Perspektiva e armëpushimit në Gaza errësohet, ndërsa Izraeli vonon ndihmën dhe Hamasi forcon kontrollin

Izraeli vonoi ndihmën për në Gaza dhe e mbajti të mbyllur kufirin e enklavës të martën, ndërsa luftëtarët e rikthyer të Hamasit demonstruan kontrollin e tyre duke ekzekutuar burra në rrugë, duke errësuar perspektivën për planin e Presidentit të SHBA-së Donald Trump për t'i dhënë fund luftës.

Tre zyrtarë izraelitë thanë se Izraeli kishte vendosur të kufizonte ndihmën në Rripin e shkatërruar të Gazës dhe të shtynte planet për të hapur pikën kufitare me Egjiptin të paktën deri të mërkurën, sepse Hamasi kishte qenë shumë i ngadaltë në dorëzimin e trupave të pengjeve të vdekur . Grupi militant ka thënë se gjetja e trupave është e vështirë.

Ndërkohë, Hamasi ka rimarrë me shpejtësi rrugët e zonave urbane të Gazës, pas tërheqjes së pjesshme të trupave izraelite javën e kaluar.

Në një video të qarkulluar vonë të hënën, luftëtarët e Hamasit zvarritën shtatë burra me duar të lidhura pas shpine në një shesh të qytetit të Gazës, i detyruan të uleshin në gjunjë dhe i qëlluan nga pas, ndërsa dhjetëra kalimtarë shikonin nga vitrinat e dyqaneve aty pranë.

Një burim nga Hamasi konfirmoi se videoja është filmuar të hënën dhe se luftëtarët e Hamasit kanë marrë pjesë në ekzekutime. Reuters ishte në gjendje të konfirmonte vendndodhjen nëpërmjet karakteristikave të dukshme gjeografike.

VONESË NË DORËZIMIN E TRUPAVE

Trump i ka dhënë bekimin e tij Hamasit për të rivendosur njëfarë kontrolli mbi Gazën, të paktën përkohësisht. Zyrtarët izraelitë, të cilët thonë se çdo zgjidhje përfundimtare duhet ta çarmatosë përgjithmonë Hamasin, deri më tani janë përmbajtur nga komentimi publik mbi rishfaqjen e luftëtarëve të grupit.

Të hënën, presidenti amerikan shpalli në parlamentin e Izraelit "agimin historik të një Lindjeje të Mesme të re", ndërsa Izraeli dhe Hamasi po shkëmbenin 20 pengjet e fundit izraelite në Gaza me gati 2,000 të ndaluar dhe të burgosur palestinezë.

Por deri më tani, Hamasi ka dorëzuar vetëm katër arkivole me pengje të vdekur, duke lënë të paktën 23 të dyshuar si të vdekur dhe një të zhdukur, ende në Gaza.

Grupi informoi ndërmjetësit se do të fillojë transferimin e katër trupave të tjerë në Izrael nga ora 19:00 GMT të martën, tha një zyrtar i përfshirë në operacion për Reuters.

Kamionët me ndihma ende nuk janë lejuar të hyjnë në Gaza me ritmin e plotë të parashikuar prej qindrash në ditë, dhe ende nuk janë zbatuar plane për të hapur kalimin për në Egjipt për të lejuar disa banorë të Gazës të dalin, fillimisht për të evakuuar të plagosurit për trajtim mjekësor.

KTHIMI I HAMASIT DEMONSTRON PENGESA PËR TË ARRIJTUR ZGJIDHJEN

Kthimi shumë publik i Hamasit në kontrollin e rrugëve të Gazës tregon pengesat për të përparuar nga armëpushimi fillestar - faza e parë e planit të Trump - në një zgjidhje të përhershme që do të parandalonte një shpërthim të ri luftimesh.

Banorët e Gazës thanë se luftëtarët e Hamasit ishin gjithnjë e më të dukshëm të martën, duke u vendosur përgjatë rrugëve të nevojshme për shpërndarjen e ndihmave.

