Pse Kina po ndërton kaq shumë termocentrale të reja me qymyr, kur energjia e erës dhe diellore po lulëzojnë?

Edhe pse zgjerimi i energjisë diellore dhe të erës nga Kina u përshpejtua në vitin 2025, gjigandi aziatik hapi shumë më tepër termocentrale me qymyr sesa kishte hapur vitet e fundit, duke ngritur shqetësime nëse emetuesi më i madh në botë do të ulë emetimet e karbonit mjaftueshëm për të kufizuar ndryshimet klimatike.

Më shumë se 50 njësi të mëdha me qymyr – grupe individuale kazanësh dhe turbinash me kapacitet gjenerues prej 1 gigavat ose më shumë – u vunë në punë në vitin 2025, nga më pak se 20 në vit gjatë dekadës së kaluar, thuhet në një raport kërkimor të publikuar më 3 shkurt. Në varësi të përdorimit të energjisë, 1 gigavat mund të furnizojë me energji nga disa qindra mijëra deri në më shumë se 2 milionë shtëpi.

Në përgjithësi, Kina vuri në funksion 78 gigavat kapacitet të ri të energjisë me qymyr, një rritje e ndjeshme nga vitet e kaluara, sipas raportit të përbashkët nga Qendra për Kërkime mbi Energjinë dhe Ajrin e Pastër, e cila studion ndotjen e ajrit dhe ndikimet e saj, dhe Global Energy Monitor, i cili zhvillon baza të dhënash që ndjekin trendet e energjisë.

“Shkalla e ndërtimit është marramendëse”, thotë bashkautorja e raportit Christine Shearer e Global Energy Monitor. “Vetëm në vitin 2025, Kina porositi më shumë kapacitet të energjisë me qymyr sesa India gjatë gjithë dekadës së kaluar.”

Në të njëjtën kohë, shtimet edhe më të mëdha të kapacitetit të energjisë nga era dhe dielli ulën pjesën e qymyrit në prodhimin total të energjisë vitin e kaluar. Energjia nga qymyri ra me rreth 1 për qind, pasi rritja e burimeve më të pastra të energjisë mbuloi të gjithë rritjen e kërkesës për energji elektrike vitin e kaluar.

Kina shtoi 315 gigavat kapacitet diellor dhe 119 gigavat eol në vitin 2025, sipas statistikave nga Administrata Kombëtare e Energjisë e qeverisë.

Ndërprerjet e energjisë elektrike në vitet 2021-22 nxitën ndërtimin e termocentraleve të qymyrit në Kinë

Rritja masive e energjisë nga era dhe dielli ngre pyetjen: pse Kina po ndërton ende termocentrale me qymyr dhe, sipas shumicës së analizave, shumë më tepër sesa i nevojitet në të vërtetë?

Përgjigja është e ndërlikuar.

Kina është në një fazë më të hershme zhvillimi sesa Shtetet e Bashkuara ose Evropa, kështu që i duhet më shumë energji për të vazhduar rritjen. Nëse më shumë nga 1.4 miliardë banorët e vendit ngjiten në klasën e mesme, më shumë do të jenë në gjendje të përballojnë kondicionerët dhe lavatriçet.

Energjia elektrike është e nevojshme për të mbajtur fabrikat e Kinës në punë dhe për të përmbushur kërkesat e larta për energji të inteligjencës artificiale , një përparësi e qeverisë, ndërsa ajo kërkon ta bëjë vendin lider në teknologji.

Mungesat e energjisë elektrike në disa pjesë të Kinës në vitet 2021 dhe 2022 përforcuan shqetësimet e hershme në lidhje me sigurinë energjetike. Disa fabrika ndaluan përkohësisht prodhimin dhe një qytet vendosi ndërprerje të energjisë elektrike.

Përgjigja e qeverisë ishte të sinjalizonte se dëshironte më shumë termocentrale me qymyr, duke çuar në një rritje të kërkesave dhe lejeve për ndërtimin e tyre.

Kjo rritje e madhe e kapacitetit gjatë viteve 2022-23 shkaktoi rritjen e madhe të kapacitetit vitin e kaluar, ndërsa njësitë e reja u vunë në punë, thotë Qi Qin, një analiste në Qendrën për Kërkime mbi Energjinë dhe Ajrin e Pastër dhe një tjetër bashkautore e raportit. "Sapo lëshohen lejet, projektet janë të vështira për t'u kthyer mbrapsht", thotë ajo.

Ndërtimi filloi me 83 gigavat energji nga qymyri vitin e kaluar, thotë raporti, duke sugjeruar se një sasi e madhe kapaciteti të ri mund të vihet në punë këtë vit.

Kapaciteti i tepërt i qymyrit mund të ngadalësojë kalimin në energjinë e erës dhe diellore

Qëndrimi i qeverisë është se qymyri siguron një mbështetje të qëndrueshme për burime të tilla si era dhe dielli, të cilat ndikohen nga moti dhe koha e ditës. Mungesat në vitin 2022 rezultuan pjesërisht nga një thatësirë ​​që goditi hidrocentralet , një burim kryesor energjie në Kinën perëndimore.

Qymyri duhet të “luajë një rol të rëndësishëm mbështetës dhe balancues” për vitet në vijim, tha Komisioni Kombëtar i Zhvillimit dhe Reformës, agjencia kryesore e planifikimit ekonomik, në udhëzimet e lëshuara vitin e kaluar mbi bërjen e termocentraleve të qymyrit më të pastra dhe më efikase.

Shoqata e Transportit dhe Shpërndarjes së Qymyrit në Kinë, një grup industrial, tha javën e kaluar se energjia me qymyr do të mbetet thelbësore për stabilitetin e sistemit energjetik, edhe pse burime të tjera energjie do ta zëvendësojnë atë.

Rreziku i ndërtimit të një kapaciteti kaq të madh me qymyr është se mund të vonojë kalimin në burime më të pastra energjie, thotë Qin. Presioni politik dhe financiar do t'i mbajë termocentralet në funksionim, duke lënë më pak hapësirë ​​për burime të tjera të energjisë, thotë ajo.

Raporti i kërkoi Kinës të përshpejtojë nxjerrjen në pension të termocentraleve të qymyrit të vjetëruara dhe joefikase dhe të angazhohet në planin e saj të ardhshëm pesëvjeçar, i cili do të miratohet në mars, për të siguruar që emetimet e sektorit të energjisë të mos rriten midis viteve 2025 dhe 2030.

“Nëse zgjerimi i energjisë nga qymyri në Kinë do të përkthehet në emetime më të larta, do të varet nga... nëse roli i energjisë nga qymyri është vërtet i kufizuar në mbështetje dhe jo në gjenerimin e ngarkesës bazë”, thotë Qin./ Euronews - Syri.Net