Izraeli pritet të rihapë pikën kufitare të Rafah-ut për të lejuar kamionët me ndihma të hyjnë në Gaza

Pritet që i vetmi kalim kufitar midis Gazës dhe Egjiptit të hapet, për të lejuar qindra kamionë që transportojnë ndihma të nevojshme në territorin e shkatërruar palestinez.

Agjencitë e ndihmës thanë të mërkurën se shpresonin për një rritje të ndihmës humanitare, veçanërisht në veri të Gazës , ku më shumë se 300,000 persona të zhvendosur janë kthyer ditët e fundit. Mijëra ton ndihma, përfshirë ushqim dhe furnizime mjekësore, janë ngarkuar në kamionë që presin në Egjipt ose janë grumbulluar diku tjetër në rajon, thanë zyrtarët humanitarë.

Të paktën 400 kamionë që transportonin ndihma po shkonin drejt Gazës, tha Gjysmëhëna e Kuqe Egjiptiane të mërkurën pasdite, por nuk ishte e qartë se sa kohë do t'u duhej konvojeve për të përfunduar formalitetet kufitare dhe për të hyrë në territor.

Armëpushimi i brishtë në Gaza u përball me provën e parë kur Izraeli të martën akuzoi Hamasin për dështim në përmbushjen e marrëveshjes së nënshkruar javën e kaluar, duke vonuar kthimin e trupave të pengjeve. Në shenjë hakmarrjeje, Izraeli tha se do të ulte numrin e kamionëve që do të lejonte të hynin në Gaza në 300, gjysma e totalit të rënë dakord në marrëveshjen e armëpushimit, dhe do të shtynte për një kohë të pacaktuar hapjen e pikës kufitare të Rafah-ut.

Orë më vonë, Hamasi ia dorëzoi Kryqit të Kuq eshtrat e tre pengjeve të tjera, duke e çuar në tetë numrin e trupave të transferuar që nga hyrja në fuqi e armëpushimit të ndërmjetësuar nga SHBA-të, dhe duke lënë 21 të tjerë për t’u gjetur.

Organizata militante islamiste tha se vonesat ishin për shkak të vështirësive në gjetjen e vendeve të varrimit mes rrënojave të lëna nga konflikti dyvjeçar. Një trup i katërt i transferuar nga Hamasi u gjet se nuk ishte ai i një pengu.

Sipas Kan, transmetuesit publik të Izraelit, vendimi për të rihapur Rafah erdhi pasi Izraeli u informua për qëllimin e Hamasit për të kthyer katër trupa të tjerë të mërkurën, një veprim që ende nuk është konfirmuar nga grupi.

Kan raportoi gjithashtu se pajisjet e rënda të nevojshme për riparimin e infrastrukturës së dëmtuar do të lejohen të hyjnë në Gaza dhe palestinezët që e kishin lënë territorin gjatë luftës do të lejohen të kthehen për herë të parë. Të tjerët do të lejohen të largohen përmes pikës së kalimit Rafah, me kusht miratimin e sigurisë së Izraelit.

Palestinezët që presin evakuim mjekësor thanë se ende nuk kishin marrë njoftim nga Organizata Botërore e Shëndetësisë për t'u përgatitur për udhëtimin.

Amjad al-Shawa, drejtori i rrjetit të OJQ-ve palestineze me seli në Qytetin e Gazës, tha se nevojat në atë që dikur ishte qendra e gjallë tregtare dhe kulturore e territorit ishin "të jashtëzakonshme".

«Njerëzit kanë këtë optimizëm dhe shpresë, por duhet të ketë përmirësim të shpejtë në kalime. Ende nuk kemi parë ndonjë ndryshim domethënës në terren», tha Shawa.

"Ne ende po marrim një sasi shumë të kufizuar ndihme [dhe] sapo kemi filluar të kuptojmë nivelin e shkatërrimit. Kaq shumë rrugë janë plot me rrënoja... Nuk ka pothuajse asnjë shtëpi të sigurt. Ka dëme dhe bomba të pashpërthyera kudo."

Rafah ka qenë i mbyllur që kur u pushtua nga forcat izraelite në maj 2024, duke kufizuar hyrjen në Gaza nga Izraeli. Izraeli ka bllokuar vazhdimisht ndihmën që të hyjë në Gaza gjatë konfliktit, duke nxitur akuza se ka përdorur urinë si armë lufte . Një zi buke u shpall në disa pjesë të territorit në gusht.

BE-ja tha të mërkurën se ishte në gatishmëri për të vendosur një mision humanitar prej kohësh, të njohur si EUBam (Misionet e Ndihmës Kufitare të BE-së), në pikën kufitare Rafah nëse kushtet në terren përmirësoheshin.

