Poroshenko: Zelensky nuk e kupton Putinin, mos harroni se ai ishte agjent i KGB-së

Ish-presidenti ukrainas Petro Poroshenko ka dy këshilla kryesore për këdo që negocion me Vladimir Putinin. Së pari, mos i besoni kurrë; dhe së dyti, hyni në bisedime me udhëheqësin rus vetëm kur jeni duke negociuar nga një pozicion force.

Poroshenko ka frikë se këto parime po injorohen në bisedimet aktuale të paqes mbi luftën e Rusisë kundër Ukrainës , të cilat po ndërmjetësohen nga Shtetet e Bashkuara, tha ai për POLITICO në një intervistë në Mynih.

Poroshenko udhëhiqet nga përvoja e marrëveshjeve të Minskut të viteve 2014 dhe 2015. Këto marrëveshje, të hartuara për të ngrirë konfliktin mbi Donbasin dhe të nënshkruara nga udhëheqësit e Ukrainës, Rusisë, Francës, Gjermanisë dhe separatistëve ukrainas, nuk kanë mbijetuar.

Vlerësimet e tij të ashpra vijnë ndërsa delegacionet ruse dhe ukrainase takohen në Gjenevë me të dërguarit amerikanë Jared Kushner dhe Steve Witkoff, në raundin e fundit të negociatave deri më tani të pasuksesshme për t'i dhënë fund luftës.

Poroshenko, presidenti i parë i Ukrainës që nga kryengritja e Euromaidanit që rrëzoi presidentin e zgjedhur, pro-rusin Viktor Janukoviç, është i shqetësuar për drejtimin që po marrin këto bisedime paqeje.

Poroshenko, i cili kryeson partinë Solidariteti Europian, fraksionin kryesor të opozitës në Ukrainë, beson se rivali i tij Volodymyr Zelensky gaboi që pranoi negociatat nga të cilat evropianët ishin të përjashtuar dhe se ai duhet të kishte këmbëngulur për një armëpushim të menjëhershëm.

"Pavarësisht katastrofës në Zyrën Ovale shkurtin e kaluar, ai duhet t'i ishte përmbajtur kërkesës për armëpushim. Ai nuk e kupton Putinin dhe nuk e kupton Trumpin. Dhe ne kemi një problem tjetër: Trump nuk e kupton Putinin. Është një tragjedi globale, jo vetëm për Ukrainën", tha Poroshenko.

Ai shtoi:

"Trump mendon se Putini po bën tregti me të dhe po përpiqet të arrijë kushte më të mira paqeje. Kjo nuk është e vërtetë. Putini nuk po bën tregti. Ai ka një kuptim krejtësisht të ndryshëm. Putini dëshiron të rivendosë Bashkimin Sovjetik. Putini dëshiron të rivendosë Perandorinë Ruse. Nuk kam asnjë dyshim për këtë. Putini ëndërron për vendin e tij në histori. Dhe pavarësisht kostos në jetët e humbura - ruse dhe, sigurisht, ukrainase", shtoi ai.

Poroshenko gjithashtu nuk beson se Putini është veçanërisht i interesuar për territorin shtesë në Ukrainën lindore që trupat e tij nuk kanë arritur ta pushtojnë dhe se Kremlini kërkon që Kievi t'ia dorëzojë atë si pjesë të çdo marrëveshjeje paqeje.

Ai beson se Putini po e përdor këtë kërkesë “për të destabilizuar situatën e brendshme politike në Ukrainë” dhe për të shkatërruar unitetin e vendit, sepse çdo lëshim territorial do të duhej të konfirmohej në një referendum, gjë që do t’i ndante ukrainasit.

"Është një skenar rus. Mos harroni, Putini është një oficer i KGB-së. Ai është specialist në gjëra të tilla", tha Poroshenko.

Gjatë fushatës zgjedhore të vitit 2019, Zelensky sulmoi Poroshenkon për nënshkrimin e marrëveshjeve të dështuara të Minskut, të cilat ishin shumë të papëlqyeshme dhe nuk u zbatuan nga Rusia.

Poroshenko mbron procesin e Minskut, duke këmbëngulur se ai ka dhënë pak rezultate – dhe shumë më pak sesa kërkoi Putini.

