Kriza e mbeturinave në Athinë: Greqia ende 'varros' 79% të mbeturinave, pavarësisht miliardave në infrastrukturë riciklimi

Problemi i mbeturinave po bëhet gjithnjë e më kritik në Athinë dhe në zonën më të gjerë të kryeqytetit grek.

Megjithëse miliarda euro janë investuar në infrastrukturën e riciklimit dhe janë zhvilluar dhjetëra fushata ndërgjegjësuese, Greqia vazhdon të varrosë rreth 79% të mbeturinave të saj, sipas të dhënave të Shoqatës së Industrive dhe Ndërmarrjeve të Riciklimit dhe Rimëkëmbjes së Energjisë (SEPAN).

Presidentja e SEPAN-it, Lena Belsi, thekson se norma e riciklimit në vend mbetet vetëm 17%, një nga më të ulëtat në Evropë. Ajo e shpjegon këtë situatë me dy arsye kryesore: mungesën e masave ndëshkuese për mosriciklimin dhe mentalitetin e qytetarëve grekë.

“Varrimi është zgjidhja më e lirë në Greqi,” thotë Belsi. “Tarifa e varrimit mbetet vetëm 35 euro për ton, ndërsa në vende si Italia tejkalon 100 euro. Kjo e bën më të lehtë dhe më të lirë hedhjen e mbeturinave në deponi sesa riciklimin.”

Sipas saj, shumë qytetarë besojnë se mbeturinat “zhduken” sapo dalin nga shtëpia, duke harruar dëmin e madh që deponitë i shkaktojnë mjedisit.

Athina, epiqendra e krizës

Situata është veçanërisht alarmante në rajonin e Atikës, ku ndodhet Athina. Rreth 90% e mbeturinave të rajonit përfundojnë në deponinë e Filit, e cila ka funksionuar për më shumë se dy dekada dhe tashmë ndodhet në kufijtë e saj. Riciklimi në Atikë arrin vetëm 15%, shumë nën mesataren evropiane.

“Nëse problemi i Atikës nuk zgjidhet, asnjë përparim tjetër në vend nuk do të mjaftojë për të përmirësuar situatën kombëtare,” paralajmëron Belsi.

Shembuj suksesi

Një përjashtim pozitiv është ishulli i Tilos, që falë programit “Just Go Zero” ka arritur të riciklojë mbi 85% të mbeturinave përmes ndarjes në burim, ripërdorimit dhe kompostimit. Projekte të ngjashme janë në zhvillim në Antiparos, Alonissos, Paros dhe Naxos, por shumica janë ende në fazë pilot.

Thirrje për veprim

Shoqata SEPAN i bën thirrje qeverisë greke të thjeshtojë procedurat e licencimit për punishte riciklimi, të forcojë kontrollet ndaj bizneseve dhe të vendosë sanksione më të ashpra ndaj atyre që nuk përmbushin detyrimet mjedisore.

Ndërkohë, Bashkimi Evropian ka vendosur objektivin që deri në vitin 2030 të riciklohet të paktën 70% e mbeturinave, një sfidë që për Greqinë mbetet ende larg realitetit.