Si t'i ndani librat me fëmijët për t'i ndihmuar ta duan leximin

Gjithnjë e më pak fëmijë në Mbretërinë e Bashkuar po rriten me dashurinë për librat.

Pas një sondazhi që tregoi se përqindja e fëmijëve dhe të rinjve që lexojnë për qejf ka rënë në nivelin më të ulët në dy dekadat e fundit, qeveria britanike, National Literacy Trust dhe organizata të tjera e kanë shpallur vitin 2026 si vit kombëtar të leximit.

Qëllimi i fushatës është takimi me njerëzit aty ku janë dhe inkurimi i tyre të lexojnë për gjëra që tashmë u interesojnë. Për prindërit e fëmijëve, qofshin ata lexues hezitues apo jo, një mënyrë shumë e mirë për ta bërë këtë është të eksplorojnë mënyrat e shumta se si mund ta ndajnë leximin dhe interesat e fëmijës së tyre, së bashku.

Të rriturit që lexojnë me fëmijët që në moshë të vogël është një nga mënyrat më efektive për t'i mbrojtur ata nga pasojat e pabarazive shoqërore, përfshirë ato që lidhen me vështirësitë në fëmijëri. Për shembull, leximi me fëmijët e vegjël i ndihmon ata të arrijnë më herët faza të rëndësishme të zhvillimit dhe të ecin më mirë në shkollë.

Fëmijët që u lexohet që herët priren ta mësojnë gjuhën më shpejt. Ata kanë më shumë gjasa të zhvillojnë fjalor më të pasur dhe të bëhen lexues më të mirë në shkollë.

Por ajo që është po aq e rëndësishme dhe shpesh anashkalohet për shkak të përfitimeve akademike të leximit të përbashkët, është fakti se koha e kaluar duke lexuar së bashku forcon lidhjen mes të rriturve dhe fëmijëve dhe sjell shumë përfitime për mirëqenien e të dyve.

Një raport i fundit nga organizata bamirëse për leximin e fëmijëve, BookTrust, thekson se ndarja e librave ndihmon në krijimin e lidhjeve të hershme emocionale, që burojnë nga mënyra se si kujdestari i përgjigjet fëmijës dhe është i ndjeshëm ndaj nevojave të tij.

Këto lidhje të hershme janë themelet kryesore për një zhvillim të shëndetshëm dhe të lumtur. Marrëdhëniet e forta mes fëmijëve dhe kujdestarëve ndërtohen përmes ndërveprimeve të përditshme të qeta, të qëndrueshme dhe të ndjeshme, ku fëmijët ndihen të sigurt.

Kur një fëmijë ndan një libër me një prind apo kujdestar, kjo nxit vëmendjen e përbashkët dhe ndihmon të rriturin të lidhet më fort me fëmijën. Leximi së bashku është një moment afërsie emocionale: prindërit futen në botën e brendshme të fëmijës dhe i përgjigjen me ngrohtësi, duke forcuar edhe më shumë lidhjen mes tyre.

Aktiviteti i thjeshtë dhe i strukturuar i leximit së bashku e ndihmon fëmijën të krijojë pritshmëri bazuar në reagimet e kujdestarit, duke e përdorur atë si një bazë të sigurt për të eksploruar botën dhe si një strehë të sigurt kur ndihet i shqetësuar.

Për shembull, gjatë leximit të përbashkët, një fëmijë mund të tregojë një figurë dhe të thotë "qen". Me kalimin e kohës dhe përmes përvojave të përsëritura, fëmija mëson të presë që i rrituri ta vërejë vëmendjen e tij dhe t'i përgjigjet, për shembull duke thënë me entuziazëm: "Po, ke të drejtë, është një qen bardh e zi." Me kohë, fëmija kupton se përpjekjet e tij për të komunikuar vlerësohen dhe marrin përgjigje të ngrohta, duke forcuar ndjenjën e mbështetjes dhe mirëkuptimit.

Gjatë leximit të përbashkët, ju dhe fëmija jeni në harmoni. Të qenit i pranishëm dhe i vëmendshëm gjatë leximit i ndihmon fëmijët të gjejnë qetësi mes rrëmujës, dhe e njëjta gjë vlen edhe për të rriturit.

Si ta shfrytëzoni sa më mirë leximin e përbashkët

Kur vjen koha për të ndarë një libër, krijoni një atmosferë të qetë dhe të ngrohtë, pa shumë shpërqendrime. Lërini pajisjet digjitale mënjanë dhe zbehni dritat ose ndizni llampa për një ndriçim të butë. Zgjidhni një vend të rehatshëm: mund të jetë shtrati ose dyshemeja me jastëkë apo batanije. Në këtë moment, fokusi është vetëm te ju dhe fëmija ose fëmijët tuaj.

Mos u ndjeni të detyruar të lexoni çdo fjalë në faqe. Njëri prej nesh (Jamie Lingwood) ka një djalë dyvjeçar dhe nuk kalon shumë kohë duke lexuar tekstin e librave, djali i tij është më i interesuar të shfletojë figurat. Është në rregull të shikoni vetëm ilustrimet dhe të flisni për atë që mendoni se po ndodh në histori. Librat janë një mjet për këtë kohë të përbashkët: përdorini për të nisur biseda, tregime ose lojëra me role.

Kur fëmijët rriten, jepuni mundësinë të zgjedhin çfarë të lexojnë. Njëra prej nesh (Emma Vardy) ka një vajzë trevjeçare. Çdo mbrëmje ajo i ofron disa libra nga të cilët vajza zgjedh vetë, duke i dhënë kontroll mbi materialin e leximit.

Leximi nuk do të thotë domosdoshmërisht vetëm libra. Ashtu siç inkurajon edhe fushata e vitit kombëtar të leximit, shikoni se çfarë i intereson fëmijëssuaj. Mund të jetë një libër grafik, një revistë ose një gazetë. Madje mund të krijoni edhe librin tuaj së bashku.

Koha e gjumit është zakonisht momenti kur të gjithë fillojmë të qetësohemi, por leximi i përbashkët nuk ka pse të jetë vetëm në mbrëmje. Mund të jetë edhe në mëngjes, nëse keni një fëmijë që zgjohet herët, ose duke lexuar bashkë teksa hani drekë.

Leximi i përbashkët është një mundësi për prindërit, kujdestarët, gjyshërit, fëmijët dhe komunitetet që të rizbulojnë gëzimin dhe lidhjen që librat mund të sjellin.

© SYRI.net

Lexo edhe:

• Tragjike në Negroc: Vdes një 50-vjeçar, dyshohet se u godit nga rryma – reagon Lladrovci
• Kërkesa për rinumërim: PZAP-ja refuzon dy ankesat e kandidatëve të PDK-së
• Dy motra nga Kamenica vdiqën në aksident në Gjermani, reagon Kryetari i komunës