'Situatë e tmerrshme': Rusia fiton terren në rajonin Zaporizhia të Ukrainës

Ka tension në ajër në Zaporizhzhia, qytetin juglindor të Ukrainës që shtrihet në të dy brigjet e lumit Dnieper.

Në javët e fundit, vija e frontit në të majtë, bregun lindor, është afruar dhe po tërbohet rreth 40 km larg qytetit që shërben gjithashtu si kryeqyteti administrativ i rajonit të Zaporizhias.

Tre të katërtat e Zaporizhzhies kanë qenë të pushtuara që nga viti 2022, viti kur Moska deklaroi gjithashtu se e kishte aneksuar zyrtarisht të gjithë atë zonë, së bashku me tre rajone të tjera - Donetskun, Luhanskun dhe Khersonin.

Rusia i ka shtuar bomba rrëshqitëse që shkatërrojnë tokën arsenalit të saj të dronëve dhe raketave, që i mbajnë zgjuar dhe të frikësuar 700,000 banorët e qytetit natën.

Bombat e rënda, të cilat janë jashtë mundësive të mbrojtjes ajrore ukrainase, mund të fluturojnë për dhjetëra kilometra dhe të shkatërrojnë ndërtesa të tëra apartamentesh.

Vetë vija e frontit është më e dëgjueshme.

«Është më e zhurmshme, e dëgjojmë nga ana tjetër e lumit», tha për Al Jazeera Tetiana, një psikologe, pacientët e së cilës ndihen gjithnjë e më të alarmuar dhe të dëshpëruar.

Ajo e mbajti të fshehtë mbiemrin e saj për arsye sigurie.

Edhe pse jeta në qytet duket se vazhdon – pishinat dhe qendrat mjekësore janë të hapura, për shembull – Tetiana mendon se ajo dhe familja e saj mund të duhet të mbledhin plaçkat dhe të ikin së shpejti.

«Ekziston një ndjesi se ndoshta në një moment do të na duhet të largohemi», tha ajo. «Ekziston një gatishmëri».

Analistët ushtarakë janë gjithashtu larg të qenit optimistë.

 “[Rusia] vendosi burime më shumë se një muaj më parë për të aktivizuar përparimin e saj në krahun perëndimor”, tha për Al Jazeera-n, gjenerallejtënant Ihor Romanenko, ish-zëvendësshefi i shtabit të përgjithshëm të forcave të armatosura të Ukrainës.

Dhjetëra mijëra trupa vazhdojnë të përparojnë, duke pushtuar disa fshatra dhe duke iu afruar qytetit të Huliaipole në Zaporizhia lindore.

Emri i qytetit do të thotë “një fushë për të ecur përreth” dhe pasqyron rëndësinë e tij shekullore për mbrojtjen e Ukrainës qendrore nga pushtuesit nga jugu – kryesisht kalorës nomadë nga stepat në veri të Detit të Zi dhe Detit të Azov.

Këto ditë, Huliaipole shërben si një qendër logjistike e rëndësishme - dhe forcat ruse janë vetëm disa kilometra larg.

“Situata u bë e tmerrshme, [forcat ruse] lëvizën përpara dhe e shkurtuan distancën deri në qytet në 4 km [2.5 milje], madje mund ta godisnin edhe me mortaja”, tha Romanenko.

Nga 20,000 banorët e Huliaipole-s, kanë mbetur vetëm qindra – kryesisht të moshuar që nuk mund të ndahen nga shtëpitë, bagëtitë dhe kafshët shtëpiake.

Ajo që ndihmon përparimin rus në Zaporizhia është një peizazh i hapur me pemë dhe fshatra të rralla - ndryshe nga Donetsku në veri, ku Ukraina ka fortesa të fortifikuara mirë në kodra dhe shumë fshatra e qytete për t'u mbajtur, tha ai.

Rusët përdorin gjithashtu “korrierë”, ose robotë me rrota të mbuluar me bomba tymi që krijojnë një perde të dendur tymi – duke fshehur forcat tokësore ruse nga dronët e zbulimit ukrainas, tha ai.

Rënia e Huliaipole mund të jetë “e shpejtë, ndoshta pa shumë luftime”, sipas Nikolay Mitrokhin, një studiues në Universitetin e Bremenit në Gjermani.

