Nga tregtia e lashtë tek udhëtimet moderne: Turizmi i ‘Rrugës së Mëndafshit’, shpërthen në të gjithë Euroazinë

Duket sikur Rruga e lashtë e Mëndafshit nuk është më vetëm një pikë referimi kulturore. Ajo po bëhet një nga korridoret e udhëtimit që po ringjallet më shpejt në Euroazi.

Të dhënat e reja dhe sinjalet e industrisë të paraqitura në Panairin e 30-të Ndërkombëtar të Turizmit në Tashkent (TITF-2025) tregojnë se turizmi në të gjithë Azinë Qendrore dhe Kaukazin Jugor po përshpejtohet shumë përtej niveleve para pandemisë, i nxitur nga rrugët e reja të fluturimit, zhvillimi i turizmit natyror, industritë artizanale dhe rritja e shpejtë e mjeteve të planifikimit të bazuara në inteligjencën artificiale.

Përfaqësues të më shumë se 40 vendeve u mblodhën në Tashkent për tre ditë negociatash B2B, forumesh sektoriale, programesh rinore dhe prezantimesh digjitale të udhëtimeve — duke prodhuar një pamje të rrallë shumë-vendore të mënyrës se si po rindërtohet ekonomia e turizmit të Rrugës së Mëndafshit në kohë reale.

Bumi i turizmit në Uzbekistan

Një nga treguesit më të fortë erdhi nga Uzbekistani. Sipas të dhënave të nxjerra në pah në Panair nga Komiteti i Turizmit i vendit, mbërritjet e huaja janë rritur nga pak mbi 2 milionë në vitin 2017 në më shumë se 10 milionë vitin e kaluar.

Dhe siç thonë zyrtarët e turizmit, kjo rritje pesëfish pasqyron rritjen e udhëtimeve në shumë vende, në vend të qëndrimeve të shkurtra në një destinacion të vetëm.

«Udhëtarët tani kërkojnë udhëtime më të gjata, me unaza shumëqytetëshe, shpesh duke kaluar kufijtë gjatë një udhëtimi të vetëm», shpjegoi për Euronews Aziz Mirjalilov, kreu i marketingut në Komitetin e Turizmit të Uzbekistanit.

Ai vuri në dukje gjithashtu se rajoni është hapur për qarkullimin e udhëtimeve, jo vetëm për ndalesa të shkurtra, por edhe për itinerare të kombinuara më të gjata 7 deri në 9 netëshe nëpër disa qytete dhe vende në një udhëtim të vetëm.

Lidhshmëria po udhëheq rritjen

Një faktor kryesor pas kësaj rritjeje është përmirësimi i lëvizshmërisë ajrore. Korridori Azerbajxhan-Uzbekistan, është një nga shembujt më të qartë. Fluturime të përditshme tani operojnë midis dy vendeve, dhe janë shtuar fluturime dy herë në javë midis Samarkandit dhe Bakusë.

Më shumë se 50,000 uzbekë udhëtuan për në Azerbajxhan këtë vit.

«Është një rritje prej 35 për qind nga viti në vit», tha për Euronews Jalal Ismailov, përfaqësues i Byrosë së Turizmit të Azerbajxhanit.

Ai shton se shumica e udhëtarëve vijnë për burime termale, qëndrime në sanatoriume, udhëtime fundjave dhe grupe korporatash.

“Së bashku me partnerët e PR të Uzbekistanit, ne prezantuam gjithashtu itinerare të përbashkëta në qytete si Barcelona, ​​Vjena dhe Praga gjatë një shfaqjeje rrugore në 6 qytete”, shpjegon ai, duke sinjalizuar se promovimi po ndodh gjithnjë e më shumë përmes produkteve të itinerareve të përbashkëta, jo mesazheve për një destinacion të vetëm.

Atraksione të reja turistike

Jashtë qyteteve të mëdha, rajonet po garojnë për të formalizuar eko-turizmin. Rajoni Namangan i Uzbekistanit po hartëzon rrethet e tij malore si Pop, Chust, Kosonsoy dhe Chortoq, për të ndërtuar rrugë të strukturuara turistike aventureske dhe shpellash.

«Ne bashkëpunojmë me grupe alpinistësh për të hartëzuar shpellat dhe për t'i përfshirë ato në itinerare ekologjike dhe aventureske», thotë zëvendësguvernatori Botir Nuriddinov. Sezonet e verës në fshatra si Chodak dhe Nanay, tani tërheqin flukse gjithnjë e në rritje të vizitorëve vendas dhe të huaj.

