Unë jam Ministri i Jashtëm i Polonisë: Ja si duhet negociuar me Putinin

Nga Radosław Sikorski/

Ka një thënie që thotë se çdo administratë amerikane e zbulon Rusinë nga e para. Pothuajse çdo president në dekadat e fundit ka hyrë në Shtëpinë e Bardhë me shpresën për një fillim të ri, por rezultati ka qenë gjithmonë i njëjtë: sa më shumë që i ofrohet Moskës, aq më shumë kërkon ajo.

Në orët e para të 10 shtatorit, më shumë se 20 dronë të lëshuar nga Rusia shkelën hapësirën ajrore të Polonisë. Avionët luftarakë të NATO-s u ngritën menjëherë për t'i rrëzuar. Këta dronë nuk dolën nga kursi rastësisht. Ata nuk u futën gabimisht në territorin e një vendi të NATO-s. Qeveria ime është e bindur se bëhej fjalë për një provokim të orkestruar nga regjimi rus. Vetëm pak më shumë se një javë më vonë, tre avionë luftarakë rusë shkelën hapësirën ajrore të Estonisë për rreth 12 minuta.

Këto dhe incidente të tjera janë prova shtesë se Kremlini nuk është i interesuar për paqe, por për përshkallëzim. Nëse kjo ju befason, atëherë nuk keni qenë të vëmendshëm.

Që nga inaugurimi i tij, presidenti Trump ka provuar çdo rrugë diplomatike për të arritur paqe në Ukrainë. Ai krijoi postin e të dërguarit të posaçëm për misionet e paqes dhe emëroi në atë detyrë dikë të pranueshëm për Kremlinin; diplomatët amerikanë janë takuar me homologët e tyre rusë në territor neutral, dhe i dërguari i posaçëm ka vizituar disa herë Moskën; Trump i ka kërkuar personalisht dhe publikisht presidentit rus Vladimir Putin që të "NDALOJË!" luftën në Ukrainë, dhe kur Putini e injoroi kërkesën, Trump i ofroi një takim kokë më kokë në Alaskë.

Por aritmetika e luftës flet vetë: Rusia nuk po kërkon një dalje nga situata. Shpenzimet e saj ushtarake për vitin 2025 vlerësohen të arrijnë në 15.5 trilionë rubla, rreth 190 miliardë dollarë, një rritje prej 3.4 për qind krahasuar me vitin 2024. Shpenzimet për mbrojtjen dhe sigurinë në vitin 2026 pritet të përpijnë rreth 40 për qind të të gjithë buxhetit të Rusisë.

Dhe këtë prill, tre muaj pas hyrjes në detyrë të administratës së re amerikane, zyrtarët ukrainas thanë se Rusia po planifikonte të rrisë praninë e trupave të saj në Ukrainë me 150,000 deri në fund të vitit. Bombat ruse nuk kanë pushuar kurrë së godituri qytetet ukrainase. Tani kemi edhe shkelje të hapura të hapësirës ajrore të NATO-s. Këto shkelje nuk janë episode sekondare; ato janë një shkallë më lart në spiralen e përshkallëzimit.

Putini mund të ketë pranuar ftesën për në Alaskë, por jo për të negociuar me mirëbesim, ai donte të fitonte kohë. Qëllimet e tij afatgjata nuk kanë ndryshuar: të rindërtojë perandorinë ruse, të minojë garancitë e sigurisë transatlantike, të përçajë Perëndimin dhe, së fundmi, por sigurisht jo më pak, të dobësojë Shtetet e Bashkuara.

Në vitin 2013, Putini shkroi në një ese në këtë gazetë se "duhet të përdorim Këshillin e Sigurimit të Kombeve të Bashkuara dhe të besojmë se ruajtja e ligjit dhe rendit në botën komplekse dhe të trazuar të sotme është një nga mënyrat e pakta për të shmangur rrëshqitjen e marrëdhënieve ndërkombëtare në kaos." Tingëllon e arsyeshme, apo jo?

Eseja mbante titullin "Një thirrje për kujdes nga Rusia" dhe kundërshtonte planet amerikane për të ndërhyrë në Siri kundër regjimit të presidentit Bashar al-Assad, i cili kishte sulmuar qytetarët e vet me gaz sarin. Brenda një viti, ushtarët rusë do të ishin në Krime dhe në Ukrainën lindore, dhe tetë vjet më vonë, Putini do të niste luftën më vdekjeprurëse në Europë që nga Lufta e Dytë Botërore, e cila deri më sot ka lënë gati 1.5 milionë ushtarë të vrarë ose të plagosur. Asnjë mandat nga Këshilli i Sigurimit i OKB-së nuk u dha, dhe Asambleja e Përgjithshme e OKB-së e dënoi sulmin, por pa asnjë efekt.

Megjithatë, është e mundur të negociohet me Rusinë. Vetëm duhet bërë në dy faza: së pari, të tregosh forcë, dhe vetëm pas kësaj të hysh në dialog. Negociatat mes presidentit Ronald Reagan dhe liderit sovjetik Mihail Gorbaçov, që ndihmuan në përfundimin e Luftës së Ftohtë, nuk do të kishin ndodhur nëse Reagan-i nuk do të kishte shfrytëzuar më parë dobësitë e Bashkimit Sovjetik duke ushtruar presion të madh ushtarak dhe ekonomik, përfshirë mbështetjen për grupe dhe vende që sfidonin sovjetikët në mbarë botën, si lëvizja polake Solidaritet dhe muxhahedinët afganë. Kjo qasje me dy faza funksionoi: kur elita e Kremlinit kuptoi se ishte shumë e dobët për të thyer vendosmërinë e Reagan-it, atëherë filloi të negociojë.

Putini nuk ka arritur ende në atë pikë. E vetmja mënyrë për ta sjellë në tryezën e negociatave është ta bësh të kuptojë se nuk mund të dalë nga gabimi që bëri më 24 shkurt 2022, kur nisi pushtimin e plotë të Ukrainës, duke vrarë.

Për ta arritur këtë, është thelbësore të vazhdohet mbështetja financiare dhe ushtarake për Ukrainën dhe të minohen themelet e ekonomisë ruse të luftës. Një fillim i mirë do të ishte që ndjekësit e vetëshpallur të MAGA-s në Hungari dhe Sllovaki ta dëgjonin Trump-in dhe të ndalonin blerjen e naftës ruse, si dhe të përdoren më në fund mbi 200 miliardë dollarët e aseteve ruse të ngrira në Europë për t'u dhënë ndihmë financiare viktimave të luftës së Putinit.

Vendi më i madh në botë nuk ka nevojë për më shumë tokë. Ai duhet të kujdeset më mirë për atë që tashmë ndodhet brenda kufijve të tij të njohur ndërkombëtarisht. Udhëheqja e Rusisë duhet ta kuptojë se përpjekja e saj për të rindërtuar perandorinë e fundit të Europës është e dënuar të dështojë. Epoka e perandorive ka marrë fund. / New York Times - Syri.net