Tre vjet pasi mori drejtimin e qeverisë italiane, Giorgia Meloni përballet me një paradoks të mprehtë: ka arritur ta stabilizojë politikisht Italinë, por jo ta ringjallë ekonomikisht.
Në një vend ku qeveritë rrëzohen me ritmin e stinëve, Meloni ka arritur diçka të rrallë – qëndrueshmëri politike. Por ajo që dikur shihej si përparësi, tani po shndërrohet në burim frustrimi për botën e biznesit dhe investitorët. Qetësia në Romë nuk po përkthehet në energji ekonomike.
Një ekonomi që zvarritet
Sipas të dhënave të ISTAT, rritja ekonomike e Italisë pritet të jetë vetëm 0.6% në 2025 dhe 0.8% në 2026 – ritme që e lënë vendin në fund të Eurozonës.
Kjo ngadalësi po sfidon vetë narrativën që Meloni përpiqet të ndërtojë: Italinë si një shtet modern, efikas dhe të besueshëm për investime.
Udhëheqësit e biznesit, që në fillim e panë Melonin si një “dorë të fortë” për stabilitet, tashmë po kërkojnë diçka më të prekshme: rezultate.
Reformat që ajo premtoi – nga sistemi tatimor deri te rregullimi financiar – mbeten të pjesshme, të ngadalta dhe shpesh më shumë simbolike se sa substanciale.
Reformat në letër, jo në praktikë
Përfaqësues të industrisë italiane si Confindustria paralajmërojnë se qeveria po gabon në qasje:
Në vend që të thjeshtojë jetën e bizneseve, ajo shpesh rrit barrën administrative dhe përdor gjobat si burim të ardhurash.
“Gjobat nuk mund të jenë pjesë strukturore e buxhetit,” tha presidenti i Confindustria-s, Emanuele Orsini, duke nënvizuar se qeveria duhet të ndihmojë bizneset të zbatojnë rregullat, jo t’i ndëshkojë.
Edhe reforma fiskale, që Meloni e ka quajtur “transformuese”, mbetet një proces i stërzgjatur.
Kategorizimi i ri i taksave, ndryshimet në TVSH dhe lehtësimet për korporatat janë ende në fazë pilot, ndërsa shumë nga premtimet për thjeshtim nuk janë zbatuar në praktikë.
Burokracia dhe perceptimi – pengesa të vjetra me emër të ri
Ekspertët si Joseph Gulino theksojnë se Italia nuk vuan vetëm nga burokracia, por edhe nga mungesa e besimit.
Dekada të tëra reformash të papërfunduara e kanë bërë vendin sinonim me vonesa, komplikime dhe mungesë parashikueshmërie.
“Perceptimi është realitet,” thotë Gulino. “Nëse Italia shihet si e ngadaltë dhe e paqëndrueshme, askush nuk investon — edhe nëse ligjet thonë të kundërtën.”
Edhe pse qeveria ka nisur një rishikim të Testo Unico della Finanza për ta bërë sistemin financiar më efikas, rezultatet deri tani janë modeste. Tregjet e kapitalit italian mbeten të cekëta, ndërsa kompanitë ende mbështeten kryesisht te kreditimi bankar.
Bankat dhe borxhi – zinxhirët e ekonomisë italiane
Sektori bankar mbetet një nga hallkat më të dobëta të Italisë.
Përpjekjet e UniCredit për bashkim me Commerzbank u përballën me kundërshtime të forta politike e sindikale, ndërsa tentativa për blerjen e Banco BPM dështoi për shkak të ndërhyrjes së qeverisë me “klauzolën e fuqisë së artë”.
Me një borxh publik prej 137.9% të PBB-së, Meloni është e kufizuar mes dy zjarresh:
• nga njëra anë, presioni për disiplinë fiskale nga Brukseli,
• dhe nga ana tjetër, kërkesa për politika stimuluese për të gjallëruar ekonominë.
Rezultati: as rritje, as konsolidim.
Një kryeministre që rrezikon të mbetet peng i vetë suksesit të saj
Ironikisht, qëndrueshmëria që dikur ishte avantazhi më i madh i Melonit po bëhet pengesë.
Meqë nuk ka kriza politike për t’u fajësuar, vëmendja tani është e gjitha mbi performancën e saj ekonomike — dhe shifrat nuk janë në anën e saj.
“Ky është momenti kur stabiliteti duhet të prodhojë rezultate,” tha një analist në Romë për Euronews. “Nëse Meloni nuk arrin ta kthejë këtë stabilitet në rritje të matshme, ai do të perceptohet si stagnim i institucionalizuar.”
Një dritare që po mbyllet
Me zgjedhjet e planifikuara për 2027, Meloni ka më pak se dy vjet për të treguar se qeverisja e saj nuk është vetëm një eksperiencë politike pa rezultat ekonomik.
Reformat e saj mund të jenë “historike” në letër, por realiteti i përditshëm për bizneset dhe familjet italiane tregon diçka tjetër: një ekonomi që mezi merr frymë.
Në fund, ajo përballet me një zgjedhje të qartë: të bëhet kryeministrja që thyen ciklin e stanjacionit italian — apo një tjetër lidere që la pas një vend të qetë, por të palëvizur.
Denonco
Navrocki vendosi t’i heqë Zelenskit dekoratën më të lartë polake - Urdhrin e Shqiponjës së Bardhë
Tronditet Gjermania, foshnja rrëmbehet nga karroca dhe gjendet e pajetë pas 24 orësh
Zelensky: Një javë duhet të jetë e mjaftueshme që Lukashenko të largojë pajisjet e përdorura nga Rusia