Sa kohë mund të vazhdojë ekonomia ruse të financojë vijën e frontit?

Rusia po përballet me një valë të re sanksionesh nga SHBA-ja dhe Bashkimi Evropian, ndërsa ekonomia e saj po i afrohet recesionit. Megjithatë, sipas ekspertëve, as këto masa nuk po arrijnë ta pengojnë Kremlinin të financojë luftën në Ukrainë. “Recesioni nuk do të thotë pothuajse asgjë për stabilitetin ekonomik dhe politik të Rusisë këto ditë”, tha ekonomisti Vladislav Inozemtsev nga Qendra për Analiza dhe Strategji në Evropë (CASE).

Ekonomia ruse, e mbështetur fuqishëm nga shpenzimet ushtarake, po shfaq shenja të ngadalësimit të thellë. Inflacioni ka rënë nga 10.3% në mars në 8% në shtator, por mbetet dyfishi i objektivit të Bankës së Rusisë. Ndërkohë, norma bazë e interesit u ul së fundmi në 16.5%, duke sinjalizuar shqetësime për rënien e aktivitetit ekonomik. Sipas të dhënave të fundit, ekonomia është rritur vetëm me 1.1% në tremujorin e dytë të vitit 2025, krahasuar me 4.1% në dy vitet e mëparshme.

Indeksi i biznesit PMI ra në 46.6 në shtator, duke treguar për tkurrje të vazhdueshme në sektorin privat. Ekspertët e Oxford Economics parashikojnë që Rusia mund të hyjë në recesion brenda këtij viti, ndërsa për vitin 2026 pritet një rënie ekonomike nga 1% deri në 1.4%. Inozemtsev shton se “sipërmarrësit parashikojnë përkeqësim të kushteve të përgjithshme dhe rritje të taksave”, duke theksuar një atmosferë të zymtë për bizneset.

Në tetor 2025, SHBA-të dhe BE-ja shpallën paketa të reja sanksionesh që prekin kompanitë kryesore të energjisë si Rosneft dhe Lukoil, si dhe ndalimin e plotë të importeve të gazit rus në BE nga viti 2027. Brukseli synon gjithashtu të bllokojë mënyrat me të cilat Moska ka anashkaluar kufizimet e mëparshme, përmes tregtisë në rrugë të tërthorta apo përdorimit të “flotës në hije” të cisternave të naftës.

Megjithatë, ekspertët dyshojnë se këto masa do të kenë ndikim të menjëhershëm. Elina Ribakova nga organizata kërkimore Bruegel në Bruksel shpjegon se “produktet e energjisë nuk janë më burimi kryesor i të ardhurave për buxhetin e luftës”. Sipas të dhënave të CASE, pjesa e naftës dhe gazit në të ardhurat federale ka rënë nga mbi 50% në vetëm 25% në mesin e vitit 2025.

Ndërkohë, Rusia vazhdon të eksportojë hidrokarbure drejt Kinës dhe Indisë, edhe pse me zbritje më të mëdha. Inozemtsev thekson se “Putini nuk paguan për luftën me dollarë apo juanë, por me rubla që shtyp Banka Qendrore dhe që mblidhen përmes taksave vendase”. Sipas Oxford Economics, fondi sovran rus përbën ende 5.9% të PBB-së, duke i dhënë qeverisë hapësirë të konsiderueshme për të mbuluar deficitin buxhetor prej 2.6% të PBB-së përmes huamarrjes së brendshme.

Ekspertët vlerësojnë se Moska mund të mbajë të qëndrueshme financat e saj për të paktën dy vite të tjera, pavarësisht sanksioneve. “Askush nuk duhet ta mashtrojë veten duke shpresuar se rënia e eksporteve do të minojë aftësinë e Putinit për të zhvilluar luftë. Kjo mund të ndodhë vetëm pas vitit 2027,” paralajmëron Inozemtsev.

Nëse eksportet e naftës bien më tej, Rusia pritet të vazhdojë tregtinë përmes ndërmjetësve për të fshehur origjinën e karburanteve. “Në rastin e Kinës, është pothuajse e pamundur të monitorohen transaksionet,” përfundon Ribakova./ Euronews - Syri.net