Lajmi i fundit

LIVE/ 'Rama jepe dorëheqjen! Protestuesit rrethojnë kryeministrinë

Planeti i ngjashëm me Tatuinin e Star Wars po zbulon se si formohen botët rreth dy diejve

Planeti i ngjashëm me Tatuinin e Star Wars po zbulon se si formohen botët rreth dy diejve

10:54, 17/12/2025
ZMADHO TEKSTIN
+ Aa -

Shkencëtarët kanë arritur të marrin imazhin e një planeti që rrotullohet rreth dy yjeve, aftësi shumë e rrallë kjo, sidomos sepse planeti orbiton tepër afër çiftit të tij yjor. Ky ekzoplanet i sapokonfirmuar qarkullon më ngushtë se çdo planet tjetër, duke ofruar një mundësi të jashtëzakonshme për të studiuar se si planetët sillen në mjedise gravitacionale komplekse.

Zbulimi, i botuar në The Astrophysical Journal Letters, u lejon astronomëve të ndjekin lëvizjen e planetit dhe yjeve pritës në të njëjtën kohë, një provë e rrallë për të kuptuar formimin e sistemeve planetare pranë yjeve binarë. Kjo ngjan me botën e trilluar Tatuine nga Star Wars, por planeti i ri ofron një shembull të vërtetë shkencor.

"Nga 6000 ekzoplanetët që njohim, vetëm një pjesë shumë e vogël orbiton rreth binarëve," tha autori Jason Wang. Sipas tij, kjo është mënyra e vetme për të parë në qiell si lëvizin njëkohësisht yjet dhe planeti. 'Presim me padurim t'i vëzhgojmë teksa lëvizin.'"

Një ekzoplanet i ri në një sistem yjor binar

Planeti është shumë i ri, rreth 13 milionë vjeç. Sistemi ndodhet 446 vite dritë larg Tokës, jo pranë, por mjaft afër për studime të detajuara. "Në termat e universit, kjo moshë është shumë e re, ndaj planeti ende ruan nxehtësinë e formimit," tha Wang.

Dy yjet rrotullohen me shpejtësi rreth njëri-tjetrit duke përfunduar një orbitë çdo 18 ditë. Ndërsa planeti ka një orbitë shumë më të gjatë, rreth 300 vjet, pak më gjatë se Plutoni rreth Diellit. Megjithatë, ai qëndron më afër yjeve të tij se çdo planet tjetër i imazhuar në sisteme binare.

Si u zbulua planeti

Planeti nuk u zbulua përmes vrojtimeve të reja, por përmes një rishikimi të të dhënave të vjetra të mbledhura nga Gemini Planet Imager, i cili bllokon dritën e yjeve për të zbuluar objekte të zbehtë. Kur shkencëtarët krahasuan imazhet e viteve 2016–2019 me të dhëna nga një observator tjetër, një objekt i zbehtë u dallua sepse lëvizte njësoj si yjet. Kjo tregoi se ai ishte vërtet një planet, jo një yll i rastësishëm në sfond.

Çfarë pritet më tej

Sistemi ofron një mundësi të rrallë për të kuptuar si formohen planetë pranë dy yjeve, aftësi që sfidon modelet aktuale. Shkencëtarët do të vazhdojnë ta monitorojnë për të kuptuar më mirë lëvizjet dhe stabilitetin e tij orbitale, si dhe për të zbuluar nëse sisteme të ngjashme mund të jenë fshehur në të dhënat ekzistuese. / Discover Magazine – Syri.net

© SYRI.net

Lexo edhe:

Denonco