Zyrtarët humanitarë në Gaza thanë të mërkurën se ndihma ishte urgjentisht e nevojshme, me qindra mijëra njerëz pa ujë të pastër, ushqim dhe gjëra të tjera thelbësore dhe shumë të tjerë që vuajnë shumë.

Edhe pse ndihmat duhej të fillonin të vinin gjatë fundjavës, të hënën kalimet nga Izraeli u mbyllën për të lejuar transferimin e pengjeve dhe për të burgosurit palestinezë të arrinin në Gaza, ndërsa e diela ishte festë kombëtare në Izrael.

Tess Ingram e UNICEF-it, duke folur nga Gaza jugore, tha: “Kishim dëgjuar se e diela do të ishte dita e parë e një shpërndarjeje të madhe ndihmash, por ajo që kemi parë deri më tani është në kontrast të thellë me sa të larta dhe të dëshpëruara janë nevojat.”

"Njerëzit nuk janë të sigurt se kur do të marrin ujë herën tjetër. Nuk ka ushqim të mjaftueshëm. Në gusht patëm 45 klinika të të ushqyerit ambulator të hapura, tani janë vetëm shtatë."

Fazat e mëvonshme të armëpushimit kërkojnë që Hamasi të çarmatoset dhe të heqë dorë nga i gjithë pushteti, gjë që deri më tani ka refuzuar ta bëjë, duke nisur në vend të kësaj një goditje sigurie për të rivendosur autoritetin e tij në Gaza përmes ekzekutimeve publike dhe përleshjeve me klanet lokale.

Elementet afatgjata të planit të armëpushimit, duke përfshirë mënyrën se si do të qeveriset Gaza dhe përbërjen e një force ndërkombëtare stabilizimi, ende nuk janë diskutuar plotësisht.

Plani i Trumpit parashikonte që të gjithë pengjet - të gjallë dhe të vdekur - të dorëzoheshin brenda një afati që skadoi të hënën. Por negociatorët i pranuan sfidat logjistike të gjetjes së të gjitha mbetjeve mortore mes shkatërrimit të përhapur në Gaza, dhe marrëveshja i lejon Hamasit thjesht të ndajë informacion në lidhje me pengjet e ndjera, ndërsa përpjekjet vazhdojnë për të dorëzuar trupat sa më shpejt të jetë e mundur.

Të hënën, izraelitët festuan kthimin e 20 pengjeve të fundit të gjallë në Gaza dhe palestinezët u gëzuan për lirimin nga Izraeli të rreth 2,000 të burgosurve dhe të paraburgosurve si pjesë e fazës së parë të armëpushimit. Negociatat janë duke u zhvilluar për një fazë të dytë, e cila do të duhet të zgjidhë çështje të shumta të vështira.

Në një demonstrim të sfidave politike me të cilat përballet armëpushimi, Itamar Ben-Gvir, ministri i sigurisë kombëtare i ekstremit të djathtë të Izraelit dhe kundërshtar i planit të armëpushimit, tha në X se shpërndarja e ndihmës ishte një “turp”.

“Terrorizmi nazist kupton vetëm forcën dhe e vetmja mënyrë për të zgjidhur problemet me të është ta fshish atë nga faqja e dheut”, shtoi ai, duke akuzuar Hamasin për gënjeshtra dhe abuzime në lidhje me kthimin e trupave të pengjeve.

Forumi i Familjeve të Pengjeve, një grup që përfaqëson shumë nga familjet e pengjeve, tha se tre pengjet e vdekura, mbetjet e të cilëve u identifikuan të martën në mbrëmje, ishin Uriel Baruch, Tamir Nimrodi dhe Eitan Levi.

Baruch u rrëmbye nga festivali i muzikës Nova gjatë sulmit të udhëhequr nga Hamasi ndaj Izraelit në tetor 2023 që shkaktoi luftën në Gaza. Nimrodi, i cili kishte shërbyer në organin e ministrisë së mbrojtjes izraelite që kontrollon pikat e hyrjes në Gaza, u mor nga militantët nga kalimi kufitar i Erezit. Forumi tha se Levi u rrëmbye ndërsa po çonte me makinë një mik në një kibbutz gjatë sulmit të Hamasit.

Komiteti Ndërkombëtar i Kryqit të Kuq (KNKK), i cili po mbikëqyr transferimin e mbetjeve mortore, tha të hënën se rikthimi i tyre ishte një “sfidë e madhe” duke pasur parasysh vështirësitë e gjetjes së trupave në rrënojat e Gazës dhe mund të zgjasë me ditë ose javë./ The Guardian.