Një valë e të nxehtit si ajo e vitit 2003, sot do të vriste gati 18,000 evropianë

Verën e kaluar, pjesë të Evropës përjetuan valë të nxehti rekord gjatë verës së katërt më të nxehtë në historinë e kontinentit. Nxehtësia ekstreme preku infrastrukturën kritike si shinat hekurudhore, shkaktoi zjarre dhe vrau mijëra njerëz.

Por nuk ishte më e keqja që ka parë kontinenti. Vera e vitit 2003 ishte vera më e nxehtë e regjistruar ndonjëherë. Dhe një studim i ri analizoi kushtet e valëve të të nxehtit të kaluar si ajo e vitit 2003, për të parë se si do të zhvilloheshin modele të ngjashme të motit në klimën që po ngrohet sot.

Një vështrim në të kaluarën

Vala e të nxehtit e vitit 2003 vrau më shumë se 20,000 njerëz në të gjithë Evropën. Gjatë asaj kohe, Spanja, Italia dhe Franca u goditën veçanërisht rëndë.

Për dy javë, temperaturat ishin rreth 38 gradë Celsius në pjesën më të madhe të Evropës Perëndimore. Mbretëria e Bashkuar përjetoi gjithashtu një nga verat e saj më të nxehta të regjistruara ndonjëherë.

Temperaturat ishin ekstreme dhe besohej të ishte një ngjarje "një në një milion vjet". Por ndryshimi i klimës e bën një ngjarje të ngjashme edhe më të mundshme.

 “Kjo ngjarje, e cila ishte shkatërruese nga pikëpamja shëndetësore, ishte jashtëzakonisht e rrallë statistikisht në kohën kur ndodhi, megjithatë ne e dimë se është e mundur që kushtet e motit që e prodhuan atë të mund të ndodhin përsëri, por në atë që tani është një klimë shumë më e ngrohtë”, tha bashkautori Noah Diffenbaugh, Profesor William Wrigley në Shkollën e Qëndrueshmërisë Stanford Doerr.

Zbatimi i historisë në të tashmen

Në studimin, i cili u botua në revistën Nature Climate Change, studiuesit përdorën inteligjencën artificiale dhe statistikat për të vlerësuar se çfarë do të ndodhte nëse kushtet e vitit 2003 do të ndodhnin përsëri me temperaturat mesatare të sotme.

Temperaturat mesatare globale janë rreth 0.7 gradë mbi mesataren e vitit 2003 dhe po i afrohen 1.5 gradë Celsius mbi nivelet para-industriale. Analiza e studimit zbuloi se në klimën e sotme, modelet e motit të ngjashme me ato të vitit 2003 do të shkaktonin 17,800 vdekje të tepërta në të gjithë kontinentin brenda një jave të vetme. Pa ngrohjen globale, numri i vdekjeve të tepërta do të ishte rreth 9,000.

Studiuesit vlerësuan gjithashtu se si do të ndryshonte numri i të vdekurve në 3 gradë Celsius mbi nivelet para-industriale. Valët e të nxehtit, mund të shkaktojnë 32,000 vdekje shtesë në këto kushte.

“Këto ngjarje mund të jenë po aq të këqija sa disa nga javët më të këqija të COVID-it deri në mesin e shekullit”, tha bashkautori Marshall Burke, një profesor i shkencave shoqërore mjedisore në Stanford.

Si mund të përgatitemi?

Ndryshimi i klimës po rrit tashmë frekuencën dhe intensitetin e ngjarjeve ekstreme të nxehtësisë. Në Evropë, valët e nxehtësisë vijnë pasi sistemet me presion të lartë të quajtura "kupola të nxehtësisë", formohen mbi zonat që nuk kanë përjetuar shumë reshje. Me më shumë nxehtësi në atmosferë, këto ngjarje do të përkeqësohen dhe do të vrasin më shumë njerëz.

“Ne treguam se nëse të njëjtat sisteme moti [si në vitin 2003] do të ndodhnin pasi të kishim bllokuar shumë më tepër nxehtësi në atmosferë me gazra serrë, intensiteti i valëve të nxehtësisë bëhet më i fortë dhe numri i të vdekurve rritet”, tha autori kryesor i studimit Christopher Callahan, i cili përfundoi kërkimin si studiues postdoktoral në Shkollën e Qëndrueshmërisë Stanford Doerr.

Autorët theksojnë se duhet të përgatitemi për ekstreme të tilla. Ata theksojnë se nevojiten më shumë kërkime për të gjetur ndërhyrje dhe përshtatje efektive ndaj nxehtësisë , të tilla si kondicionimi i ajrit, rritja e ventilimit dhe zbatimi i më shumë hijes. Spitalet dhe sistemet shëndetësore gjithashtu mund të përgatiten përmes ndërtimit të kapaciteteve.

“Nëse dalin adaptime të reja ose më të shpejta, ky numër i vdekjeve mund të reduktohet më shumë”, tha Callahan./ Euronews.