«Por të paktën Minsku më siguroi pesë vjet për të ndihmuar në ndërtimin e shtetit, kishës dhe ushtrisë ukrainase», tha ai. Poroshenko beson se ato pesë vjet ishin vendimtare për Ukrainën që t'i rezistonte një pushtimi të plotë rus në vitin 2022 dhe të shmangte humbjen.

Evropianët tani duhet të imponohen në negociata duke pranuar thirrjen e Presidentit Francez Emmanuel Macron që kontinenti të marrë pjesë drejtpërdrejt, tha Poroshenko.

"Mendoj se do të ketë vrull rreth kësaj," tha ai, por vuri në dukje se nevojitet mbështetja nga kancelari gjerman Friedrich Merz."Evropa ka të drejtë të jetë në tryezë, sepse tani po financon Ukrainën. Megjithatë, pa Trumpin, pa Amerikën, është e pamundur të arrihet një marrëveshje paqeje. Roli i Shteteve të Bashkuara është i rëndësishëm, por pa Evropën, asgjë nuk mund të ndodhë. Ata mund të luajnë rolet e policit të mirë dhe të policit të keq", shtoi ai.

Poroshenko gjithashtu beson se Trump duhet të kalojë një nga "vijat e kuqe" të tij për të garantuar sigurinë e Ukrainës pas luftës.

"Kjo duhet të përfshijë edhe ushtarët në terren. Çizmet e kujt? Çizmet amerikane, sepse pa to do të ketë përsëri konflikt", tha ai.

Poroshenko beson se Trump - i cili ka përjashtuar dërgimin e trupave amerikane në Ukrainë - mund të bindet të ndryshojë mendje.

Sipas Poroshenkos, në vitin 2017, kur ai ishte president dhe Trump ishte në mandatin e tij të parë, ata diskutuan një vendosje të SHBA-së si pjesë e një misioni paqeruajtës të NATO-s ose Kombeve të Bashkuara. Trump fillimisht e hodhi poshtë këtë.

"Ai e urren NATO-n. Ai e urren operacionet paqeruajtëse të Kombeve të Bashkuara", tha Poroshenko.

Por, ndërsa ata vazhdonin bisedën e tyre, sipas Poroshenkos, Trump filloi ta shqyrtonte mundësinë. Ai vëren se Trump po mendon për trashëgiminë e tij dhe dëshiron të hyjë në histori si një president i paqes.

“Dhe Trump nuk mund të arrijë një marrëveshje paqeje pa ushtarë në terren”, pohon Poroshenko.

Kriza në Ukrainë

Poroshenko dhe Zelensky ushqejnë armiqësi të thellë ndaj njëri-tjetrit dhe shkëmbyen sulme të ashpra gjatë fushatës së vitit 2019.

Zelensky fitoi bindshëm pasi pretendoi se mund ta zgjidhte konfliktin me Rusinë përmes bisedimeve të drejtpërdrejta me Putinin dhe pasi arriti të kontaktonte me votuesit e rinj përmes mediave sociale.

Prokurorët ukrainas, të emëruar nga Zelensky, hapën më pas procedurat kundër Poroshenkos, duke e akuzuar atë për krime të rënda, duke përfshirë tradhti, komplot dhe korrupsion.

Poroshenko pretendon se të gjitha akuzat janë të sajuara dhe është i bindur se Gjykata Supreme do të vendosë më 6 mars se ato janë të paligjshme dhe jokushtetuese.

Pas një sërë skandalesh të fundit korrupsioni që çuan në largimin e shefit të stafit të Zelensky-t, Andriy Yermak, dhe mes kritikave në rritje për rënien e demokracisë, politika ukrainase është bërë gjithnjë e më e brishtë, argumenton ai.

Tani Zelensky po përballet me një krizë parlamentare, pasi më shumë se 20 deputetë nga partia e tij Shërbëtor i Popullit janë nën hetim për pranim ryshfeti për të siguruar vota, gjë që mund ta privojë presidentin nga shumica parlamentare.

“Parlamenti tani është në një krizë shumë të thellë”, tha Poroshenko.

"Dhe për shkak të kësaj, ai nuk do të ketë zgjidhje tjetër përveçse të formojë një qeveri të unitetit kombëtar. Unë nuk po vendos asnjë parakusht. Nuk kam nevojë për ndonjë pozicion në qeveri, por çështja është nëse Ukraina do të mbijetojë apo jo."