Kur Presidenti i SHBA-së Donald Trump mori detyrën një vit më parë me një agjendë "Amerika e Para", shumë njerëz panë probleme për ekonominë e ngadaltë të Kinës, por Pekini ka shkrirë marrëdhëniet e ftohta me partnerë të tjerë tregtarë për të shënuar një suficit tregtar rekord.

Ndërsa politikat e Trump kanë tensionuar lidhjet me aleatët tradicionalë të SHBA-së, Kina e ka kthyer fokusin e saj në forcimin e lidhjeve me partnerët kryesorë, përfshirë Kanadanë dhe Indinë, thonë analistët.

Si rezultat, suficiti tregtar i ekonomisë së dytë më të madhe në botë arriti një rekord prej 1.2 trilionë dollarësh në vitin 2025, hyrjet mujore të valutës arritën 100 miliardë dollarë, më të mëdhatë ndonjëherë, dhe përdorimi global i monedhës kineze, juanit, është zgjeruar.

Kur kryeministri britanik Keir Starmer zbarkon në Kinë të mërkurën në mbrëmje me shpresën për të rigjallëruar lidhjet e biznesit të tendosura së fundmi, analistët dhe ekspertët thonë se Pekini pritet të zgjerojë më tej ndikimin e tij politik dhe ekonomik global.

E mbështetur nga ekonomia e saj prej 20 trilionë dollarësh dhe tregjet e aksioneve dhe obligacioneve me vlerë 45 trilionë dollarë, Kina po shfaqet si një "partner i qëndrueshëm" për shumë vende, tha Aleksandar Tomiç, profesor i ekonomisë në Boston College.

"Mendoj se Kina ka bërë një punë të mirë dhe me të drejtë, duke u pozicionuar si partner tregtar i besueshëm dhe i qëndrueshëm", tha Derrick Irwin, bashkëdrejtues i kapitalit të tregjeve në zhvillim në Allspring Global Investments.

"Ata në thelb thanë, shikoni, keni një partner të madh tregtar në SHBA që është bërë pak më i pasigurt. Ne mund të ofrojmë parashikueshmëri dhe siguri. Dhe mendoj se kjo është shumë e drejtë."

Vizita katër-ditore e Starmer në Kinë do të jetë e para e një kryeministri britanik, që nga viti 2018 dhe vjen pas asaj të kryeministrit kanadez Mark Carney në fillim të këtij muaji, kryeministri i parë kanadez që viziton Pekinin që nga viti 2017.

Gjatë vizitës së Carney-t, të dy vendet nënshkruan një marrëveshje ekonomike për të shembur barrierat tregtare dhe për të krijuar një marrëdhënie të re strategjike. Carney e përshkroi Kinën si "një partnere më të parashikueshme dhe të besueshme".

Por Kina nuk është e vetmja që po shqyrton marrëveshje të reja tregtare për të ulur rrezikun nga Shtetet e Bashkuara. India dhe Bashkimi Evropian arritën të martën një marrëveshje tregtare të vonuar prej kohësh që do të ulë tarifat për shumicën e mallrave, duke nxitur tregtinë dypalëshe për të dyfishuar potencialisht eksportet evropiane në vendin e Azisë Jugore deri në vitin 2032.

EKONOMIA E KINËS E QËNDRUESHME

Ndërsa dy ekonomitë më të mëdha në botë kanë qenë të bllokuara në mosmarrëveshje gjeopolitike gjatë viteve të fundit, kthimi i Trump në Shtëpinë e Bardhë në janar 2025 përshkallëzoi ndjeshëm tensionet në fronte të shumta, duke përfshirë tregtinë dhe teknologjinë.

Trump i rriti tarifat ndaj Kinës në mbi 100% në prill, përpara se t’i tërhiqte pjesërisht dhe të vendoste për një armëpushim të përkohshëm, ndërsa Pekini rriti eksportet e tij në tregjet jo-amerikane dhe zbatoi masa mbështetëse për ndërmarrjet dhe tregjet e saj private.

