Finlanda fut inteligjencën artificiale në shkolla për të mbrojtur nxënësit nga dezinformimi

Në Finlandë, vend që renditet i pari në Evropë për rezistencën ndaj lajmeve të rreme, nxënësit po mësojnë gjithnjë e më herët se si të dallojnë faktin nga trillimi në internet. Në disa klasa, edhe fëmijët nën gjashtë vjeç po prezantohen me inteligjencën artificiale përmes ushtrimeve kreative, siç ishte shkrimi i një tregimi horror me ndihmën e një sistemi gjenerues të IA-së. Ekspertët e njohurive mediatike theksojnë se, krahas shkrim-leximit tradicional, fëmijët duhet të mësojnë të kuptojnë se si funksionon inteligjenca artificiale dhe si të njohin përmbajtjen e rreme, si deepfake-t.

 

Sipas Observatorit Evropian të Medias Dixhitale, aftësitë e të menduarit kritik dhe njohuritë mediatike janë kthyer në një kompetencë jetësore për qytetarët finlandezë. Që nga vitet 1970, shkollat kanë përfshirë analizën e mediave, ndërsa kurrikula e vitit 2014 u përditësua për të përfshirë sfidat e rrjeteve sociale dhe telefonave inteligjentë. Aktualisht, mësuesit po përpiqen të përshtaten me zhvillimet e shpejta të IA-së, duke gjetur mënyra për ta përdorur atë si mjet ndihmës, pa e zëvendësuar punën krijuese të nxënësve.

 

Instituti Kombëtar Audiovizual i Finlandës thekson se kjo qasje ka dhënë rezultate, pasi fushatat dezinformuese në vend kanë pasur ndikim minimal. Megjithatë, ekspertët paralajmërojnë se sfida të reja po lindin me përhapjen e deepfake-ve dhe manipulimeve digjitale. Qeveria finlandeze ka miratuar udhëzime për përdorimin e IA-së në klasë, por ato nuk janë ende pjesë e kurrikulës kombëtare.

 

Ndërkohë, në nivel evropian, po punohet për krijimin e një kornize të përbashkët të shkrim-leximit të inteligjencës artificiale, e cila do të publikohet në vitin 2026. Kjo kornizë do të ndihmojë sistemet arsimore të BE-së dhe vendeve të tjera të zhvilluara që të përgatisin nxënësit për të përdorur IA-në me përgjegjësi dhe me vetëdije kritike.

 

📌 Ekspertët janë të njëzëshëm: inteligjenca artificiale po zhvillohet më shpejt se sistemet arsimore dhe sfida kryesore mbetet të pajisen fëmijët me aftësitë e duhura për ta përdorur atë pa rrezikuar nga manipulimi dhe dezinformimi.