Dy ish-liderë të Ballkanit kritikuan luftën SHBA-Izrael kundër Iranit si intensifikim të një krize globale, pasi Rusia nisi pushtimin e saj në shkallë të plotë të Ukrainës në vitin 2022.
Nën hijen e luftës së Iranit, Forumi Global i Bakusë në Azerbajxhan përfundoi të shtunën me një panel mbi mënyrën e rivendosjes së sistemit ndërkombëtar dhe me parashikime të zymta mbi pasojat nëse nuk ka zgjidhje diplomatike për konfliktin, me disa udhëheqës që paralajmërojnë se historia do të përsëritet pa një rishikim sistemik.
Dy ish-udhëheqës nga ajo që dikur quhej “Ballkan Tinderbox” kritikuan luftën SHBA-Izrael kundër Iranit, duke thënë se ajo thelloi një krizë globale pasi Rusia nisi pushtimin e saj në shkallë të plotë të Ukrainës në vitin 2022.
“Lufta e Iranit po shkakton një krizë të re pas asaj të Ukrainës, duke përfshirë në luftë një fuqi të dytë të madhe”, tha për Euronews Boris Tadiç, ish-president serb.
“Tani për tani, ata mund të kritikojnë njëri-tjetrin, Rusinë dhe Shtetet e Bashkuara, për shkak të çmontimit të së drejtës ndërkombëtare, por kjo mund të shkaktojë probleme të mëdha dhe një krizë në të gjitha vendet e rajonit. Edhe Azerbajxhani mund të preket”.
Një udhëheqës i opozitës demokratike nën regjimin e Millosheviqit, Boris Tadiq kritikoi gjithashtu bombardimin e Serbisë të udhëhequr nga SHBA-të gjatë luftës së Kosovës në vitin 1999 pa një rezolutë të OKB-së, si dhe veprime të tjera sot.
“Kur fuqitë e mëdha përpiqen të pushtojnë pjesë të vendeve të tjera sovrane ose të ndërhyjnë, si p.sh. duke kapur presidentë të vendeve të tjera ose duke vrarë presidentë të vendeve të tjera si shtet anëtar i Kombeve të Bashkuara. Kjo është një situatë katastrofe”.
Pra, cila është zgjidhja? Tadiç thotë se nuk ka rrugëdalje pa një rivendosje të udhëhequr nga OKB-ja.
“Shtëpia e Bardhë dhe [Presidenti i SHBA-së] Donald Trump po dështojnë, duke e nënvlerësuar Iranin”, tha Tadiç. “Ata nuk mund ta përfundojnë konfliktin brenda pak javësh. Kjo nuk është e mundur dhe kjo nuk është një zgjidhje e mundshme e konfliktit aktual”, duke treguar faktin se nevojiten ndërmjetës.
Sipas Tadiçit, ne e gjejmë veten në "anën e egër të historisë dhe duhet të kthehemi te e drejta ndërkombëtare, dhe kjo është e vetmja zgjidhje që mund të kemi", tha ai. "Ne duhet të rrisim autoritetin e Kombeve të Bashkuara dhe të institucioneve shumëpalëshe".
Pastaj është ish-presidenti kroat, Ivo Josipović, i cili e udhëhoqi vendin e tij drejt anëtarësimit në BE në vitin 2013. Ai ka frikë nga një spirale globale në rënie, nëse nuk arrihet një zgjidhje diplomatike.
“Gjëra si nafta, si energjia, si ushqimi, ka shumë, shumë njerëz që po ikin, që po përpiqen të ikin nga lufta, kjo shkakton një problem tjetër. Dhe është gjithashtu një problem shumë, shumë i madh humanitar”, tha Josipović.
Kjo është arsyeja pse Josipović i frikësohet madje një lufte të tretë botërore.
«Kjo lloj lufte tenton të gjenerojë luftëra të reja, veçanërisht kur superfuqitë janë të interesuara për zhvillim si Rusia, Kina dhe të tjerat», tha Josipović. «Kështu që kam shumë frikë se skenari i mundshëm është edhe lufta botërore»./ Euronews.
© SYRI.net