Paralajmërimi: Lufta hibride e Rusisë po dobëson kohezionin e Evropës

Rusia po zhvillon një luftë të vazhdueshme hibride kundër Evropës përmes fushatave të koordinuara të dezinformimit, ndërhyrjeve me dronë, sabotimit dhe sulmeve kibernetike, por kombet evropiane mbeten të ngurra të pranojnë në mënyrë të qartë shkallën e konfrontimit, sipas një eksperti të sigurisë që ndjek aktivitetet e Moskës.

Sviatoslav Hnizdovskyi, themeluesi i kompanisë së teknologjisë së mbrojtjes OpenMinds, thotë se Evropa është tashmë në një gjendje konfrontimi të përhershëm në prag të ulët me Rusinë, edhe nëse udhëheqësit politikë e shmangin ta quajnë atë të tillë.

"Pavarësisht nëse Europa e do apo jo, ajo është tashmë në atë hapësirë", tha Hnizdovskyi për Euronews. "Kombinimi i vazhdueshëm i operacioneve informative, presionit psikologjik, aktivitetit kibernetik, bllokimit të sinjaleve dhe sinjalizimeve të përsëritura ushtarake ka krijuar një realitet të konfrontimit të vazhdueshëm."

"Ajo që mbetet e pazgjidhur nuk është ekzistenca e këtij kushti, por gatishmëria e Evropës për ta emërtuar atë në mënyrë të qartë."

Rusia akuzohet nga partnerët perëndimorë të Ukrainës për kryerjen e luftës hibride, krahas fushatës së saj ushtarake konvencionale në Ukrainë.

Termi përshkruan veprime të fshehta dhe të koordinuara që përziejnë forcën ushtarake me sulme kibernetike, dezinformim, presion ekonomik, sabotim dhe operacione ndikimi politik që synojnë destabilizimin e shoqërive pa shpallur zyrtarisht luftë.

Një raport i kohëve të fundit i OpenMinds, detajon se si aktivitete të tilla janë intensifikuar në të gjithë Evropën, që nga pushtimi i plotë i Ukrainës nga Rusia në vitin 2022.

Janë regjistruar dhjetëra ndërhyrje të dyshuara me dronë rusë dhe shkelje të hapësirës ajrore, së bashku me incidente sabotimi, spiunazhi dhe frikësimi.

Ndër akuzat më të spikatura janë fluturimet me dronë mbi bazat ushtarake dhe infrastrukturën kritike, si dhe fushatat e dezinformimit të lidhura me politikën e brendshme.

Këto përfshijnë përpjekjet gjatë zgjedhjeve të fundit federale në Gjermani, siç është e ashtuquajtura fushata "Bëhu më i gjelbër", që synon kandidatin për kancelar të Partisë së Gjelbër, Robert Habeck.

Uniteti politik mbi gatishmërinë ushtarake

Hnizdovskyi argumenton se, ndërsa Evropa ka ndërmarrë hapa domethënës përmes sanksioneve, mbështetjes për Ukrainën dhe përpjekjeve për qëndrueshmëri, strategjia themelore ruse nuk është identifikuar ose hartuar në mënyrë të vazhdueshme në të gjithë bllokun. Ndërkohë, përçarjet e brendshme janë një pengesë për vendimmarrjen.

Shkeljet e përsëritura të hapësirës ajrore nga Rusia me dronë dhe avionë luftarakë mbi Poloni dhe Detin Baltik, kanë për qëllim të testojnë si gatishmërinë ushtarake ashtu edhe kohezionin politik të NATO-s, por uniteti politik përfaqëson objektivin më të rëndësishëm, sipas Hnizdovskyi.

"Gatishmëria ushtarake mund të përshtatet; kohezioni politik është më i vështirë për t'u ruajtur nën presion të vazhdueshëm dhe të paqartë", tha ai.

"Rusia nuk ka nevojë për konfrontim të drejtpërdrejtë për të arritur efekte strategjike. Krijimi i hezitimit, mosmarrëveshjeve dhe fërkimeve të brendshme brenda aleancave mund të jetë i mjaftueshëm."

