Nga trashëgimtar i babait të tij, Muammar Gaddaf, Saif al-Islam Gaddafi është gjetur i vrarë këtë të martë, teksa po tentonte të rikthehej në politikë si kandidat për President i Libisë.
Ai është vrarë, thanë të martën burime pranë familjes, avokati i tij Khaled el-Zaydi dhe mediat libiane.
Detajet rreth rrethanave të vdekjes së tij nuk ishin menjëherë të qarta.
Pavarësisht se nuk mbante asnjë pozicion zyrtar, ai dikur shihej si figura më e fuqishme në vendin e pasur me naftë të Afrikës së Veriut, pas babait të tij, autokratit Muammar Gaddafi, i cili sundoi për më shumë se katër dekada.
Saif al-Islam formësoi politikën dhe ndërmjetësoi misione diplomatike të profilit të lartë dhe të ndjeshme.
Ai udhëhoqi bisedimet për braktisjen e armëve të shkatërrimit në masë nga Libia dhe negocioi kompensim për familjet e të vrarëve në bombardimin e fluturimit 103 të Pan Am mbi Lockerbie të Skocisë në vitin 1988.
I vendosur për ta çliruar Libinë nga statusi i saj i parisë, Saif al-Islam u angazhua me Perëndimin dhe e mbështeti veten si reformator, duke bërë thirrje për një kushtetutë dhe respekt për të drejtat e njeriut.
I arsimuar në Shkollën e Ekonomisë në Londër dhe një folës i rrjedhshëm i anglishtes, ai dikur shihej nga shumë qeveri, si fytyra e pranueshme dhe miqësore me Perëndimin e Libisë.
Por kur shpërtheu një rebelim kundër sundimit të gjatë të Gadafit në vitin 2011, Saif al-Islam zgjodhi menjëherë besnikërinë ndaj familjes dhe klanit mbi miqësitë e tij të shumta, për t'u bërë arkitekt i një shtypjeje brutale ndaj rebelëve, të cilët ai i quante minj.
Duke folur për Reuters në kohën e revoltës, ai tha: "Ne luftojmë këtu në Libi, ne vdesim këtu në Libi".
Ai paralajmëroi se do të rridhnin lumenj gjaku dhe se qeveria do të luftonte deri në burrin, gruan dhe plumbin e fundit.
“E gjithë Libia do të shkatërrohet. Do të na duhen 40 vjet për të arritur një marrëveshje se si ta drejtojmë vendin, sepse sot, të gjithë do të duan të jenë presidentë ose emirë, dhe të gjithë do të duan të drejtojnë vendin”, tha ai, duke tundur gishtin nga kamera në një transmetim televiziv.
Udhëheqësi i Somalilandit i tha Reuters të martën se shpresonte të arrinte së shpejti një marrëveshje tregtare me Izraelin.
'UNË PO QËNDROJ KËTU'
Pasi rebelët morën kontrollin e kryeqytetit Tripoli, Saif al-Islam u përpoq të ikte në Nigerinë fqinj i veshur si një anëtar i fisit beduin.
Milicia e Brigadës Abu Bakr Sadik e kapi atë në një rrugë shkretëtire dhe e çoi me aeroplan në qytetin perëndimor të Zintanit rreth një muaj, pasi babai i tij u ndoq dhe u qëllua për vdekje nga rebelët.
«Do të rri këtu. Do të më zbrazin armët sapo të dal atje», tha ai në komentet e kapura në një regjistrim audio, ndërsa qindra burra mblidheshin rreth një aeroplani të vjetër transporti të forcave ajrore libiane.
Saif al-Islam u tradhtua te robërit e tij rebelë nga një nomad libian.
Ai i kaloi gjashtë vitet e ardhshme i ndaluar në Zintan, shumë ndryshe nga jeta e magjepsur që jetoi nën regjimin e Gadafit, kur kishte tigra shtëpiakë, gjuante me skifterë dhe përzihej me shoqërinë e lartë britanike gjatë udhëtimeve në Londër.
Human Rights Watch e takoi atë në Zintan. Hanan Salah, drejtoresha për Libinë, i tha Reuters në atë kohë se ai nuk pretendoi keqtrajtim. "Ne ngritëm shqetësime në lidhje me mbajtjen e Gadafit në izolim për pjesën më të madhe, nëse jo gjatë gjithë kohës që ai ishte ndaluar", tha ajo.
Saif al-Islam i mungonte një dhëmb dhe tha se kishte qenë i izoluar nga bota dhe se nuk priste vizitorë.
Megjithatë, atij iu dha qasje në një televizor me kanale satelitore dhe disa libra, shtoi ajo.
Në vitin 2015, Saif al-Islam u dënua me vdekje nga një gjykatë në Tripoli për krime lufte.
Saif al-Islam kërkohet gjithashtu nga Gjykata Ndërkombëtare Penale (GJNP) në Hagë për krime lufte. Gjykata lëshoi një urdhër arresti kundër tij për "vrasje dhe persekutim".
'DUHET TË KTHEHESH NGADALDË'
Ai kaloi vite i fshehur në Zintan për të shmangur vrasjen, pasi u lirua nga milicia në vitin 2017 sipas një ligji për amnisti. Që nga viti 2016, atij iu lejua të kontaktonte njerëz brenda dhe jashtë Libisë, tha Mustafa Fetouri, një analist libian me kontakte në rrethin e ngushtë të Saif al-Islam.
Saif al-Islam priste vizitorë pothuajse çdo javë dhe debatonte për politikën dhe gjendjen e vendit. Ndonjëherë ai merrte dhurata dhe libra.
I veshur me një rrobë dhe çallmë tradicionale libiane, ai u shfaq në qytetin jugor të Sabhas në vitin 2021 për të paraqitur kandidaturën e tij për zgjedhjet presidenciale.
Ai pritej të luante me nostalgjinë për stabilitetin relativ para kryengritjes së vitit 2011 të mbështetur nga NATO-ja, që rrëzoi nga pushteti të atin dhe solli vite kaosi dhe dhune.
Megjithatë, kandidatura e tij ishte e diskutueshme dhe u kundërshtua nga shumë prej atyre që kishin vuajtur në duart e sundimit të babait të tij. Grupe të fuqishme të armatosura që dolën nga fraksionet rebele që u ngritën në vitin 2011 e hodhën poshtë atë menjëherë.
Ndërsa procesi zgjedhor vazhdoi në fund të vitit 2021 pa një marrëveshje të vërtetë mbi rregullat, kandidatura e Saif al-Islam u bë një nga pikat kryesore të mosmarrëveshjes.
Ai u skualifikua për shkak të dënimit të tij të vitit 2015, por kur u përpoq të apelonte vendimin, luftëtarët bllokuan gjykatën. Debatet që pasuan kontribuan në rrëzimin e procesit zgjedhor dhe kthimin e Libisë në një ngërç politik.
Në një intervistë me revistën The New York Times në vitin 2021, Saif al-Islam diskutoi strategjinë e tij politike. "Kam qenë larg popullit libian për 10 vjet," tha ai. "Duhet të kthehesh ngadalë, ngadalë. Si një striptizëm. Duhet të luash pak me mendjet e tyre."/ Reuters.
© SYRI.net
Denonco
Merrni lajmet më të fundit nga SYRI.net në çdo moment dhe kudo që të jeni!
Irani mbyll Ngushticën e Hormuzit për shkak të shkeljeve të armëpushimit
Pavarësisht armëpushimit, Izraeli nis një valë sulmesh të reja, vriten pesë persona
Presidenti polak i heq Zelenskyt nderin më të lartë në debatin mbi njësinë e Luftës II Botërore