Vaksinat e reja eksperimentale kundër HIV-it kanë treguar rezultate premtuese në testime të hershme me kafshë laboratorike dhe me njerëz, duke ofruar shpresë për një mënyrë efektive për të parandaluar këtë sëmundje virale të përjetshme.

Këto vaksina janë ndërtuar mbi teknologjinë me RNA-së dhe kanë nxitur përgjigje të fuqishme imunitare në fazat fillestare të testimit, me efekte anësore të pakta. Ato u përshkruan në dy studime të publikuara në Science Translational Medicine. Studimi i parë përfshinte testime te lepujt dhe majmunët, ndërsa suksesi çoi në një provë klinike me mbi 100 vullnetarë të shëndetshëm, ku u testuan tre vaksina të ngjashme.

Sipas Seth Cheetham nga Universiteti i Queensland-it, kjo përfaqëson një përparim të madh drejt zhvillimit të një vaksine të sigurt dhe efektive kundër HIV-it. Megjithëse trajtimet ekzistuese për HIV-in kanë përmirësuar jetën e të infektuarve, një vaksinë mbetet e domosdoshme për ta ndalur përhapjen globale të virusit.

HIV vazhdon të infektojë qindra mijëra njerëz çdo vit. Në vitin 2024, rreth 1.3 milionë njerëz u infektuan globalisht, përfshirë 120,000 fëmijë. Aktualisht, parandalimi kërkon medikamente të përhershme, që shpesh janë sfiduese për t’u ndjekur në vende me burime të kufizuara. Një vaksinë e qëndrueshme do të ishte thelbësore për t’i dhënë fund epidemisë.

Krijimi i një vaksine kundër HIV-it është e vështirë për shkak të aftësisë së virusit për të shmangur sistemin imunitar dhe për të ndryshuar vazhdimisht. Qëllimi është të nxitet prodhimi i antitrupave neutralizues të gjerë, të cilët mund të njohin pjesë të pandryshueshme të virusit dhe të ofrojnë mbrojtje të gjerë.

Këto vaksina të reja përdorin mRNA për të mësuar qelizat të prodhojnë një strukturë proteine nga HIV-i, të quajtur “trimeri i mbështjellësit”, e cila ndihmon virusin të hyjë në qelizat e sistemit imunitar. Disa vaksina kodonin për një version të lirë të trimerit, ndërsa të tjerat për versione të lidhura me membranën e qelizës, këto të fundit treguan rezultate më të mira.

Në provën njerëzore, 108 persona morën tre doza të një vaksine specifike: në fillim, pas dy muajsh, dhe më pas pas gjashtë muajsh. Vaksinat me trimer të lidhur prodhuan antitrupa neutralizues në 80% të pjesëmarrësve, krahasuar me vetëm 4% te ata që morën versionin e lirë.

Për më tepër, vaksinat me trimer të lidhur krijuan “qeliza B të kujtesës”, që ndihmojnë trupin të mbajë përgjigje të qëndrueshme ndaj virusit. Efektet anësore ishin përgjithësisht të lehta, si lodhje dhe dhimbje koke, megjithatë shtatë persona përjetuan urtikarie (puçrra), një reagim më i shpeshtë se tek vaksinat COVID me mRNA.

Sipas studiuesve, nëse këto efekte minimizohen dhe rezultatet konfirmohen në studime më të mëdha, vaksinat mRNA mund të bëhen një mjet transformues në luftën kundër HIV-it. Megjithatë, studimi kishte kufizime, siç është fakti që ishte i hapur dhe nuk synonte prodhimin e antitrupave neutralizues të gjerë.

Megjithatë, këto rezultate ofrojnë të dhëna të rëndësishme për sigurinë dhe efektivitetin e vaksinave me mRNA ndaj HIV dhe do të ndihmojnë në zhvillimin e versioneve më të avancuara në të ardhmen. / Live Science - Syri.net