Dërgesat kineze në SHBA ranë me 20% në vitin 2025, por u rritën me 25.8% në Afrikë, 7.4% në Amerikën Latine, 13.4% në Azinë Juglindore dhe 8.4% në Bashkimin Evropian vitin e kaluar.

“Shumë vende që më parë nuk kanë qenë miqësore me Kinën, tani po i drejtohen Kinës... sepse Shtetet e Bashkuara po bëhen shumë më pak të parashikueshme”, tha Tomiç. “Sa më shumë që SHBA-të bëhen të vështira për t’u përballur, aq më shumë hapen për Kinën.”

Pavarësisht tensioneve tregtare me SHBA-në, ekonomia e Kinës, nën presion deflacionist në vend për shkak të konsumit të dobët të brendshëm dhe një rënieje afatgjatë të sektorit të pronave, ka përmbushur objektivin e qeverisë për rritje prej 5% në vitin 2025.

Në muajt e fundit, Kina ka ndërmarrë një sërë masash për të nxitur investimet e huaja, duke përfshirë programe pilot në Pekin, Shangai dhe rajone të tjera për t’u zgjeruar në treg në shërbime të tilla si telekomunikacioni, kujdesi shëndetësor dhe arsimi.

Vendi regjistroi flukset hyrëse më të mëdha mujore të këmbimit valutor prej 100.1 miliardë dollarësh në dhjetor, sipas të dhënave të pagesave bankare nga rregullatori i këmbimit valutor. Rezervat e saj zyrtare valutore arritën nivelin më të lartë në 10 vjet prej 3.36 trilionë dollarësh.

Tregu i saj financiar ka dalë i fuqishëm nga mosmarrëveshjet tregtare, me indeksin e Shangait që është rritur me 27% gjatë vitit të kaluar, duke tejkaluar aksionet amerikane, xhiroja e tregut ka arritur një nivel rekord dhe juani ka zgjeruar përdorimin e tij global.

Ndërsa dollari po bëhet më pak tërheqës për investitorët për shkak të qasjes së çrregullt të Trump ndaj tregtisë dhe diplomacisë ndërkombëtare, Pekini po ecën përpara me ambicien e tij për të rritur përdorimin global të juanit, thanë bankierë me njohuri për çështjen.

Disa nga bankat e mëdha globale po përpiqen të rrisin likuiditetin e juanit në qendrat jashtë vendit dhe po vendosin korniza për shlyerje më të shpejta pagesash në juan në korridoret tregtare të Kinës dhe Azisë Juglindore, Lindjes së Mesme dhe Evropës, shtuan ata.

"Kemi parë disa cikle të Kinës që përpiqen të ndërkombëtarizojnë juanin dhe më pas tërhiqen", tha një bankier në një bankë globale me prani në Kinë. "Këtë herë është ndryshe... Politikat e Trump janë shumë të favorshme për rritjen e përdorimit të juanit."

Më shumë se gjysma e transaksioneve ndërkufitare të Kinës tani kryhen në juan, nga pothuajse asnjë 15 vjet më parë, ndërsa gati gjysma e kreditimit bankar jashtë vendit të Kinës tani është në renminbi, sipas të dhënave të fundit nga PBOC dhe SAFE.

KUJDES NGA KINA

Por disa analistë të politikës së jashtme paralajmërojnë kundër librit të ri ekonomik dhe politik të Kinës, më miqësor.

Pavarësisht pakteve të reja tregtare, Patricia Kim, një bashkëpunëtore e politikës së jashtme në Institutin Brookings me seli në Uashington, tha se mosbesimi ndaj SHBA-së nuk përkthehet në besim tek Pekini për aleatët dhe partnerët e SHBA-së.

“Shumë nga këto vende kanë shqetësime të thella në lidhje me qasjen e Kinës ndaj tregtisë, përdorimin e saj të shtrëngimit ekonomik dhe mosmarrëveshjet e pazgjidhura detare dhe historike”, tha Kim.

"Në momentin aktual, Kina mund të duket më e përmbajtur ose pragmatike në krahasim me retorikën dhe veprimet ekstreme të administratës Trump. Por sjellja aktuale e Pekinit nuk ka qenë veçanërisht qetësuese."/ Reuters.