të natyrës mbrojtëse ose hakmarrëse, se ato janë të nevojshme dhe proporcionale dhe se synojnë ekskluzivisht objektiva ushtarake”.

Spanjë

Kryeministri spanjoll Pedro Sanchez e ka bërë të qartë kundërshtimin e tij ndaj luftës në një përplasje verbale me Trumpin.

Të martën, Spanja tha se SHBA-të duhet të jenë të vetëdijshme për ligjin ndërkombëtar dhe marrëveshjet dypalëshe tregtare me Bashkimin Evropian, pasi Trump kërcënoi të ndërpresë të gjithë tregtinë me vendin, për shkak se refuzoi të lejonte ushtrinë amerikane të përdorte bazat e saj për misione të lidhura me sulmet ndaj Iranit.

Megjithatë, Spanja ka thënë se do të dërgojë fregatën e saj më të përparuar, Cristobal Colon, për të ndihmuar në mbrojtjen e Qipros.

Të enjten, ministria e mbrojtjes tha se anija luftarake do të “ofrojë mbrojtje dhe mbrojtje ajrore” dhe “do të mbështesë çdo evakuim të civilëve”.

Pse po e bëjnë këtë vendet evropiane?

Të kujdesshme nga përfshirja e drejtpërdrejtë në luftën SHBA-Izrael kundër Iranit, vendet evropiane janë përfshirë megjithatë në konflikt nga sulmet ndaj Qipros dhe aleatëve perëndimorë në vendet e Gjirit, të cilat presin trupa amerikane në baza ushtarake.

Në një postim në rrjetet sociale ku njoftohej vendosja ushtarake e Mbretërisë së Bashkuar të martën, Starmer tha se vendi ishte “plotësisht i përkushtuar ndaj sigurisë së Qipros dhe personelit ushtarak britanik të vendosur atje”.

“Ne gjithmonë do të veprojmë në interes të Mbretërisë së Bashkuar dhe aleatëve tanë”, shkroi ai në X.

Të enjten, Starmer tha në një konferencë për shtyp në Downing Street se ai i qëndron vendimit të tij për të mos u bashkuar me fushatën SHBA-Izrael në Iran.

Refuzimi i tij fillestar rezultoi në një qortim të fortë nga Presidenti i SHBA-së, Donald Trump. “Ky nuk është Winston Churchill me të cilin po merremi”, tha Trump të martën.

Macron ka dënuar fushatën në Iran nga SHBA-të dhe Izraeli, duke thënë: “Shtetet e Bashkuara të Amerikës dhe Izraeli vendosën të nisin operacione ushtarake, të kryera jashtë ligjit ndërkombëtar, të cilat ne nuk mund t’i miratojmë.”

Por “Republika Islamike e Iranit mban përgjegjësinë kryesore për këtë situatë”, shtoi ai, për shkak të programit të saj bërthamor “të rrezikshëm”, mbështetjes për ndërmjetësit rajonalë dhe urdhrave për të qëlluar “njerëzit e vet” gjatë protestave në janar.

Macron shtoi se forcat franceze rrëzuan dronë “në vetëmbrojtje” gjatë orëve të para të konfliktit.

“Ne reaguam menjëherë dhe rrëzuam dronë në vetëmbrojtje në orët e para të konfliktit për të mbrojtur hapësirën ajrore të aleatëve tanë, të cilët e dinë se mund të mbështeten tek ne”, tha ai, duke iu referuar marrëveshjeve të mbrojtjes me Katarin, Kuvajtin dhe Emiratet e Bashkuara Arabe.

Cilat vende të tjera po dërgojnë asete ushtarake në Lindjen e Mesme?

Të enjten, kryeministri australian Anthony Albanese i tha parlamentit të Australisë se do të vendosë “asete ushtarake” në Lindjen e Mesme, ndërsa qeveria vazhdon të koordinojë fluturimet për në shtëpi për qytetarët e bllokuar.

“I falënderoj ata australianë që po futen në një situatë të rrezikshme për të ndihmuar bashkëkombësit e tyre australianë”, tha Albanese pa dhënë detaje të mëtejshme rreth aseteve.

Të premten, media australiane raportoi se këto përfshijnë një C-17A Globemaster të Forcave Ajrore Mbretërore Australiane dhe një KC-30A Multi-Role Tanker Transport, por raportoi se qeveria nuk ka zbuluar se ku ndodhen këto aktualisht.

Duke folur për Al Jazeera në kushte anonimiteti, një analist ushtarak tha: “Australia tradicionalisht ka mbështetur SHBA-në në këto operacione. Mendoj se ndihma e tyre është mjaft e kufizuar, por tregon mbështetjen e tyre për qëllimin e përgjithshëm të degradimit të regjimit në Iran dhe heqjes së kërcënimit të zhvillimit të armëve bërthamore nga ana e tyre.”/ Al Jazeera.