Gjatë 20 viteve të tij në pushtet, Dodik ka shpallur pavarësinë e Republika Srpska pothuajse 50 herë

Lideri i Aleancës së Social Demokratëve të Pavarur (SNSD), Milorad Dodik, ka shpallur idenë e pavarësisë së Republika Srpska pothuajse pesëdhjetë herë në dy dekadat e fundit që kur erdhi në pushtet, raporton portali Srpska.info.

Sipas burimeve, Dodik zakonisht ngre çështjen e pavarësisë së RS-së para çdo zgjedhjeje. Që nga viti 2006, pavarësisht nëse ka shërbyer si Kryeministër i RS-së, anëtar i Presidencës së Bosnjës dhe Hercegovinës apo President i RS-së, ai ka shpallur të paktën dyzet referendume të ndryshme, që përfshinin pavarësinë e RS-së, vendimet e Gjykatës së BiH që e dënuan atë me burg dhe ndalim për poste publike, si dhe vendimet e Komisionit Qendror të Zgjedhjeve për revokimin e mandatit të tij presidencial.

Megjithatë, vetëm një referendum është mbajtur zyrtarisht – më 9 janar, si Dita e Republikës Srpska. Një tjetër referendum më 2016 u paraqit nga qeveria e RS-së thjesht si “sondazh”.

Pas Kongresit të Pestë të SNSD-së në vitin 2017, Dodik njoftoi se RS do të thërriste një referendum për pavarësi në vitin 2018 nëse kompetencat e përcaktuara nga Marrëveshja e Paqes së Dejtonit dhe Kushtetuta e BiH nuk do t’i ktheheshin. Nëntë vjet më pas, RS mbetet pjesë e Bosnjës dhe Hercegovinës.

Në vitin 2021, si anëtar i Presidencës së BiH-së, Dodik kërcënoi përsëri se RS do të shpallte pavarësinë dhe paralelisht kërcënoi të tërhiqej nga institucionet shtetërore si Forcat e Armatosura të BiH, Administrata e Taksave Indirekte dhe Këshilli i Lartë Gjyqësor dhe Prokurorial. Ai gjithashtu përmendi rivendosjen e Ushtrisë së RS dhe agjencive të tjera lokale, por asnjë nga këto nuk është zbatuar.

Kreu i Listës për Drejtësi dhe Rend, Nebojša Vukanović, vlerëson se deklaratat e Dodikut nuk duhet marrë seriozisht, pasi ai i intensifikon gjithmonë temat e serbizmit dhe pavarësisë para zgjedhjeve. Analistja Tanja Topić i cilëson këto njoftime si “mesazhe dhe axhenda të vjetra politike” dhe paralajmëron se premtimet parazgjedhore të ricikluara nuk kanë më efekt.

Dodik deklaroi dje se qëllimi i tij kryesor mbetet një RS e pavarur, duke shtuar se synon ta arrijë këtë përmes një procesi politik paqësor dhe duke shfrytëzuar “kohën ndërkombëtare që po krijohet”.

Deklarata erdhi disa ditë para zgjedhjeve të përsëritura për presidentin e RS, ku u vunë re parregullsi në 136 qendra votimi në 17 komuna dhe qytete. Kandidati i opozitës Branko Blanuša (SDS) ka një avantazh prej rreth nëntë mijë votash ndaj kandidatit të SNSD-së, Siniša Karan, pas anulimit të rezultateve nga Komisioni Qendror i Zgjedhjeve për disa qendra votimi.

Zgjedhjet e parakohshme presidenciale u mbajtën më 23 nëntor pas heqjes së mandatit të Dodikut nga KQZ-ja, bazuar në një dënim përfundimtar të Gjykatës së BiH.