A është e pashmangshme rënia e Pokrovskut, fortesa kryesore lindore e Ukrainës?

Pokrovsk, një fortesë kyçe dhe qendër logjistike për forcat ukrainase në rajonin lindor të Donbasit, ka qenë nën rrethim për gati dy vjet.

Por në javët e fundit, dhjetëra mijëra ushtarë rusë kanë sulmuar qytetin pa ndërprerje, duke marrë kontrollin e rrugëve ku ndërtesat janë kryesisht të shkatërruara nga bombardimet dhe të braktisura.

Ata përdorin dronë zbulues dhe imazhe satelitore për të identifikuar boshllëqet në mbrojtjen ukrainase dhe përdorin grupe të vogla ushtarësh, që sulmohen dhe vriten në masë nga dronët ukrainas.

Por ushtarët e mbijetuar ecin përpara, duke synuar operatorët e dronëve dhe duke i angazhuar ata në luftime të afërta, duke hapur rrugën për grupe më të mëdha ushtarakësh.

Ata mbështeten nga artileria, dronë dhe bomba rrëshqitëse ruse, që shkatërrojnë edhe bunkerët më të thellë dhe më të fortifikuar.

Qyteti është “një tortë me shtresa kalimesh, vende nën zjarr, për pozicionet tona dhe të armikut”, shkroi në Telegram të enjten Kirill Sazonov, një shkencëtar politik ukrainas i kthyer në ushtarak.

«Dikush është ulur në katin e tretë, dikush është në një shtëpi ngjitur, dikush është në bodrum», shkroi ai. «Nuk ka vijë të frontit, sektorë nën kontroll apo logjikë [ruse apo ukrainase]».

Ai është i bindur se forcat ukrainase nuk do të largohen nga Pokrovski sepse Kievi dëshiron ta mbrojë atë me çdo mjet të nevojshëm - dhe fushat e hapura jashtë tij janë "më pak të rehatshme se bodrumet e qytetit".

Moska dëshiron të nxisë marrjen e Pokrovskut për shkak të motit të përkeqësuar, rrugëve me baltë dhe mungesës së gjetheve të pemëve që i bën lëvizjet e trupave më të dallueshme.

Por çdo parashikim rreth të ardhmes së Pokrovskut mund të bëhet vetëm “nga një idiot, një cinik ose një lexues letrash tarot”, shkroi Sazonov.

A është marrja e kontrollit e afërt?

Analistë të tjerë nuk u pajtuan me vlerësimin e Sazonov, se Ukraina do ta mbajë qëndrimin e saj.

Forcat ukrainase “kanë kaq pak ushtarë në vijën e frontit saqë ishte e mundur të përmbahej përparimi i Rusisë vetëm ndërsa rusët ishin në fusha” përreth Pokrovskut, tha për Al Jazeera Nikolay Mitrokhin, një studiues në Universitetin e Bremenit të Gjermanisë.

Sapo ushtarët rusë infiltruan qytetin, ata nuk hasën pothuajse asnjë rezistencë sepse ukrainasit janë shumë pak dhe dronët e tyre janë më pak efektivë midis ndërtesave, tha ai.

“Pushtimi i qytetit është çështje kohe”, tha për Al Jazeera Mitrokhin, i cili ka shkruar qindra analiza autoritative të armiqësive që kur Rusia filloi pushtimin e saj në shkallë të plotë në vitin 2022.

Kievi mund të duhet të marrë vendimin e vështirë për të tërhequr forcat e mbetura nga Pokrovsk ose të rrezikojë që ato të rrethohen, tha ai.

Pse Rusia e dëshiron kaq shumë Pokrovskun?

Moska dëshiron ta përdorë qytetin si një trampolinë për marrjen e pjesës së Donbasit të kontrolluar nga Kievi, një rajon kyç i “rripit të ndryshkur”, aneksimin e të cilit Rusia e shpalli në mënyrë të njëanshme në shtator 2022.

Kievi ende kontrollon një të tretën e Donbasit, dhe rënia e Pokrovskut do të hapë rrugën për marrjen nën kontroll të pjesëve të tjera të “rripit të fortifikimeve” të Ukrainës, që janë fortifikuar që nga viti 2014.

Lartësitë komanduese të qytetit do t'u lejojnë gjithashtu forcave ruse të përdorin tufa dronësh për të mbështetur përparimin e tyre drejt perëndimit, drejt rajonit të Dniepros.

Presidenti ukrainas Volodymyr Zelenskyy vizitoi qytetin në fund të tetorit për të inkurajuar trupat, por edhe mbështetësit e tij më të vendosur e kritikuan ashpër atë dhe drejtuesit e tij të lartë për lejimin e forcave ruse të infiltroheshin në Pokrovsk dhe qytete më të vogla aty pranë.

