Mes shqetësimeve për spiunazh, Danimarka ashpërson verifikimin për studiuesit nga Kina, Rusia dhe Irani

Universiteti i Kopenhagenit ka shpallur masa të reja sigurie, duke vendosur një proces të rreptë verifikimi për studiuesit, punonjësit dhe studentët e mundshëm që vijnë nga vende të konsideruara me rrezik të lartë për spiunazh, si Kina, Rusia dhe Irani. Sipas Shërbimit Danez të Sigurisë dhe Inteligjencës (PET), këto shtete janë më aktive në përpjekjet për të fituar në mënyrë të paligjshme qasje në teknologji të ndjeshme dhe njohuri kërkimore.

Në një njoftim të publikuar në intranet, universiteti thekson se procedurat e reja synojnë të mbrojnë kërkimin në fusha strategjike si inteligjenca artificiale, teknologjia kuantike, gjysmëpërçuesit dhe hapësira. Zëvendësdrejtoresha për kërkimin dhe sigurinë e informacionit, Kim Brinckmann, tha se kjo qasje e re është një reagim ndaj paralajmërimeve të inteligjencës daneze për rritjen e kërcënimit të spiunazhit akademik.

Njerëzit që vijnë nga këto vende do t’i nënshtrohen një kontrolli të zgjeruar përpara se të pranohen në programe studimi apo të përfshihen në projekte kërkimore, ndërsa partneritetet me universitete dhe studiues të lidhur me to do të shqyrtohen me kujdes të veçantë. Përveç kësaj, projektet që lidhen me teknologji kritike nuk do të miratohen pa një vlerësim sigurie.

Vendimi vjen pas një mase të ngjashme të ndërmarrë nga Universiteti i Aarhusit vitin e kaluar, i cili ndaloi bashkëpunimin me disa universitete iraniane, duke paralajmëruar se Kina, Rusia dhe Irani kanë qenë “veçanërisht agresive” në përpjekjet për të depërtuar në kërkimin danez.

Autoritetet daneze kanë vendosur prej vitesh udhëzime për mbrojtjen e teknologjive kritike nga keqpërdorimi i mundshëm nga shtetet autokratike, ndërsa Komisioni Evropian ka rekomanduar që edhe vendet e tjera të BE-së të forcojnë kontrollet mbi katër fusha kryesore të teknologjisë: gjysmëpërçuesit, inteligjencën artificiale, teknologjinë kuantike dhe bioteknologjitë.

Brinckmann theksoi se rregullat e reja nuk e zgjidhin plotësisht problemin, por dërgojnë një sinjal të qartë për një qasje më të kujdesshme ndaj bashkëpunimeve ndërkombëtare në kërkim, në mënyrë që universitetet daneze të mbeten të hapura por të mbrojtura nga rreziqet e spiunazhit.