Çmimet në rritje, rrogat në vendnumërim: Kosovarët paguan më shumë për jetesë në 2024, shkruan Syri Kosova.
Në një vend ku paga mesatare ende nuk e përballon shportën bazë të konsumit, qytetarët e Kosovës janë përballur edhe gjatë vitit 2024 me rritje të ndjeshme të çmimeve. Sipas raportit të fundit të Agjencisë së Statistikave të Kosovës (ASK), indeksi i harmonizuar i çmimeve të konsumit (IHÇK) është rritur mesatarisht për 1.6% krahasuar me vitin paraprak.
Megjithëse rritja duket modeste në krahasim me shpërthimin e inflacionit në vitet e fundit, detajet e këtij raporti zbulojnë një realitet më të rënduar për shtresat e mesme dhe të ulëta. Shtrenjtimet janë përqendruar kryesisht në produkte dhe shërbime bazë të jetesës – ato që prekin drejtpërdrejt buxhetin e çdo familjeje.
Në krye të listës së ngritjes së çmimeve janë biletat e fluturimeve (+10.8%), por menjëherë pas tyre renditen produkte të përdorimit të përditshëm si kafeja, çaji dhe kakao (+8.0%), pijet alkoolike (+6.9%), mallrat për mirëmbajtjen e shtëpisë (+6.5%), dhe shërbimet financiare (+5.8%). Edhe ushqimet bazë si buka, mishi, pemët dhe ëmbëlsirat kanë shënuar rritje të konsiderueshme, duke e bërë jetesën më të kushtueshme për qytetarët.
Ndërkohë që çmimet rriten, paga reale e shumicës së qytetarëve mbetet e ngrirë. Mungesa e politikave efektive sociale dhe ekonomike ka lënë qytetarët të përballen të vetëm me pasojat e tregut të paparashikueshëm dhe inflacionit sektorial. Kjo bëhet edhe më shqetësuese kur merret parasysh se rritjet janë më të larta në kategori që kanë ndikim të drejtpërdrejtë në jetën e përditshme – një shenjë e qartë e përkeqësimit të përballueshmërisë së jetesës.
Në anën tjetër, disa çmime kanë shënuar ulje – përfshirë karburantet për transport personal (-4.4%) dhe blerjen e automjeteve (-1.8%) – por ndikimi i tyre në lehtësimin e kostos së përgjithshme të jetesës është minimal. Këto kategori nuk e kompensojnë dot rritjen e vazhdueshme në artikujt ushqimorë dhe shërbimet bazë.
Nëse 2023-ta ishte viti i pasigurisë ekonomike, 2024-ta po rezulton të jetë viti i normalizimit të vështirësive. Rritjet e çmimeve, të kombinuara me mungesën e mbështetjes për konsumatorët, e bëjnë jetesën në Kosovë gjithnjë e më të vështirë për ata që kanë më së paku – ndërsa hendeku ekonomik vazhdon të thellohet.
© SYRI.net