Sulmi rus me dron/ IAEA: Streha e bombarduar e Çernobilit nuk bllokon më rrezatimin dhe ka nevojë për riparime të mëdha

Mburoja mbrojtëse gjigante prej çeliku që mbulon reaktorin e shkrirë të Çernobilit nuk mund të kryejë më funksionin e saj kryesor të izolimit të rrezatimit, pasi u dëmtua nga një sulm me dron në muajin shkurt, ka njoftuar Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë Atomike (IAEA).

Sipas agjencisë, një inspektim i kryer javën e kaluar konfirmoi se impakti i dronit ka shkaktuar degradim të mbrojtjes “New Safe Confinement”, strukturës prej 1.5 miliardë eurosh të përfunduar në vitin 2019 dhe të ndërtuar për të garantuar sigurinë e heqjes afatgjatë të sarkofagut të vjetër sovjetik dhe materialeve të rrezikshme nën të.

Në shkurt, një dron me kokë rakete me shpërthim të lartë goditi objektin dhe shkaktoi një vrimë në strukturën mbrojtëse, duke nxitur zjarr dhe duke dëmtuar mbulimin e çelikut, kanë raportuar autoritetet ukrainase. Ukraina ia atribuon sulmin Rusisë, por Moska ka mohuar përfshirjen.

Kreu i IAEA-së, Rafael Grossi, tha se pavarësisht se nuk është konstatuar dëmtim i strukturës mbajtëse apo sistemeve të monitorimit, elementët kyç të sigurisë – përfshirë aftësinë e izolimit – janë komprometuar. “Disa riparime janë kryer, por restaurimi i plotë mbetet thelbësor për të parandaluar degradime të mëtejshme dhe për të siguruar sigurinë bërthamore afatgjatë,” theksoi ai.

Megjithë dëmtimet, OKB-ja ka raportuar se nivelet e rrezatimit mbetën brenda kufijve normalë dhe nuk ka pasur rrjedhje rrezatimi.

Reaktori i Çernobilit shpërtheu në vitin 1986, duke shkaktuar katastrofën më të rëndë bërthamore në histori. Mbi të u ndërtua fillimisht një “sarkofag” betoni me jetëgjatësi të kufizuar, ndërsa mburoja e re çeliku u projektua për të garantuar fazën e ardhshme, shumëvjeçare, të çmontimit dhe asgjësimit të plotë të materialeve të rrezikshme.

IAEA zhvilloi inspektimet e saj në kuadër të një studimi të gjerë për dëmet e shkaktuara nga lufta në infrastrukturën energjetike të Ukrainës, në një kohë kur luftimet mes Rusisë dhe Ukrainës vazhdojnë ende.