Komisioni Evropian prezanton planin për të lidhur qytetet e Evropës me trena super të shpejtë deri në vitin 2040

Komisioni Evropian ka zbuluar një plan ambicioz për të ndërtuar një rrjet të ri hekurudhor me shpejtësi të lartë që do të lidhë qytetet kryesore të kontinentit, duke synuar të hapë rajonet e izoluara dhe të nxisë ekonominë evropiane. Linjat e para pritet të hyjnë në funksion deri në vitin 2030, me fazën përfundimtare që do të përfundojë në 2040.

“Imagjinoni të hani një kroasant për mëngjes në Paris dhe një gazpaço për drekë në Madrid — kjo do të jetë e mundur falë një udhëtimi gjashtëorësh me tren,” tha Komisioneri i BE-së për Transportin dhe Turizmin e Qëndrueshëm, Apostolos Tzitzikostas, duke përshkruar vizionin e ri të ekzekutivit evropian për udhëtime më të shpejta, më të lira dhe më të gjelbra në të gjithë Evropën.

Sot, rrjetet hekurudhore me shpejtësi të lartë janë të përqendruara kryesisht në Francë, Spanjë, Itali dhe Gjermani, ndërsa Europa Qendrore dhe Lindore mbeten ende prapa.

Plani i ri synon të balancojë këtë mospërputhje përmes lidhjeve të reja që do të shkurtojnë ndjeshëm kohën e udhëtimit:

• Kopenhagen–Berlin: nga 7 në 4 orë

• Paris–Romë: nga 10 orë e 50 minuta në 8 orë e 45 minuta

• Vjenë–Lubjanë: nga mbi 6 në 4 orë e 30 minuta

• Pragë–Vjenë: nga 4 në 2 orë e 15 minuta

• Vjenë–Varshavë: nga 7 orë e 30 minuta në 4 orë e 15 minuta

• Sofje–Athinë: nga 14 në 6 orë

• Budapest–Vjenë: nga 2 orë e 40 minuta në 1 orë e 40 minuta

• Budapest–Bukuresht: nga 15 në pak më shumë se 6 orë

Një nga projektet më të rëndësishme do të jetë linja Talin–Varshavë (me ndalesa në Riga dhe Vilnius), me një kohë totale udhëtimi prej vetëm 7 orësh e 40 minutash, si dhe linja Lisbona–Paris përmes Madridit, që do të zgjasë rreth 9 orë.

Komisioni pranoi se çmimi i biletave është ende pengesë për pasagjerët: një raport i Greenpeace (2023) tregoi se biletat e trenave janë mesatarisht dy herë më të shtrenjta se ato të avionëve. Për këtë arsye, BE synon të rrisë konkurrencën midis kompanive operuese, për të ulur çmimet dhe për ta bërë trenin zgjedhjen kryesore të udhëtarëve.

Një element kyç i planit është edhe krijimi i një sistemi të përbashkët evropian për biletat dhe rezervimet ndërkufitare, që pritet të prezantohet në fillim të vitit 2026. Sipas Tzitzikostas, qytetarët do të mund të blejnë bileta të kombinuara për udhëtime ndërkufitare “me një klikim në telefon ose kompjuter”.

Rrjeti i ri hekurudhor përfaqëson një investim prej rreth 550 miliardë eurosh, që do të financohet përmes një kombinimi fondesh publike dhe private. Një tjetër synim është rritja e kapacitetit prodhues të trenave në Evropë, pasi aktualisht porositja e një treni të ri kërkon 4 deri në 6 vjet pritje, shumë më gjatë se konkurrentët aziatikë.

Plani i Komisionit pritet të shndërrojë mënyrën e udhëtimit në kontinent — duke e bërë trenin alternativën më të shpejtë, më të qëndrueshme dhe më tërheqëse për qytetarët evropianë.