“Presidenti merr rrezikun duke ardhur për të mbështetur trupat, por problemet sistemike të menaxhimit të trupave nuk po zgjidhen dhe ne vazhdojmë të humbasim qytet pas qyteti”, shkroi ligjvënësja Mariana Bazuhla në Facebook të martën.

Rënia e Pokrovskut do të ishte një triumf i madh propagandistik për Moskën, edhe pse fitorja do të ketë kushtuar dhjetëra mijëra jetë.

Si do të ndikohen bisedimet e paqes?

Për Rusinë, marrja e Pokrovskut do të thoshte që vija e frontit është “e paqëndrueshme” dhe Moska do të përpiqej ta bindte Uashingtonin, ku Presidenti i Shteteve të Bashkuara, Donald Trump, ka kërkuar bisedime paqeje prej muajsh, se kjo këmbëngulje për një armëpushim nuk ka kuptim, sipas Volodymyr Fesenko, kreu i organizatës kërkimore Penta me seli në Kiev.

Uashingtoni dhe Kievi duan të pezullojnë armiqësitë përgjatë vijës aktuale të frontit, e cila shtrihet më shumë se 1,000 km (620 milje), dhe të fillojnë negociatat se kush do të mbajë cilin territor pas kësaj.

Arsyetimi i Kremlinit është se “forcat ruse po zgjerojnë zonën e kontrollit të tyre dhe se Ukraina do të duhet të heqë dorë në mënyrë të njëanshme nga toka”, tha Fesenko për Al Jazeera.

“Marrëveshja për paqe do të pezullohet për disa javë ose edhe muaj”, tha ai.

Bisedimet e paqes të ndërmjetësuara nga Uashingtoni kanë ngecur prej muajsh dhe nuk ka gjasa të rifillojnë, pasi Trump anuloi samitin e tij me homologun e tij rus, Vladimir Putin, i cili pritej të mbahej në Budapest.

Ndërkohë, Kremlini vazhdon të paraqesë kërkesa të reja, të tilla si ruajtja e statusit neutral të Ukrainës, kufizimi i ushtrisë së saj dhe njohja e aneksimit të katër rajoneve ukrainase nga Rusia.

Putini gjithashtu dëshiron që Perëndimi të heqë të gjitha sanksionet e vendosura ndaj Rusisë, që nga aneksimi i Krimesë në vitin 2014 dhe njohja e rusishtes si gjuha e dytë zyrtare në Ukrainë.

Megjithatë, humbja e mundshme e Pokrovskut nuk do të ndikojë në shpirtin luftarak të trupave ukrainase.

“Ky nuk është qyteti i parë në Donbas që forcat ukrainase duhet të largohen. Nuk mendoj se kjo do të ndikojë rrënjësisht në moralin e tyre”, tha Fesenko.

Cilat janë pasojat ekonomike nëse Pokrovsk bie në duart e Rusisë?

Pokrovsk është një qendër e madhe për industrinë e minierave të qymyrit në Ukrainë, dhe uzinat e mëdha metalurgjike në Ukrainën qendrore varen nga qymyri i koksit që prodhon ai.

Është gjithashtu shtëpia e pothuajse një duzine uzinash të epokës sovjetike, megjithëse këto e kanë pezulluar punën për shkak të armiqësive.

Marrja nën kontroll e qytetit mund të nxisë përpjekjet e fundit të Kremlinit për të modifikuar fabrikat e Donbasit për prodhimin e armatimeve dhe artikujve ushtarakë, sipas Pavel Lisyansky, kreu i Institutit të Kërkimeve Strategjike dhe Sigurisë, një organizatë kërkimore me seli në Kiev.

“Ata e militarizojnë ekonominë”, i tha ai Al Jazeera-s, duke shtuar se Moska synon ta shndërrojë rajonin në “një bazë të madhe ushtarake për të frikësuar Evropën”.

Pokrovsk ndodhet gjithashtu në kryqëzimin e disa autostradave dhe hekurudhave strategjike.

Pas Pokrovskut, Moska do të shtyjë përpara për të rimarrë Slovianskun, qytetin e parë ukrainas të pushtuar nga separatistët e mbështetur nga Moska në vitin 2014.

Pushtimi i Slovianskut, i cili ndodhet pranë lumit Siversky Donets, është gjithashtu e vetmja mënyrë për të rivendosur një kanal që furnizon me ujë qytetin e Donetskut, të goditur nga thatësira dhe të pushtuar nga Rusia, dhe zonën e tij metropolitane./ AL Jazeera.