'Asnjë problem!' Trump nuk shqetësohet nga manovrat ushtarake të Kinës përreth Tajvanit: Kanë 20 vite...

‘Asnjë problem!’ Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, deklaroi se nuk është i shqetësuar nga stërvitjet ushtarake të Kinës rreth ishullit vetëqeverisës të Tajvanit, të cilin Pekini e konsideron pjesë të territorit të tij.

“Kam një marrëdhënie shumë të mirë me presidentin Xi [Jinping] dhe ai nuk më ka thënë asgjë për këto [stërvitje]. Sigurisht që i kam parë,” u tha Trump gazetarëve gjatë një konference për shtyp të hënën.

“Jo, asgjë nuk më shqetëson. Ata kanë bërë stërvitje detare në atë zonë prej 20 vitesh,” tha ai për manovrat, të cilat janë intensifikuar vitet_attachura dhe tani përfshijnë edhe simulimin e një bllokade të ishullit.

Stërvitjet, që nisën të hënën, zhvillohen gati dy javë pasi SHBA njoftoi një nga shitjet më të mëdha ndonjëherë të armëve për Tajvanin.

Stërvitjet janë një paralajmërim kundër “forcave separatiste të pavarësisë së Tajvanit” dhe “ndërhyrjes së jashtme”, deklaroi ushtria kineze.

Ato përfshijnë 10 orë stërvitje me zjarr real në det dhe në hapësirën ajrore në pesë zona që rrethojnë ishullin.

Komanda e Teatrit Lindor e ushtrisë kineze, përgjegjëse për Ngushticën e Tajvanit, bëri të ditur se ka vënë në gatishmëri shkatërrues, fregata dhe avionë luftarakë-bombardues për të testuar “koordinimin det-ajër” dhe “kapacitetet e përmbajtjes së integruar”.

Ministria e Mbrojtjes e Tajvanit tha se të martën në mëngjes u zbuluan 130 avionë ushtarakë kinezë rreth ishullit, 90 prej të cilëve kaluan “vijën mediane” – një kufi jozyrtar që ndan Kinën nga Tajvani, vlefshmërinë e të cilit Pekini nuk e njeh.

Megjithatë, inkursione të tilla kanë ndodhur edhe kur nuk ka stërvitje, pasi Pekini zbaton të ashtuquajturat taktika të “luftës në zonën gri”, që synojnë dobësimin e mbrojtjes së Tajvanit në një periudhë të gjatë kohore.

Ministria tajvaneze njoftoi të martën se kishte vërejtur edhe më shumë se një duzinë anijesh të marinës kineze pranë ishullit. Forcat e armatosura të Tajvanit po e monitorojnë situatën dhe kanë dislokuar avionë, anije dhe sisteme raketore bregdetare si kundërpërgjigje, thuhet në deklaratë.

Zyra presidenciale e Tajvanit i ka kritikuar stërvitjet, duke i cilësuar ato si një sfidë ndaj normave ndërkombëtare.

Në një deklaratë në rrjetet sociale të martën në mëngjes, presidenti Lai Ching tha se përshkallëzimi i presionit ushtarak nga Partia Komuniste Kineze “nuk është diçka që një fuqi përgjegjëse duhet të bëjë.

“Ne do të veprojmë me përgjegjësi dhe nuk do të përshkallëzojmë konfliktin apo të nxisim mosmarrëveshje,” u shpreh ai, duke shtuar se ushtria e Tajvanit dhe ekipi i sigurisë kombëtare do të “bëjnë maksimumin për të garantuar sigurinë e vendit”.

Alexander Neill, bashkëpunëtor i Forumit të Paqësorit, i tha BBC-së se stërvitja në vazhdim është “projektuar për të demonstruar një aftësi operacionale të Ushtrisë Çlirimtare Popullore në det dhe në ajër”.

Trump “nuk e ka gabim” kur thotë se Kina i ka intensifikuar këto stërvitje gjatë dy dekadave të fundit, në përputhje me modernizimin e ushtrisë së saj, thotë Neill.

Por, shton ai, “nëse [Trump] sugjeron se raporti i tij personal me Xi Jinpingun do të ketë ndonjë ndikim në qasjen e Xi-t ndaj Ngushticës së Tajvanit, mendoj se ai po mashtron veten”.

Kina prej kohësh është zotuar të “ribashkohet” me Tajvanin dhe nuk e ka përjashtuar përdorimin e forcës për ta marrë atë.

Vitet e fundit, Pekini ka rritur presionin ndaj Tajpeit përmes stërvitjeve ushtarake dhe inkursioneve të rregullta në ujërat dhe hapësirën ajrore të tij. Nga ana tjetër, Tajvani ka plane për të rritur shpenzimet për mbrojtjen, me synimin modernizimin e forcave të armatosura.

Ndërsa Trump ka minimizuar stërvitjet e vazhdueshme të Pekinit, administrata e tij njoftoi së fundmi një paketë armësh prej 11 miliardë dollarësh (8.2 miliardë paund) për Tajvanin, e cila përfshin lëshues raketash të avancuara, obusë vetëlëvizës dhe një sërë raketash.

SHBA-ja ka marrëdhënie zyrtare me Pekinin dhe jo me Tajvanin, duke ndjekur prej dekadash një ekuilibër delikat diplomatik. Megjithatë, ajo mbetet një aleate e fuqishme e Tajvanit dhe furnizuesja më e madhe e armëve për ishullin.

Kina reagoi ndaj shitjes me sanksione ndaj disa kompanive amerikane të mbrojtjes. Ministria e Jashtme kineze deklaroi gjithashtu se çdo përpjekje për të “frenuar Kinën duke përdorur Tajvanin” “absolutisht nuk do të ketë sukses”.

Ministri i Jashtëm kinez, Ëang Yi, tha të martën se Kina duhet të “kundërpërgjigjet me vendosmëri” ndaj asaj që ai e përshkroi si “provokime të vazhdueshme nga forcat pro-pavarësisë në Tajvan” dhe “shitjeve masive të armëve” nga SHBA-ja.

Ai shtoi se “ribashkimi i plotë kombëtar” i Tajvanit është “një mision historik që duhet të përmbushet”. /BBC/