Danimarka shqyrton një ligj të ri për të mbrojtur qytetarët nga mashtrimet e thella të inteligjencës artificiale

Në vitin 2021, transmetuesja daneze e videolojërave, Marie Watson, mori një imazh të vetes nga një llogari e panjohur në Instagram.

Ajo e njohu menjëherë foton e pushimeve nga llogaria e saj në Instagram, por diçka ishte ndryshe: Rrobat e saj ishin hequr në mënyrë dixhitale për ta bërë të dukej lakuriq. Ishte një foto e rreme.

«Më tronditi aq shumë», kujtoi Watson. «Thjesht fillova të shpërtheja në lot, sepse papritmas, isha atje lakuriq».

Në katër vitet që nga përvoja e saj, deepfakes - imazhe, video ose audio shumë realiste të gjeneruara nga inteligjenca artificiale të njerëzve ose ngjarjeve të vërteta - janë bërë jo vetëm më të lehta për t'u bërë në të gjithë botën, por gjithashtu duken ose tingëllojnë në mënyrë eksponenciale më realiste. Kjo falë përparimeve teknologjike dhe përhapjes së mjeteve gjeneruese të IA-së, duke përfshirë mjetet e gjenerimit të videove nga OpenAI dhe Google.

Këto mjete u japin miliona përdoruesve mundësinë për të publikuar lehtësisht përmbajtje, duke përfshirë edhe qëllime të liga që variojnë nga përshkrimi i personazheve të famshëm si Taylor Swift dhe Katy Perry, deri te prishja e zgjedhjeve dhe poshtërimi i adoleshentëve dhe grave.

Ligji i të drejtave të autorit

Në përgjigje, Danimarka po kërkon të mbrojë danezët e zakonshëm, si dhe interpretuesit dhe artistët, pamja ose zëri i të cilëve mund të imitohet dhe ndahet pa lejen e tyre. Një projektligj që pritet të miratohet në fillim të vitit të ardhshëm do të ndryshojë ligjin e të drejtave të autorit duke vendosur një ndalim për ndarjen e deepfakes për të mbrojtur karakteristikat personale të qytetarëve - të tilla si pamja ose zëri i tyre - nga imitimi dhe ndarja në internet pa pëlqimin e tyre.

Nëse miratohet, qytetarët danezë do të marrin të drejtën e autorit mbi ngjashmërinë e tyre me imazhet. Në teori, ata do të jenë në gjendje të kërkojnë që platformat online të heqin përmbajtjen e ndarë pa lejen e tyre. Ligji do të lejonte ende parodi dhe satirë, megjithëse nuk është e qartë se si do të përcaktohet kjo.

Ekspertët dhe zyrtarët thonë se legjislacioni danez do të ishte ndër hapat më të gjerë të ndërmarrë deri më tani nga një qeveri për të luftuar dezinformimin përmes “deepfakes”.

Henry Ajder, themelues i firmës konsulente Latent Space Advisory dhe një ekspert kryesor në inteligjencën artificiale gjeneruese, tha se e përgëzon qeverinë daneze për njohjen e nevojës për ndryshim të ligjit.

“Sepse tani, kur njerëzit thonë ‘çfarë mund të bëj për të mbrojtur veten nga falsifikimi i thellë?’ përgjigjja që duhet të jap shumicën e kohës është: ‘Nuk ka shumë gjëra që mund të bësh’, tha ai, “pa thënë unë, ‘fshije veten plotësisht nga interneti’. Gjë që nuk është realisht e mundur.”

Ai shtoi: “Nuk mund të pretendojmë thjesht se kjo është puna si zakonisht për mënyrën se si mendojmë për ato pjesë kyçe të identitetit dhe dinjitetit tonë.”

Deepfakes dhe dezinformata

Presidenti i SHBA-së, Donald Trump, nënshkroi në maj legjislacionin dypartiak që e bën të paligjshme publikimin me vetëdije ose kërcënimin për publikimin e imazheve intime pa pëlqimin e një personi, duke përfshirë edhe imazhet e falsifikuara. Vitin e kaluar, Koreja e Jugut miratoi masa për të frenuar pornografinë e falsifikuar, duke përfshirë dënime më të ashpra dhe rregullore të përforcuara për platformat e mediave sociale.

