Ukraina përballet me mungesën e mbrojtjes ajrore, ndërsa Pentagoni ngadalëson dërgesat

Ukraina është në rrezik të mungesës së armëve të mbrojtjes ajrore, pasi një shqyrtim i ndihmës ushtarake nga Departamenti i Mbrojtjes i SHBA-së rezultoi në dërgesa më të ngadalta, pikërisht ndërsa Moska intensifikon sulmet ajrore, sipas zyrtarëve perëndimorë dhe ukrainas.

Presioni mbi furnizimet është bërë më i mprehtë pas muajsh dërgesash të parregullta dhe më të vogla se sa pritej që nga një direktivë e Pentagonit në qershor. Zyrtarët dhe analistët paralajmëruan se nëse Moska vazhdon të përshkallëzojë situatën ose thjesht ruan ritmin e saj më të lartë të sulmeve me raketa dhe dronë, njësitë e mbrojtjes ajrore ukrainase do të përballen me mungesa.

«Është çështje kohe se kur do të mbarojnë municionet», tha një person i njohur me dërgesat amerikane të materialeve të mbrojtjes ajrore në Ukrainë.

Ngadalësimi ka qenë veçanërisht shqetësues sepse raketa të tjera të blera direkt nga prodhuesit në kuadër të një programi të veçantë, Iniciativës së Ndihmës për Sigurinë e Ukrainës, prodhohen në grupe, duke lënë boshllëqe midis dërgesave.

Vendet e BE-së kanë rënë gjithashtu dakord së fundmi të dërgojnë sisteme të mbrojtjes ajrore dhe municione nga rezervat e tyre dhe të blejnë të tjera nga SHBA-ja për t'i mundësuar atyre të furnizojnë Ukrainën, por këto dërgesa kanë filluar të mbërrijnë vetëm pjesërisht.

Forcat ruse të dielën nisën sulmin më të madh ajror masiv ndaj Ukrainës që nga pushtimi i tyre në shkallë të plotë, duke qëlluar 805 dronë sulmues Shahed dhe dronë mashtrues dhe 13 raketa kruiz dhe balistike, duke vrarë katër persona.

Valët e sulmeve me raketa dhe dronë kanë ardhur ndërsa trupat ruse po përparonin në terren drejt qyteteve strategjikisht të rëndësishme në Ukrainën lindore.

Ndërsa Ukraina ka paralajmëruar prej kohësh për furnizimet për mbrojtjen e saj ajrore, përfshirë edhe gjatë administratës së Joe Biden, sulmet në rritje të Moskës i kanë bërë shqetësimet edhe më të ashpra. Ngadalësimi i dërgesave të armëve nga SHBA-të pasoi një memo në fillim të qershorit të shkruar nga Elbridge Colby, zyrtari më i lartë i politikave të Pentagonit, për sekretarin e mbrojtjes Pete Hegseth.

Colby, i cili ka thënë se dëshiron ta rifokusojë ushtrinë amerikane në kundërshtimin e kërcënimit në rritje që paraqet një Kinë në ngritje, argumentoi në memo se kërkesat e Ukrainës për armë amerikane mund të shterojnë më tej rezervat e varfra të Pentagonit.

Një zyrtar i Shtëpisë së Bardhë tha: “Raportimi se po e ‘privojmë Kievin nga municionet jetësore të mbrojtjes ajrore’ është padyshim i rremë dhe Departamenti i Luftës po punon me shumë qëllim për të mbështetur kërkesat e Ukrainës, përfshirë ato në lidhje me mbrojtjen ajrore.”

Zyrtari shtoi se Presidenti Donald Trump donte të “ndalonte vrasjet” dhe i kishte udhëzuar SHBA-të të “shesin armë aleatëve të NATO-s që mund të mbushin atë që vendet evropiane po i dërgojnë Ukrainës”.

“Megjithatë, edhe vendet evropiane duhet të ndërmarrin hapa, duke përfshirë ndërprerjen e blerjeve të naftës ruse dhe duke ushtruar presion ekonomik mbi vendet që financojnë luftën.”