Hulumtimi i OpenMinds zbuloi se gjatë 10 muajve të vitit 2025, pati më shumë incidente të shkeljes së hapësirës ajrore sesa në periudhën 2022-2024 të kombinuar. Kompania ia atribuon këtë pjesërisht reagimeve të paqarta perëndimore, që Rusia i interpreton si tolerancë.

Në 5% të rasteve të analizuara, zyrtarët rusë iu përgjigjën shkeljeve të hapësirës ajrore, duke pretenduar se incidentet përfshinin "aktorë të panjohur" ose "aktivistë bazë" vendas në vend të operacioneve shtetërore.

Afërsia gjeografike nuk është më problemi kryesor

Në të njëjtën kohë, Hnizdovskyi hedh poshtë supozimin se vendet që kufizohen me Rusinë përballen me rreziqe më të larta se ato më në perëndim.

Ndërsa partnerët në Poloni dhe shtetet baltike mbajnë nivele më të larta gatishmërie për shkak të afërsisë, Gjermania përballet me ekspozim të krahasueshëm ndaj operacioneve informative, presionit psikologjik, sulmeve kibernetike dhe bllokimit të rrjetit.

"Në mjedisin e sotëm, afërsia gjeografike nuk është më përcaktuesi kryesor i cenueshmërisë", tha ai, duke treguar ndërprerjet e energjisë dhe përpjekjet për sabotim në të gjithë Gjermaninë.

Një përgjigje e besueshme evropiane do të kërkonte vija të kuqe të qarta dhe kolektive, të bazuara në modele sjelljeje dhe jo në incidente të vetme, sipas Hnizdovskyi. Këto duhet të adresojnë luftën e vazhdueshme të informacionit, ndërhyrjen e koordinuar ose presionin e përsëritur kundër infrastrukturës kritike.

Çështja thelbësore është se besueshmëria varet nga reciprociteti. Aktivitetet hibride vazhdojnë sepse ato perceptohen si me kosto të ulët dhe me rrezik të ulët.

 “Që vijat e kuqe të funksionojnë, Evropa duhet të jetë e përgatitur jo vetëm t’i emërtojë ato, por edhe të përgjigjet në të njëjtën mënyrë në të gjithë spektrin hibrid përmes ekspozimit, kundër-mesazheve, atribuimit të koordinuar dhe masave të tjera proporcionale, jo-kinetike”, tha Hnizdovskyi.

Ai sugjeroi që Evropa mund të demonstrojë aftësinë dhe mjetet teknologjike për të angazhuar qytetarët rusë përmes fushatave të komunikimit të bazuara në fakte.

Pa pasoja të dukshme ose masa qëndrueshmërie, angazhimi diplomatik mund të interpretohet si tolerancë, paralajmëroi ai. Me kalimin e kohës, ky perceptim nxit presionin e vazhdueshëm në vend të uljes së tensioneve.

Fokusi në copëtimin e unitetit evropian

Fokusi në rritje i Moskës te Evropa në vend të Shteteve të Bashkuara pasqyron një përparësi të përçarjes së kohezionit evropian, sipas Hnizdovskyi. Evropa është vendi ku presioni hibrid mund të ndikojë më drejtpërdrejt në sanksione, mbështetje ushtarake për Ukrainën dhe unitetin e aleancës.

"Bazuar në trendet në retorikën e liderëve politikë rusë dhe medias brenda vendit, ka pak shenja të uljes së tensioneve. Të paktën, duhet të presim presion të vazhdueshëm në nivelet aktuale, me një rrezik përshkallëzimi - veçanërisht ndërsa marrëdhëniet e Evropës me SHBA-në po përkeqësohen me shpejtësi", tha Hnizdovskyi.

Nga ana tjetër, Moska mund të investojë më shumë në ndërhyrjen në zgjedhje. Në vitin 2025, OpenMinds raportoi mbi operacione të dyshuara të ndikimit rus në Gjermani, Rumani dhe Moldavi.

Zgjedhje vendimtare po afrohen në vitin 2026 në Hungari dhe Suedi, një nga aleatët strategjikë më të rëndësishëm të Ukrainës, përfundoi Hnizdovskyi./ Euronews.