BE nën hetim për neglizhencë ndaj ndotjes në Taranto: Avokati i Popullit kërkon llogari për çështjen 12-vjeçare të uzinës

Avokati i Popullit Evropian ka nisur një hetim ndaj Komisionit Evropian për mënyrën si ka trajtuar një rast të gjatë 12-vjeçar për shkelje të legjislacionit mjedisor që lidhet me ndotjen nga uzina e çelikut Acciaierie d’Italia (ish-Ilva) në qytetin jugor italian Taranto.

Kjo lëvizje vjen pas një ankese nga aktivistët vendas dhe përfaqësues të shoqërisë civile, të cilët e akuzojnë Komisionin për “indiferencë institucionale” dhe mosveprim përballë një krize të thellë mjedisore dhe shëndetësore.

Ankesa u dorëzua më 4 qershor nga eurodeputetja Valentina Palmisano dhe dy përfaqësues të OJQ-së PeaceLink, Alessandro Marescotti dhe Luciano Manna, të cilët kërkojnë që Komisioni të japë llogari për vonesat dhe mungesën e transparencës në këtë çështje. Hetimi është iniciuar nga Avokatja e Popullit, Teresa Anjinho, e cila në një letër drejtuar Presidentes së Komisionit Ursula von der Leyen kërkon informacion të detajuar deri më 30 shtator mbi hapat që janë ndërmarrë që nga nisja e procedurës në vitin 2013.

Komisioni Evropian kishte hapur një procedurë shkeljeje ndaj Italisë më shumë se një dekadë më parë për dështimin për të zbatuar Direktivën për Emetimet Industriale, pasi testet kishin treguar ndotje të rëndë të ajrit, ujit dhe tokës, duke shkaktuar pasoja të rënda shëndetësore te banorët e Tarantos. Megjithatë, pas një njoftimi zyrtar shtesë në vitin 2014, Komisioni nuk e çoi çështjen përpara Gjykatës së Drejtësisë së BE-së dhe ndërhyri sërish vetëm në maj 2025, me një tjetër njoftim formal ndaj autoriteteve italiane.

Sipas aktivistëve, kjo sjellje e Komisionit përbën neglizhencë sistematike. “Taranto është sakrifikuar në altarin e interesave ekonomike”, deklaroi Marescotti, duke akuzuar institucionet evropiane për shpërfillje të të drejtave themelore të qytetarëve.

Avokati i Popullit ka njoftuar gjithashtu se do të kryejë një inspektim të dosjes së plotë të Komisionit mbi këtë procedurë, përfshirë korrespondencën me qeverinë italiane dhe vlerësimet e brendshme administrative.

Nga ana tjetër, një zëdhënës i Komisionit Evropian ka theksuar se marrëdhëniet me Avokatin e Popullit janë konstruktive dhe se Komisioni është i angazhuar për të promovuar praktika të mira administrative. Ai shtoi se, në mungesë të një përgjigjeje të kënaqshme nga Italia, Komisioni mund të lëshojë një “mendim të arsyetuar”, që është hapi i fundit përpara dërgimit të çështjes në gjykatë.

Megjithatë, ende nuk është e qartë nëse Italia ka reaguar brenda afatit të vendosur. Kërkesat për informacion janë refuzuar për shkak të konfidencialitetit. Komisioni thekson se Italia duhet të korrigjojë legjislacionin dhe të zbatojë pa vonesë planin mjedisor të miratuar, i cili ishte parashikuar të përfundonte në gusht 2023.

Ndërkohë, banorët e Tarantos vazhdojnë të jetojnë nën hijen e ndotjes dhe pasigurisë, ndërsa institucionet evropiane përballen me presion në rritje për të garantuar zbatimin e ligjit dhe mbrojtjen e të drejtave themelore të qytetarëve të BE-së.