Tajlanda dhe Kamboxhia zotohen të vazhdojnë luftën, përleshjet kufitare vrasin 13 persona deri më tani

Tailanda dhe Kamboxhia u zotuan të vazhdojnë luftimet të martën, ndërsa përleshjet e ripërtërira kufitare vranë të paktën 13 persona dhe detyruan dhjetëra mijëra të largoheshin, duke prishur një armëpushim të mbështetur nga SHBA-të që i dha fund luftimeve vdekjeprurëse në korrik.

Ushtria e Kamboxhias tha se nëntë civilë u vranë dhe 20 u plagosën në luftime, ndërsa Tajlanda raportoi katër ushtarë të vrarë dhe 68 të plagosur që kur përleshjet rifilluan të dielën në mbrëmje.

Presidenti i Senatit Hun Sen u zotua se Kamboxhia do të zhvillojë një luftë të ashpër kundër Tajlandës, ndërsa dita e dytë e luftimeve të përhapura çoi në evakuime përgjatë kufirit të diskutueshëm të martën.

Në një deklaratë të postuar në Facebook dhe Telegram, Hun Sen pretendoi se Kamboxhia ishte përmbajtur nga hakmarrja të hënën pas sulmeve të së dielës, por gjatë natës filloi të kundërpërgjigjej me armë ndaj forcave tajlandeze.

"Kamboxhia dëshiron paqe, por Kamboxhia është e detyruar të luftojë për të mbrojtur territorin e saj", shkroi Hun Sen. Ish-kryeministri, i cili e sundoi Kamboxhian për gati katër dekada deri në vitin 2023 kur u pasua nga djali i tij Hun Manet, ende shihet gjerësisht si udhëheqësi de facto i vendit.

Kryeministri tajlandez Anutin Charnvirakul tha të martën se Kamboxhia nuk e kishte kontaktuar Tajlandën në lidhje me negociatat e mundshme dhe se luftimet do të vazhdonin.

"Duhet të bëjmë atë që duhet të bëjmë," tha ai. "Qeveria do të mbështesë të gjitha llojet e operacioneve ushtarake siç është planifikuar më parë."

Tailanda pretendoi se Kamboxhia sulmoi e para pozicionet e saj përpara se trupat tajlandeze të kryenin sulme ajrore përgjatë kufirit të hënën, duke i përshkruar operacionet si veprime mbrojtëse që synonin instalimet ushtarake.

Sipas zëdhënësit të ushtrisë tajlandeze, Admiral Surasant Kongsiri, operacione të tilla do të vazhdojnë "derisa të ndalen sulmet".

Mijëra të evakuuar nga të dyja anët

Luftimet e fundit pasuan një përleshje të dielën që plagosi dy ushtarë tajlandezë dhe prishi një armëpushim që i dha fund përleshjeve pesëditore në korrik për shkak të mosmarrëveshjeve territoriale.

Këto luftime lanë të paktën 48 të vdekur nga të dyja palët dhe detyruan evakuimin e më shumë se 300,000 civilëve.

Banorët në zonat kufitare të diskutueshme filluan të largoheshin me mijëra të hënën. Ushtria tajlandeze tha se pothuajse 500 strehimore të përkohshme u ngritën në katër provinca kufitare, duke akomoduar 125,838 njerëz.

Një strehë evakuimi në një universitet në qytetin verilindor Surin të Tajlandës priti më shumë se 3,600 njerëz të zhvendosur nga zonat e rrezikut. Shumë prej tyre u fotografuan të ulur ose të shtrirë në dyshekë të hollë, me disa që ngritën tenda të vogla të martën.

"Ne po përgatiteshim të evakuoheshim. Nuk ishim larguar ende. Por kur dëgjuam të shtëna, nxituam menjëherë", tha fermeri i maniokut Pan-ngam Kanchangthong. "Isha i frikësuar. Kush nuk do të kishte frikë nga bombardimet?"

Autoritetet kamboxhiane thanë se pothuajse 55,000 njerëz janë evakuuar, dhe numri i tyre është në rritje.

"U tmerrova kur dëgjova zhurmën e shpërthimit nga granatimet. Në atë kohë, unë punoja në fabrikën e veshjeve", tha Vach Neang, 44 vjeç, baba i shtatë fëmijëve.

SHBA-të 'kërkojnë fuqimisht' ndërprerjen e armiqësive

Kamboxhia dhe Tailanda kanë përjetuar tensione periodike përgjatë kufirit të tyre tokësor prej më shumë se 800 kilometrash.

Disa nga territoret e kontestuara strehojnë tempuj të lashtë që të dy kombet i lakmojnë si pjesë të trashëgimisë së tyre, përfshirë tempullin Ta Krabey. Ministria e Kulturës e Kamboxhias tha të martën se forcat tajlandeze e kishin dëmtuar vendin.

Ushtria e Tajlandës, duke iu referuar të njëjtit tempull të shekullit të 11-të me emrin e tij tajlandez, pretendoi se forcat kamboxhiane nisën sulme me raketa në provincën verilindore të Surin. Nuk ishte e mundur të vërtetoheshin në mënyrë të pavarur asnjëra nga pretendimet.

Malajzia ndërmjetësoi armëpushimin që ndaloi luftimet në korrik, dhe Trump ushtroi presion duke kërcënuar se do t'u mohonte të dy vendeve të drejtat tregtare nëse ato nuk do të zbatonin marrëveshjen.

Sekretari i Shtetit i SHBA-së, Marco Rubio, u bëri thirrje të dyja palëve të përmbushin premtimet e tyre të bëra në Marrëveshjet e Paqes të Kuala Lumpurit të tetorit, duke përfshirë heqjen e armatimeve të rënda nga kufiri dhe organizimin e pastrimit të minave tokësore.

"Ne kërkojmë fuqimisht ndërprerjen e menjëhershme të armiqësive, mbrojtjen e civilëve dhe që të dyja palët të kthehen te masat e deeskalimit të përcaktuara" në marrëveshjet e paqes, tha Rubio në një deklaratë.

Në një aktivitet politik në Pensilvani të martën vonë, Trump tha se do të përdorte ndikimin e tij për t'i dhënë fund konfliktit të fundit.