Burime palestineze të sigurisë thanë se dhjetëra njerëz ishin vrarë në përleshjet midis luftëtarëve të Hamasit dhe rivalëve në ditët e fundit.

Ndërkohë, autoritetet shëndetësore të Gazës thanë se një dron izraelit vrau pesë persona ndërsa ata po shkonin të kontrollonin shtëpitë në një periferi në lindje të qytetit të Gazës, ndërsa një sulm ajror vrau një person dhe plagosi një tjetër pranë Khan Younis.

Hamasi akuzoi Izraelin për shkelje të armëpushimit. Ushtria izraelite tha se kishte qëlluar mbi njerëzit që kaluan vijat e armëpushimit dhe iu afruan forcave të saj pasi injoruan thirrjet për t'u kthyer prapa.

Një samit i bashkëorganizuar nga Trump në Egjipt të hënën përfundoi pa asnjë njoftim publik për përparim të madh drejt krijimit të një force ushtarake ndërkombëtare për Gazën, apo një organi të ri qeverisës.

HAMASI POHON KONTROLLIN

Kryeministri izraelit Benjamin Netanyahu ka pohuar vazhdimisht se lufta nuk mund të përfundojë, derisa Hamasi të heqë dorë nga armët dhe të pushojë së kontrolluari Gazën, një kërkesë që luftëtarët e kanë refuzuar, duke torpedozuar të gjitha përpjekjet e mëparshme për paqe.

Por Trump, pasi njoftoi se lufta tani ka mbaruar, tha të hënën se Hamasi ende kishte një dritë jeshile të përkohshme për të ruajtur rendin.

"Ata duan t'i ndalin problemet dhe e kanë folur hapur këtë, dhe ne u dhamë miratimin për një periudhë kohore", tha ai.

Burime të Hamasit i thanë Reuters të martën se grupi nuk do të tolerojë më shkelje të rendit në Gaza dhe do të shënjestrojë bashkëpunëtorët, plaçkitësit e armatosur dhe tregtarët e drogës.

Grupi, megjithëse i dobësuar shumë pas dy vitesh bombardimesh dhe ndërhyrjesh tokësore izraelite, është rikthyer gradualisht në fuqi që kur armëpushimi hyri në fuqi.

Ka angazhuar qindra punëtorë për të filluar pastrimin e rrënojave në rrugët kryesore të nevojshme për të aksesuar banesat e dëmtuara ose të shkatërruara dhe për të riparuar tubacionet e ujit të prishura. Gjithashtu do të nevojitet pastrimi i rrugëve dhe sigurimi i sigurisë për rritjen e shpërndarjes së ndihmës.

NDIHMA DHE PENGJET

Armëpushimi i ka dhënë fund dy viteve të luftës shkatërruese në Gaza, të shkaktuar nga sulmi i 7 tetorit 2023, në të cilin persona të armatosur të udhëhequr nga Hamasi vranë rreth 1,200 njerëz dhe morën peng 251, sipas të dhënave izraelite.

Fushata ushtarake e Izraelit në Gaza vrau gati 68,000 njerëz sipas autoriteteve lokale të shëndetësisë, ndërsa mijëra të tjerë dyshohet se kanë vdekur nën rrënoja. Shërbimi i Mbrojtjes Civile të Gazës tha se 250 trupa janë gjetur që nga fillimi i armëpushimit.

Pjesë të mëdha të Gazës janë në rrënoja dhe monitoruesi global i urisë tha në gusht se kishte zi buke në territor. Mijëra banorë të Gazës janë kthyer në shtëpitë e tyre që nga armëpushimi, shumë prej të cilëve kanë gjetur rrugë të tëra të bombarduara e të shndërruara në pluhur.

Zëdhënësja e UNICEF-it, Tess Ingram, tha se ndërsa ndihma po arrinte në Gaza me tenda, çarçafë prej karade, rroba dimërore, pako higjienike familjare dhe artikuj të tjerë kritikë, ajo shpresonte për një rritje të konsiderueshme më vonë këtë javë./ Reuters.