Ish-presidenti brazilian Jair Bolsonaro ka filluar të vuajë dënimin me 27 vjet burg të martën, pasi u dënua për udhëheqjen e një përpjekjeje për grusht shteti pas humbjes së tij në zgjedhjet presidenciale të vitit 2022, pavarësisht presionit dhe protestave nga Presidenti i SHBA-së Donald Trump.

Ish-presidenti brazilian, Jair Bolsonaro, filloi dënimin e tij me 27 vjet burg të martën për udhëheqjen e një përpjekjeje për grusht shteti, duke habitur shumë njerëz në kombin e Amerikës së Jugut që dyshonin se ai do të përfundonte ndonjëherë pas hekurave.

Gjyqtari i Gjykatës së Lartë Alexandre de Moraes, i cili ka mbikëqyrur çështjen, vendosi që Bolsonaro do të mbetet në paraburgim pasi u arrestua paraprakisht të shtunën.

Mbështetësit dhe kritikët e ish-udhëheqësit të sulmuar u mblodhën jashtë selisë së policisë federale pasi u lëshua urdhri, me shumë që bënë thirrje për lirimin e tij, ndërsa të tjerë ngritën dolli për burgosjen e tij.

Udhëheqësi i ekstremit të djathtë kishte qenë në arrest shtëpiak që nga gushti dhe u arrestua të shtunën pasi u përpoq t’i thyente monitorin e kyçit të këmbës. Bolsonaro fajësoi “halucinacionet”, një pretendim që de Moraes e hodhi poshtë në urdhrin e tij të arrestit paraprak.

Kushtet e burgut të Bolsonaros

Bolsonaro nuk do të ketë asnjë kontakt me të burgosurit e tjerë në selinë e policisë federale. Dhoma e tij prej 12 metrash katrorë ka një krevat, një banjo private, ajër të kondicionuar, një televizor dhe një tavolinë, sipas policisë federale.

Ai do të ketë akses të lirë te mjekët dhe avokatët e tij, por të tjerët do të duhet të marrin miratimin e Gjykatës Supreme.

De Moraes vendosi të martën se mbrojtja e Bolsonaros kishte shteruar të gjitha apelet e dënimit të tij. Avokatët e tij megjithatë nuk ishin dakord dhe u zotuan të vazhdojnë të paraqesin kërkesa për arrest shtëpiak për shkak të shëndetit të dobët të ish-udhëheqësit.

Gjyqtari i Gjykatës së Lartë ka vendosur tashmë kundër tij, por ky vendim mund të rishikohet nëse ndryshojnë rrethanat. “Nuk ka mundësi ligjore për ndonjë apel tjetër”, tha de Moraes në vendimin e tij.

Ligji penal i Brazilit gjithashtu mund të kishte lejuar që 70-vjeçari të transferohej në një burg lokal ose në një dhomë burgu në një strukturë ushtarake në kryeqytetin Brasilia.

Ish-ndihmës dhe aleatë të dënuar

Ish-presidenti dhe disa nga aleatët e tij u dënuan nga një panel gjyqtarësh të Gjykatës Supreme për përpjekjen për të përmbysur demokracinë e Brazilit pas humbjes së tij në zgjedhjet e vitit 2022.

Komploti përfshinte plane për të vrarë Presidentin e zgjedhur të atëhershëm Luiz Inácio Lula da Silva, Zëvendëspresidentin Geraldo Alckmin dhe Gjyqtarin de Moraes. Plani përfshinte gjithashtu inkurajimin e një kryengritjeje në fillim të vitit 2023.

Ish-presidenti u shpall gjithashtu fajtor për akuza që përfshinin drejtimin e një organizate të armatosur kriminale dhe përpjekjen për heqjen me dhunë të sundimit demokratik të ligjit.

Bolsonaro gjithmonë ka mbajtur qëndrimin e tij të pafajshëm dhe ka mohuar çdo shkelje.

Dy ndihmës të tjerë të Bolsonaros u dënuan gjithashtu – Augusto Heleno dhe Paulo Sérgio Nogueira, të dy gjeneralë të ushtrisë, të cilët u dërguan në një strukturë ushtarake në kryeqytetin Brasilia për të filluar vuajtjen e dënimeve të tyre.

Ish-Ministri i Drejtësisë Anderson Torres është tani i burgosur në burgun Papuda, ndërsa Admirali Almir Garnier do të vuajë dënimin e tij në mjediset e Marinës gjithashtu në kryeqytetin e Brazilit.

Bashkëkandidati i Bolsonaros dhe ish-Ministri i Mbrojtjes, Walter Braga Netto, një tjetër gjeneral i ushtrisë, do të mbetet gjithashtu në burg në një strukturë ushtarake në Rio de Janeiro.

De Moraes konfirmoi gjithashtu se ligjvënësi dhe ish-kreu i agjencisë së inteligjencës së Brazilit, Alexandre Ramagem, është i lirë në Shtetet e Bashkuara. Gjykatësi i ka urdhëruar Kryetarit të Dhomës së Ulët të Kongresit, Hugo Motta, t'i heqë Ramagem vendin.

Tensionet me SHBA-në

Ish-presidenti është aleat i Presidentit të SHBA-së Donald Trump, i cili e ka quajtur gjyqin e ish-liderit brazilian një "gjueti shtrigash" në shumë raste. Bolsonaro u përmend në një urdhër të korrikut nga administrata amerikane për të rritur tarifat për disa eksporte braziliane me 50%.

Marrëdhëniet midis dy vendeve janë përmirësuar që atëherë, me takimin e Lulës dhe Trumpit në Malajzi në samitin e ASEAN-it në tetor. Shumica e këtyre tarifave më të larta janë hequr. SHBA-të vendosën gjithashtu sanksione ndaj de Moraes dhe zyrtarëve të tjerë brazilianë të përfshirë.

Masat në mbështetje të Bolsonaros nuk patën efektin e dëshiruar dhe gjyqi vazhdoi megjithatë. Popullariteti i Lulës u rrit nga perceptimi se ai po mbronte sovranitetin brazilian.

Bolsonaro nuk është ish-presidenti i parë brazilian që shkon në burg, paraardhësi i tij Michel Temer dhe pasardhësi i tij Lula kanë qenë gjithashtu të dy në burg. Fernando Collor de Mello, i cili drejtoi midis viteve 1990 dhe 1992, është aktualisht në arrest shtëpiak në pritje të një gjyqi për korrupsion.