Rënia “do të jetë një goditje mjaft e fortë në marrëdhëniet me publikun për forcat ukrainase”, i tha ai Al Jazeera-s.

Forcat e Moskës vazhdojnë të zbatojnë taktikën e tyre të depërtimeve të ngushta, por të thella deri në 15 km (9.3 milje) në territorin ukrainas kudo që gjejnë pika të dobëta në mbrojtjen ukrainase, tha ai.

Nëse përparimet nuk eliminohen brenda disa ditësh - diçka që shpesh kërkon vetëm një regjiment ushtarësh ukrainas të sulmit dhe operatorë ndihmës të dronëve - vija e frontit mund të mbahet, beson Mitrokhin.

Nëse jo, tha ai, brenda një ose dy javësh, çdo përparim bëhet një kurbë në vijën e frontit, ndërsa Rusia fillon të vendosë dronë, mortaja dhe tanke, të ndërtojë llogore, të grumbullojë fuqi punëtore dhe armatime.

Problemi nuk ka të bëjë me mungesën e rezervave ukrainase, por me vendimmarrjen e ngadaltë nga udhëheqësit e Ukrainës, zyrtarët e lartë dhe i gjithë aparati ushtarak, tha ai.

Pasi kanë arritur një tjetër përparim në veri ose në lindje, komandantët ukrainas i mbajnë trupat në terren për javë të tëra duke luftuar për fshatrat ku forcat ruse janë ngulitur fort.

Ukrainasit vazhdojnë të humbasin fuqi punëtore dhe burime, ndërsa rusët po depërtojnë diku tjetër, tha ai.

«Kam frikë se me Huliaipole, gjërat do të jenë njësoj», tha Mitrokhin.

Deri në mesin e dhjetorit, Huliaipole mund të rrethohet nga dy të tretat dhe më pas forcat ukrainase do të fillojnë një operacion për ta shpëtuar atë “me konvulsione për të shpëtuar garnizonin”, parashikoi Mitrokhin.

«E megjithatë, ajo që nevojitej në fillim ishte thjesht një vendosje e një regjimenti në një vend të domosdoshëm», tha ai.

'Thuaj lamtumirë' Huliaipole-s

Disa vëzhgues ukrainas pajtohen me të, duke akuzuar komandantin e lartë ukrainas Oleksandr Syrskii për ngadalësi dhe paaftësi.

Huliaipole është “një tjetër viktimë [e] kaosit të menaxhimit ushtarak dhe dëshirës së Presidentit [Volodymyr Zelenskyy] për të mbajtur Syrskii-n”, shkroi ligjvënësja Mariana Bezuhla në Facebook të premten. “Thuajini lamtumirë qytetit… Po shkatërrohet përtokë, po anashkalohet nga të dyja anët, por së shpejti luftimet do të zhvillohen në vetë Huliaipole.”

“Në javët e fundit, armiku e ka përshpejtuar ndjeshëm përparimin e tij dhe nuk do të ngadalësohet”, shkroi të premten në Telegram analisti ushtarak, Konstantin Mashovets.

Një vëzhgues tjetër paralajmëroi për një katastrofë shumë më të madhe.

«Po shkojmë drejt një katastrofe me shkallë strategjike që mund të çojë në humbjen e shtetësisë sonë», shkroi të dielën në Telegram Serhiy Sternenko, një bloger nacionalist i njohur.

Por sipas DeepState, një grup analistësh ushtarakë ukrainas që verifikojnë fitimet e Moskës dhe humbjet e Kievit duke gjeolokuar foto dhe video, gjërat nuk janë aq keq.

Rusia aktualisht kontrollon rreth 19 përqind të territorit të Ukrainës, vetëm një pikë përqindjeje më shumë se në vjeshtën e vitit 2022.

Sipas inteligjencës perëndimore, kjo pikë i kushtoi Moskës dhjetëra mijëra ushtarakë, për shkak të presionit ekonomik të shkaktuar nga sanksionet perëndimore dhe sulmet e Ukrainës ndaj rafinerive të naftës dhe infrastrukturës ushtarake./ Al Jazeera.