Terror për turizmin? Videoja në stilin e pengjeve fton vizitorët në Afganistanin e talebanëve

Videot komike të errëta të bëra nga një agjenci turistike dhe të shpërndara nga llogari të lidhura me talebanët në mediat sociale, po i inkurajojnë njerëzit të udhëtojnë për në Afganistan.

Dy burra gjunjëzohen përtokë - me duart e lidhura pas shpine dhe kokat e mbuluara me qese plastike të zeza - ndërsa burrat e armatosur që qëndrojnë sipër tyre shikojnë në kamera dhe lëshojnë një kërkesë drithëruese.

"Ciao Italia. Nëse doni që dy qytetarët tuaj të kthehen shëndoshë e mirë në Itali, duhet të na dërgoni 5 miliardë dollarë nëpërmjet bitcoin", thonë burrat me pushkë në dorë në një video të shpërndarë gjerësisht në X, përfshirë edhe nga shumë llogari të lidhura me talebanët.

لماذا طلب الشباب الأفغاني خمسة مليون دولار مقابل إطلاق سراح الإيطاليين؟ #ترفيه pic.twitter.com/9rX2hHs95z

— أفغانستان بالعربي (@afghanarabc) July 12, 2025

Videoja e supozuar si pengje merr një kthesë të papritur kur rrëmbyesit heqin çantat e zeza për të zbuluar dy të rinj të buzëqeshur, të cilët bëjnë shenjë përkrahjeje dhe thonë: "Mirë se vini në Afganistan!"

Pjesa tjetër e klipit 30-sekondësh — që në fakt është një video promovuese e bërë nga një agjenci turistike — tregon vizitorët duke vizitojnë komunitetet me mikpritësit e tyre afganë, duke luajtur me fëmijë, duke fotografuar natyrën, duke ngrënë ushqim vendas dhe duke provuar rroba në një treg.

Një video e mëparshme e prodhuar nga Raza Afghanistan ndjek të njëjtin model, por me një "Mesazh për Amerikën" ogurzi, i cili kërcënon viktimat e supozuara përpara se të zbulohet se janë turistë amerikanë, dhe një montazh që pason, i tregon ata duke shijuar një turne në vend.

Videoja tregon më tej burrat duke shqyrtuar një pushkë sulmi të prodhuar në SHBA, duke qeshin që siguresa nuk është ndezur, duke ngrënë shalqinj të mëdhenj dhe mikpritësit e tyre afganë duke bërë tërheqje në tytën e një arme tanku, ndër skena të tjera.

Akrobacitë në mediat sociale të kujtojnë videot e ekzekutimit të pengjeve, të tilla si prerja e kokës në vitin 2002 e gazetarit amerikan Daniel Pearl në Pakistan dhe prerja e kokës në vitin 2014 e James Foley, gjithashtu një reporter nga SHBA-ja, nga i ashtuquajturi grup i Shtetit Islamik (IS) në Siri.

Reagimet ndaj videove të Raza Afghanistan në X kanë filluar nga lëvdatat për "promovimin e shkëlqyer dhe konceptin unik", deri te kritikat për mungesën e grave në pamjet filmike dhe mungesën e gatishmërisë për të vizituar një vend, ku të drejtat e grave dhe vajzave janë kaq të kufizuara.

Në një postim të kohëve të fundit në Instagram, themeluesi i agjencisë turistike, Yosaf Aryubi, shpjegoi se si donte të sfidonte stereotipet — dhe tha se nuk kishte “asnjë lidhje me asnjë qeveri”.

"Ju gjithashtu e kuptoni që media dhe Hollivudi i portretizuan malet e Afganistanit dhe ata që i mbrojnë ato, si të pamëshirshëm dhe të ligj", shkroi Aryubi, 28 vjeç, i cili u rrit në SHBA dhe tani e ndan kohën e tij midis Kalifornisë dhe Kabulit.

"Një bekim i tillë për të ndarë përvojat në vendin ku nuk munda të udhëtoja shumë, për shkak të situatës gjatë pushtimit 20-vjeçar."

Talebanët synojnë bumin e turizmit

Gati katër vjet pasi morën kontrollin e Afganistanit, talebanët janë gjithnjë e më të etur për të tërhequr turistë në vend dhe për të rritur të ardhurat për industrinë e re.

Izolimi i Afganistanit në skenën globale, kryesisht për shkak të kufizimeve të talebanëve mbi gratë dhe vajzat, ka lënë pjesën më të madhe të 41 milionë banorëve të tij të zhytur në varfëri. Ndërsa përpiqet të tërheqë investime të huaja, potenciali i turizmit nuk është aspak i humbur për qeverinë.

"Populli afgan është i ngrohtë dhe mikpritës dhe dëshiron të presë turistë nga vende të tjera dhe të bashkëpunojë me ta", tha zëvendësministri i Turizmit Qudratullah Jamal, në një intervistë muajin e kaluar.

"Turizmi sjell shumë përfitime për një vend. Ne i kemi marrë në konsideratë këto përfitime dhe synojmë që kombi ynë t'i shfrytëzojë plotësisht ato", shtoi ai.

Sipas ministrisë së turizmit, gati 9,000 turistë të huaj vizituan Afganistanin vitin e kaluar, ndërsa rreth 3,000 njerëz mbërritën në tre muajt e parë të këtij viti.

Katër dekada konflikti pothuajse të vazhdueshëm i mbajtën pothuajse të gjithë turistët larg vendit pa dalje në det me male gjigante, gryka të thella dhe mijëvjeçarë histori.

Marrja e pushtetit nga talebanët nga një qeveri e mbështetur nga SHBA-të në gusht 2021 tronditi botën dhe bëri që mijëra afganë të iknin.

Ndërsa gjakderdhja e mëparshme nga bombardimet e shpeshta dhe sulmet vetëvrasëse ka mbaruar kryesisht, sulme sporadike ende ndodhin — si dhe rrëmbimet dhe ndalimet e të huajve.

Persona të armatosur të ISIS-it vranë gjashtë persona, përfshirë tre turistë spanjollë, në një sulm në maj 2024 në Bamiyan, një nga atraksionet kryesore turistike të vendit ku statuja gjigante të Budës shekullore të gdhendura në shkëmbinj u hodhën në erë nga talebanët në vitin 2001.

Në shkurt të këtij viti, një çift britanik në të 70-at e tyre, të cilët drejtonin programe arsimore në Afganistan, u arrestuan nga talebanët. Në prill, një zëdhënës i ministrisë së brendshme të talebanëve tha se Peter dhe Barbie Reynolds po hetoheshin për një "çështje të vogël" dhe se së shpejti do të përballeshin me një vendim gjykate bazuar në ligjin islamik.

Ndërkohë, George Glezmann, një turist amerikan i cili ishte ndaluar nga talebanët gjatë vizitës në Kabul në vitin 2022, u lirua në mars pasi u mbajt në paraburgim për më shumë se dy vjet./ Euronews.