Studimi i ri: Një valë e të nxehtit si ajo e vitit 2003 sot do të vriste gati 18,000 evropianë

Një studim i ri ka zbuluar se nëse modelet ekstreme të valëve të të nxehtit nga e kaluara – si ajo fatale e vitit 2003 – do të ndodhnin sot, në një klimë shumë më të ngrohtë, ato do të shkaktonin mijëra vdekje shtesë në Evropë.

E kaluara që paralajmëron të tashmen

Vera e vitit 2003, më e nxehta e shënuar ndonjëherë në kontinent, mori më shumë se 20,000 jetë në Evropë, duke goditur rëndë Spanjën, Italinë dhe Francën. Për gati dy javë, temperaturat qëndruan rreth 38°C, duke tronditur infrastrukturën dhe sistemet shëndetësore.

Megjithatë, sipas shkencëtarëve, ajo ngjarje ekstreme – dikur e konsideruar “një në një milion” – sot është shumë më e mundshme për shkak të ngrohjes globale.

Çfarë do të ndodhte nëse vala e vitit 2003 përsëritej sot?

Studiuesit nga Universiteti Stanford aplikuan inteligjencën artificiale për të rikrijuar kushtet e valës së të nxehtit të vitit 2003 në klimën aktuale. Rezultati është tronditës:

• 17,800 vdekje të tepërta do të ndodhnin brenda një jave, nëse e njëjta situatë moti do të përsëritej sot.

• Pa ndikimin e ngrohjes globale, numri do të ishte rreth 9,000.

Me temperaturat globale tashmë 0.7°C më të larta se në vitin 2003 dhe pranë kufirit 1.5°C, rreziku po rritet me shpejtësi.

Në një skenar edhe më të ngrohtë – 3°C mbi nivelet para-industriale – valët e të nxehtit mund të shkaktojnë deri në 32,000 vdekje shtesë në Evropë.

“Ngjarje të tilla mund të krahasohen me javët më të rënda të pandemisë së COVID-19 deri në mesin e shekullit,” paralajmëroi bashkautori Marshall Burke.

Evropa gjithnjë e më e ekspozuar

Kontinenti tashmë po përballet me verëra rekord. Kupolat e nxehtësisë, të shkaktuara nga sisteme të qëndrueshme presioni të lartë mbi zonat e thata, po bëhen gjithnjë e më të zakonshme dhe më të forta. Rritja e temperaturave e amplifikon këtë efekt, duke e shtuar rrezikun për shëndetin e popullatës.

Çfarë mund të bëhet për të shpëtuar jetë?

Studiuesit theksojnë se përgatitja është vendimtare. Masa të tilla si:

• përmirësimi i ventilimit dhe kondicionimit të ajrit,

• krijimi i më shumë hapësirave me hije,

• modernizimi i ndërtesave,

• rritja e kapaciteteve të sistemeve shëndetësore,
mund të ulin ndjeshëm numrin e vdekjeve.

“Nëse zbatohen strategji më të shpejta dhe më efektive adaptimi, rreziku mund të reduktohet,” tha autori kryesor Christopher Callahan.
Studimi shërben si një paralajmërim i fortë: valët ekstreme të të nxehtit nuk janë më përjashtim, por një realitet që kërkon përgatitje urgjente.