Ministri danez i Kulturës, Jakob Engel-Schmidt, tha se projektligji ka mbështetje të gjerë nga ligjvënësit në Kopenhagen, sepse manipulime të tilla dixhitale mund të ngjallin dyshime rreth realitetit dhe të përhapin dezinformata.

«Nëse je në gjendje të falsifikosh një politikan pa qenë në gjendje që ai ose ajo ta heqë atë produkt, kjo do të minojë demokracinë tonë», u tha ai gazetarëve gjatë një konference për inteligjencën artificiale dhe të drejtat e autorit në shtator.

Ekuilibri i duhur

Ligji do të zbatohet vetëm në Danimarkë dhe nuk ka gjasa të përfshijë gjoba ose burgim për përdoruesit e mediave sociale. Por platformat e mëdha të teknologjisë që nuk arrijnë të heqin deepfakes mund të përballen me gjoba të rënda, tha Engel-Schmidt.

Ajder tha se YouTube, në pronësi të Google, për shembull, ka një “sistem shumë, shumë të mirë për të arritur ekuilibrin midis mbrojtjes së të drejtës së autorit dhe lirisë së krijimtarisë”.

Përpjekjet e platformës sugjerojnë se ajo njeh "shkallën e sfidës që është tashmë këtu dhe sa më e thellë do të bëhet", shtoi ai.

Twitch, TikTok dhe Meta, e cila zotëron Facebook dhe Instagram, nuk iu përgjigjën kërkesave për koment.

Engel-Schmidt tha se Danimarka, mbajtësja aktuale e presidencës së rradhës së Bashkimit Evropian, kishte marrë interes për legjislacionin e propozuar nga disa anëtarë të tjerë të BE-së, përfshirë Francën dhe Irlandën.

Avokati i pronësisë intelektuale, Jakob Plesner Mathiasen, tha se legjislacioni tregon nevojën e përhapur për të luftuar rrezikun online që tani është futur në çdo aspekt të jetës daneze.

«Mendoj se kjo padyshim që do të thotë se ministria nuk do ta miratonte këtë projektligj, nëse nuk do të kishte pasur ndonjë rast për të», tha ai. «Po e shohim këtë me lajme të rreme, me zgjedhjet qeveritare. Po e shohim me pornografi, dhe po e shohim gjithashtu edhe me njerëz të famshëm dhe gjithashtu njerëz të zakonshëm - si ju dhe unë».

Aleanca Daneze për të Drejtat, e cila mbron të drejtat e industrive krijuese në internet, e mbështet projektligjin, sepse drejtori i saj thotë se ligji aktual i të drejtave të autorit nuk shkon aq larg sa duhet.

Aktori danez i zërit, David Bateson, për shembull, u habit kur klonet e zërit të inteligjencës artificiale u ndanë nga mijëra përdorues në internet. Bateson i dha zërin një personazhi në lojën e njohur video “Hitman”, si dhe në reklamat në anglisht të prodhuesit danez të lodrave Lego.

«Kur ​​e raportuam këtë në platformat online, ata thanë 'Në rregull, por për cilën rregullore po i referoheni?'», tha Maria Fredenslund, avokate dhe drejtoreshë e aleancës. «Nuk mund të tregonim një rregullore të saktë në Danimarkë».

'Kur të jetë online, ke mbaruar'

Watson kishte dëgjuar për ndikues të tjerë që gjenin imazhe të ndryshuara digjitalisht të vetes në internet, por kurrë nuk e kishte menduar se kjo mund t'i ndodhte asaj.

Duke u thelluar në një anë të errët të internetit ku përdoruesit pa fytyrë shesin dhe ndajnë imazhe të rreme — shpesh të grave — ajo tha se ishte e tronditur se sa e lehtë ishte të krijonte imazhe të tilla duke përdorur mjete të disponueshme në internet.

“Mund të kërkosh fjalë për fjalë 'deepfake generator' në Google ose 'si të bësh një deepfake', dhe të gjitha këto faqe interneti dhe gjeneratorë do të shfaqen”, tha 28-vjeçarja Watson.

Ajo është e lumtur që qeveria e saj po ndërmerr veprime, por nuk është optimiste. Ajo beson se duhet të ushtrohet më shumë presion mbi platformat e mediave sociale.

«Nuk duhet të jetë diçka e zakonshme që mund të ngarkosh këto lloj fotografish», tha ajo. «Kur është online, ke mbaruar. Nuk mund të bësh asgjë, është jashtë kontrollit tënd»./ AP.