Pas një shqyrtimi të gatishmërisë së 10 sistemeve të rëndësishme, Pentagoni fillimisht ndaloi dhe më pas ngadalësoi dërgesat në Ukrainë të interceptorëve Pac-3 për sistemet e mbrojtjes ajrore Patriot; dhjetëra sistemeve të mbrojtjes ajrore të lëvizshme nga njeriu Stinger; predhave artilerie të drejtuara me precizion; më shumë se 100 raketa Hellfire dhe raketa Aim të lëshuara nga sistemet e mbrojtjes ajrore Nasams të Ukrainës dhe avionët luftarakë F-16, thanë zyrtarë të lartë amerikanë dhe ukrainas.

Forcat e Kievit që nga vera kanë shpenzuar municione të konsiderueshme duke u përpjekur të mbrohen nga breshërit ajrore intensive që synojnë infrastrukturën ushtarake dhe civile, thanë zyrtarët ukrainas.

Ndërsa Rusia zgjeron sulmet ajrore mbi objektet energjetike përpara muajve të ftohtë të vjeshtës dhe dimrit, në përpjekje për të dobësuar Ukrainën dhe për të shtuar avantazhin e saj në fushën e betejës, Kievi pret sfida më të mëdha mbrojtëse.

Sulmet me dronë të Rusisë janë rritur ndjeshëm këtë vit, me një mesatare prej më shumë se 5,200 lëshimesh dronësh në muaj këtë verë — një trend që ka të ngjarë të vazhdojë, paralajmërojnë zyrtarët dhe analistët ukrainas.

Numri i raketave ruse ka rënë pak këtë vit, por qindra të tilla ende lëshohen çdo muaj, sipas të dhënave të Forcave Ajrore të Ukrainës.

Çdo breshëri e rëndë armësh ruse e detyron Ukrainën të qëllojë me raketa interceptore të çmuara dhe municione të tjera me një ritëm më të shpejtë se sa mund të mbërrijnë zëvendësimet amerikane. 

Sulmet ruse janë përshkallëzuar që kur Presidenti Vladimir Putin u takua me Trump në Alaska muajin e kaluar. Kjo përfshinte sulmin më të madh me dronë dhe raketa në Kiev dhe qytete të tjera të dielën, kur ndërtesa e kabinetit të Ukrainës u godit për herë të parë gjatë luftës.

Katarína Mathernová, ambasadorja e BE-së në Ukrainë, tha pasi vizitoi dëmet se një raketë balistike Iskander kishte goditur ndërtesën.

«E pashë me sytë e mi: Putini e di saktësisht se çfarë po bën», tha ajo të hënën. Raketa balistike Iskander kishte për qëllim «zemrën e qeverisë së Ukrainës», shtoi ajo.

Presidenti i Ukrainës, Volodymyr Zelenskyy, javën e kaluar tha se i kishte udhëzuar sekretarit të tij të Këshillit të Sigurisë dhe Mbrojtjes Kombëtare, Rustem Umerov, që të koordinonte zyrtarët e Ukrainës, administratat rajonale dhe kompanitë e energjisë për prokurimin e sistemeve shtesë të mbrojtjes ajrore me rreze të shkurtër dhe të mesme veprimi.

Prioriteti është kapja e dronëve sulmues Shahed të Rusisë, të projektuar nga Irani, tha ai. Zelenskyy tha se ishte takuar me zyrtarë të forcave ajrore ukrainase për të diskutuar "përshpejtimin e furnizimit me sisteme shtesë të mbrojtjes ajrore".

Njëfarë lehtësimi është në rrugë e sipër. Aleatët evropianë të Ukrainës kanë filluar të blejnë armë amerikane për vendin pas një marrëveshjeje të arritur me Trump gjatë një samiti në Shtëpinë e Bardhë në gusht për të lejuar shitje indirekte në Kiev, të cilën Andriy Yermak, shefi i stafit të Zelenskyy, e quajti një "pikë përparimi".

Përpjekja, e udhëhequr nga vendet e NATO-s, u lejon vendeve pjesëmarrëse të blejnë pajisje ushtarake dhe municione nga rezervat amerikane për Kievin.

Partnerët evropianë blenë armë me vlerë 2 miliardë dollarë në gusht, përfshirë edhe për mbrojtjen ajrore, tha Zelenskyy të mërkurën e kaluar. Qëllimi i Ukrainës është të sigurojë të paktën 1 miliard dollarë çdo muaj, shtoi ai./ Financial Times.