Uria është përhapur në dy rajone të Sudanit të shkatërruar nga lufta, përfshirë një qytet të madh në Darfur ku luftëtarët paraushtarakë kanë kryer sulme të dhunshme javën e kaluar, tha të hënën një grup global monitorimi i urisë, duke shënuar krizën më të fundit në një luftë që ka krijuar katastrofën më të madhe humanitare në botë.

Klasifikimi i Fazës së Integruar të Sigurisë Ushqimore, ose IPC, tha se uria është zbuluar në qytetin el-Fasher të Darfurit dhe në qytetin Kadugli në provincën e Kordofanit Jugor. Njëzet zona të tjera në Darfur dhe Kordofan, ku luftimet janë intensifikuar në muajt e fundit, janë gjithashtu në rrezik nga uria, sipas raportit të IPC.

El-Fasheri kishte qenë nën rrethim nga Forcat paraushtarake të Mbështetjes së Shpejtë për 18 muaj, duke u prerë shumicën e ushqimit dhe furnizimeve të tjera dhjetëra mijëra njerëzve brenda. Javën e kaluar, luftëtarët e RSF-së pushtuan qytetin, duke u raportuar se kanë nisur një valë vrasjesh dhe sulmesh ndaj popullsisë së tij që vranë qindra njerëz, megjithëse shkalla e dhunës është ende e paqartë, me komunikime të dobëta me rajonin.

Edhe Kadugli ka qenë nën rrethimin e RSF-së për muaj të tërë me dhjetëra mijëra njerëz të bllokuar brenda, ndërsa grupi paraushtarak përpiqet të pushtojë territor të mëtejshëm nga rivali i tij, ushtria sudaneze.

Sudani është përçarë që nga prilli i vitit 2023 nga lufta për pushtet midis ushtrisë dhe RSF-së. Më shumë se 40,000 njerëz janë vrarë, sipas shifrave të OKB-së, por grupet e ndihmës thonë se ky është një numër i vogël dhe numri i vërtetë mund të jetë shumë herë më i lartë. Lufta ka detyruar më shumë se 14 milionë njerëz të largohen nga shtëpitë e tyre, ka nxitur shpërthime sëmundjesh dhe ka shtyrë pjesë të vendit drejt urisë.

Në raportin e saj të fundit, të dytin në më pak se një vit, IPC tha se uria - ose Faza 5 e IPC - është shpallur në el-Fasher dhe Kadugli, të cilat, sipas saj, përjetuan "një kolaps total të jetesës, uri, nivele jashtëzakonisht të larta të kequshqyerjes dhe vdekje". IPC konsiderohet autoriteti kryesor ndërkombëtar për krizat e urisë.

Në total, rreth 375,000 njerëz janë shtyrë drejt urisë në Darfur dhe Kordofan që nga shtatori, thuhet në raport. 6.3 milionë njerëz të tjerë në të gjithë vendin janë në Fazën 4 të IPC, që do të thotë se ata përballen me nivele ekstreme të urisë, thuhet në të.

Organizata “Save the Children” tha në shtator se furnizimet me ushqim kishin mbaruar në Kadugli, ku tha se luftimet ishin përshkallëzuar. Ajo tha se dhjetëra mijëra njerëz janë dëbuar nga shtëpitë e tyre, shumë prej të cilëve janë larguar në pjesë të tjera të qytetit për shkak të bllokadave rrugore që pengojnë largimin.

Uria, ose Faza 5 e IPC, përcaktohet në zonat ku të paktën një në pesë persona ose familje kanë mungesë të rëndë ushqimi dhe përballen me urinë dhe varfërinë, të paktën 30% e fëmijëve nën 5 vjeç vuajnë nga kequshqyerja akute dhe vdekjet nga shkaqe të lidhura me kequshqyerjen arrijnë të paktën dy persona, ose katër fëmijë nën 5 vjeç, për 10,000.

IPC ka konfirmuar urinë vetëm disa herë në të kaluarën, më së fundmi në Gazën veriore në fillim të këtij viti, gjatë fushatës së Izraelit kundër Hamasit. Vendndodhjet e tjera kanë qenë në Somali në vitin 2011, dhe në Sudanin e Jugut në vitet 2017 dhe 2020, dhe vitin e kaluar në pjesë të rajonit perëndimor të Darfurit të Sudanit.

Një qytet tjetër në Kordofan, Dilling, thuhet se ka përjetuar të njëjtat kushte si Kadugli, por IPC nuk njoftoi zi buke atje për shkak të mungesës së të dhënave, thuhet në raport. Që kur ushtria rimorri kryeqytetin Khartum në fillim të këtij viti, RSF e ka përqendruar vëmendjen në përfundimin e kontrollit të saj në rajonin e Darfurit në perëndim dhe në marrjen e Kordofanit për të siguruar linja furnizimi drejt qendrës së vendit.

Raporti paralajmëroi se qytete të tjera pranë el-Fasher në Darfur, përfshirë Tawila, Melit dhe Tawisha, janë në rrezik nga uria.

Të tre zonat kanë marrë pjesën më të madhe të njerëzve që u detyruan të largoheshin nga el-Fasheri që kur RSF-ja mori kontrollin e qytetit më 27 tetor. Që nga rënia e qytetit, kanë qarkulluar raporte dhe video për mizoritë e RSF-së kundër civilëve, duke përfshirë rrahje, vrasje dhe sulme seksuale, sipas dëshmive të civilëve dhe punonjësve të ndihmës. Të vdekurit përfshinin të paktën 460 të vrarë në spital, sipas Organizatës Botërore të Shëndetësisë.

Në të gjithë vendin, IPC tha se më shumë se 21 milionë njerëz, ose 45% e popullsisë, përballeshin me pasiguri akute ushqimore që nga shtatori, një rënie prej 6% nga raporti i mëparshëm i cili mbulonte periudhën nga dhjetori 2024 deri në maj të këtij viti.

Rënia ndodhi për shkak të reduktimit të konfliktit dhe përmirësimit të aksesit humanitar në Khartum, provincën fqinje Gezira dhe provincën lindore Sennar. Ushtria mbajti kontrollin e Khartum dhe Gezira në fillim të këtij viti, duke u lejuar më shumë se një milion personave të zhvendosur të ktheheshin në shtëpi.

Megjithatë, raporti paralajmëroi se përmirësimet mbetën të kufizuara duke qenë se lufta vazhdon të “ndikojë rëndë në ekonomi, ofrimin e shërbimeve dhe infrastrukturën prodhuese”.

IPC bëri thirrje për një armëpushim si masa e vetme që “mund të parandalojë humbjen e mëtejshme të jetëve dhe të ndihmojë në përmbajtjen e niveleve ekstreme të pasigurisë akute ushqimore dhe kequshqyerjes akute”.

në Tawila dhe qytete të tjera aty pranë. Vendndodhjet e tjera ishin në pjesë të provincave të Kordofanit Jugor dhe Perëndimor që që atëherë kanë rënë gjithashtu në duart e RSF-së./ AP.