Kjo përfaqëson një trend më të gjerë të Rrugës së Mëndafshit: destinacionet natyrore tani prezantohen përmes koordinatave të hartuara, rrugëve të sigurisë, të dhënave të lartësisë dhe kohës sezonale, përpara se të bëhen produkte zyrtare të itinerarit.

Planifikuesit e itinerareve të distancave të gjata nga Japonia dhe Evropa po përshtaten me këtë strukturë të re. Tomohito Hirasawa, themelues i MegaTour Japan, theksoi se itineraret turistike në të gjithë Azinë Qendrore, tani ndërtohen me ndryshime sezonale dhe segmente edukative si komponentë zyrtarë.

“Ne organizojmë vizita turistike, ture FIT dhe udhëtime edukative për studentët e moshës 9 deri në 80 vjeç”, tha ai, duke vënë në dukje bashkëpunimin me universitetet për të kombinuar të mësuarit kulturor me udhëtimet në rrugë.

Artizanët vendas nxisin rritjen e turizmit

Jo e gjithë rritja e turizmit nxitet nga linjat ajrore dhe ministritë. Artizanët, shumë prej të cilëve punojnë me metoda shekullore, po bëhen thelbësorë për identitetin turistik të rajonit.

Zejtari taxhik Dzhovidon Mukhabbatov, i cili punon me gurë Pamir si lapis, nefrit, kristal dhe diaspri, përshkroi një kërkesë globale në rritje për mallra të punuar me dorë me origjinë të dukshme materiale.

Ai shpjegon se punishtja e tij vazhdon të marrë pjesë në panaire ndërkombëtare në shkallë të gjerë dhe i referohet shembujve të së kaluarës me një ton karakteristik të zejtarit që i drejtohet fakteve.

«Ne morëm pjesë në EXPO Shanghai në vitin 2010 për 6 muaj, në Japoni në vitin 2025 dhe në shumë panaire lokale», thotë Mukhabbatov.

Vërejtjet e tij pasqyrojnë gjithashtu një kuriozitet turistik në të gjithë korridorin: udhëtarët duan gjithnjë e më shumë të marrin mbrapsht diçka të formësuar nga lokaliteti dhe puna me dorë. Ata duan objekte me identitet të dukshëm material, jo etiketa mallrash.

IA hyn në fazën e planifikimit të udhëtimit

Ndoshta ndryshimi më modern i diskutuar në Panair është roli i teknologjisë në zgjidhjen e një pengese të gjatë: planifikimi i ngadaltë dhe i fragmentuar i udhëtimeve.

Murod Abdullayev, themeluesi i TourAI , shpjegoi se si inteligjenca artificiale po përshpejton fazën më të hershme të udhëtimit: Kërkim i menjëhershëm i tureve, përgjigje 24/7 përmes tekstit ose zërit dhe analizë e vlerësimeve nga aplikacione të famshme turistike.

 “Më parë, shumë agjentë nuk mund të përgjigjeshin në kohë, veçanërisht vonë në mbrëmje, ose të gjenin ture shpejt”, përshkruan ai. “Inteligjenca jonë artificiale gjen ture shpejt, përgjigjet në çdo kohë me mesazh ose zë, dhe analizon vlerësimet e Booking dhe Tripadvisor. Funksionon përmes Telegram, WhatsApp, Instagram, Viber.”

Në të gjithë rajonin, mjetet e bazuara në inteligjencën artificiale po zvogëlojnë vonesat që dikur i bezdisnin udhëtarët që para se të fillonte udhëtimi i tyre.

Menaxherë të rinj turizmi të arsimuar mirë

Rritja e turizmit varet edhe nga kush do ta drejtojë atë më pas.

Përfaqësuesit e universitetit e përcaktuan gatishmërinë përmes infrastrukturës së aftësive.

Kreu i departamentit të Universitetit Ndërkombëtar të Turizmit dhe Trashëgimisë Kulturore "Rruga e Mëndafshit", Jamshid Xolboyev, thotë se turizmi po bëhet një industri akademike në zhvillim e sipër.

«Ne i trajnojmë studentët në turizëm, mikpritje, ekonomi dhe menaxhim biznesi tërësisht në anglisht», përshkruan ai. «Studentët bëjnë stazhe brenda dhe jashtë vendit përmes organizatave të turizmit, duke fituar përvojë të aplikuar në industri»./ Euronews.