A do të bëhet Irlanda një republikë e re?

Siç pritej, populli irlandez zgjodhi me vendosmëri Catherine Connolly, si presidente për shtatë vitet e ardhshme. Socialistja e pavarur mori 63.3 përqind të votave të vlefshme. "Do ta ngre zërin tim për paqen dhe për politikën tonë të neutralitetit", tha 68-vjeçarja të shtunën në mbrëmje pasi u shpallën rezultatet në Kështjellën e Dublinit. Ajo dëshiron të jetë kryetare shteti për të gjithë popullin irlandez.

Pjesëmarrja e ulët në votime prej 45.8 përqind dhe numri i lartë i votave të pavlefshme (13 përqind), pasqyruan pakënaqësinë e shumë qytetarëve me mungesën e kandidateve femra dhe fushatën e vështirë zgjedhore. Për më tepër, një shifër marramendëse prej shtatë përqind votuan për një kandidat që tërhoqi kandidaturën e tij, pasi fletët e votimit u shtypën. Në përgjithësi, kryetari i ri gëzon besimin e një të katërtës së votuesve të kualifikuar. Rivalja e vetme e mbetur e Connolly-t, Heather Humphrys, ofroi urimet e saj të ngrohta në Dublin: "Catherine do të jetë edhe presidentja ime."

Në fjalimin e saj inaugurues, të mbajtur lirisht në gjuhën gaelikane dhe angleze, Connolly foli për nevojën, që opinioni publik dhe demokracia të bëjnë "pyetje konstruktive". Duke iu referuar trazirave të fundit në qendrat e azilit, presidentja e zgjedhur vlerësoi sigurinë e identitetit të saj irlandez, duke thënë se kjo shkon krah për krah me një qëndrim të hapur ndaj të sapoardhurve. Ajo përmendi në mënyrë të qartë, "kërcënimin ekzistencial që paraqet ndryshimi i klimës".

"Rritja e militarizimit"

68-vjeçarja përmendi dy herë qëllimin e një "republike të re". Ajo që nënkuptonte me këtë, mbeti po aq e paqartë të shtunën, sa shumë deklarata nga e majta e vjetër gjatë fushatës zgjedhore disamujore. Fillimisht ajo e paraqiti veten si pro-evropiane; më vonë, iu desh të pranonte se kishte votuar kundër në çdo referendum të BE-së këtë shekull. Në Klubin e Brukselit, ajo kritikoi "militarizimin e saj në rritje"; ajo madje krahasoi riarmatimimin e Gjermanisë që nga pushtimi i Ukrainës nga Rusia me atë të Adolf Hitlerit në vitet 1930. Ajo argumentoi se SHBA-së, Francës dhe Gjermanisë, aleatëve më të rëndësishëm të Irlandës, nuk mund t'u besohej në lidhje me "kompleksin ushtarako-industrial".

Nëse e majta e vjetër shpreh pikëpamje të tilla edhe në pallatin presidencial, ka të ngjarë të lindë shpejt një konflikt me koalicionin e qendrës së djathtë nën kryeministrin (gaelisht: Taoiseach) Michael Martin. Përtej ekuilibrit të paqartë të pushtetit në Dáil, parlament, fjalimet publike janë i vetmi instrument i pushtetit presidencial në Ishullin Smerald. Në këtë drejtim, zyra i ngjan rregullimit austriak: i zgjedhur nga populli, por me kompetenca shumë të kufizuara. Në rast të një konflikti, qeveria e zgjedhur mban epërsinë. Në vitet 1970, një president irlandez dha dorëheqjen sepse mendonte se Taoiseach, nuk ofronte mbështetje të mjaftueshme.

Debat me partinë e vet

Kandidatja e sapozgjedhur ka pasur një jetë të jashtëzakonshme, duke reflektuar zhvillimin e jashtëzakonshëm politik, ekonomik dhe shoqëror të Irlandës gjatë gjysmës së shekullit të kaluar. Connolly është fëmija i nëntë i një familjeje katolike të klasës punëtore nga Galway, Irlanda perëndimore; nëna e saj vdiq kur Catherine ishte nëntë vjeç. Fillimisht ajo studioi psikologji në Leeds, Angli, më vonë studioi drejtësi dhe ushtroi profesionin e avokates gjyqësore. Pas një mosmarrëveshjeje me Partinë e saj Laburiste lokale, nëna e martuar e dy djemve të rritur hyri në Dáil për herë të parë si e pavarur në vitin 2016.

Gjatë fushatës zgjedhore, Connolly ("një kandidate e pavarur me mendësi të pavarur") u mbështet në një aleancë të gjerë partish të krahut të majtë, nga të Gjelbrit dhe Social Demokratët deri te partia republikane Sinn Féin. Kandidatja përqafoi thirrjen e tyre për një referendum të parakohshëm mbi ribashkimin me verilindjen e ishullit të sunduar nga britanikët: referendumi duhet të zhvillohet gjatë mandatit të saj në detyrë, pra, më së voni deri në vitin 2032. Sigurisht, kjo kërkon miratimin jo vetëm të qeverisë së Dublinit, e cila është skeptike për shkak të kostove të larta, por edhe të Londrës./ Der Standard.