Shkencëtarët zbulojnë një model të çuditshëm global në mënyrën se si ecin njerëzit

Një studim i ri ka treguar se njerëzit në mbarë botën po kthehen në mënyrë të pavetëdijshme majtas më shumë, dhe arsyeja për këtë tendencë të pazakontë është ende një mister.

Imagjinoni të ecni nëpër një zonë pa një destinacion specifik - ndoshta duke eksploruar një park ose duke bërë një tur të qetë në një festival muzikor.

A do të ktheheshit më shpesh majtas apo djathtas?

Kjo është pikërisht pyetja e ngritur nga një ekip ndërkombëtar studiuesish , pasi një studim i mëparshëm mbi distancimin social gjatë pandemisë së COVID tregoi në mënyrë të habitshme mundësinë që njerëzit nuk po lëvizin aq rastësisht sa mendojmë, raporton Science Alert.

Këtë herë, shkencëtarët analizuan në mënyrë specifike drejtimin e kthesës së njerëzve, në grupmosha, mjedise dhe hapësira të ndryshme kulturore.Ata zbuluan një model të qartë që konfirmoi rezultatet e tyre të papritura më parë - një tendencë të konsiderueshme që njerëzit të lëvizin në kahun kundër akrepave të orës, domethënë të kthehen majtas më shpesh.

Kur kjo u vërtetua, lindi një pyetje e re - pse ekziston një tendencë e tillë?

"Kjo ishte krejtësisht e papritur, sepse ne instinktivisht supozojmë se njerëzit, kur lëvizin pa një plan specifik, kthehen siç e shohin të arsyeshme në atë moment, pa ndonjë preferencë të përgjithshme", thotë inxhinieri Claudio Feliciani, i cili punoi në Universitetin e Tokios gjatë hulumtimit dhe shtoi se kishte një tendencë të qartë dhe të matshme që njerëzit të ktheheshin majtas më shpesh sesa djathtas, nëse të gjitha kushtet e tjera janë të barabarta.

Kjo tendencë për të lëvizur në kahun kundër akrepave të orës është vërejtur edhe më parë, për shembull në të ashtuquajturat rrathë "gropë rrethore" në koncertet e muzikës heavy metal.

Prandaj, studiuesit donin të eliminonin ndikimet e mundshme të jashtme në sjelljen e njerëzve, siç është lëvizja e njerëzve të tjerë ose mënyra se si është organizuar hapësira.

Eksperimentet u kryen në Spanjë dhe Japoni, në hapësira të hapura dhe të mbyllura, midis njerëzve me zakone të ndryshme shoqërore dhe kulturore, si dhe midis të anketuarve të moshave të ndryshme.

Shkencëtarët shqyrtuan gjithashtu lëvizjen individuale.

Në një eksperiment, 209 personave iu kërkua të lëviznin në mënyrë të pavarur dhe lirshëm brenda një hapësire gjashtëkëndore të formuar nga karrige dhe tavolina, duke përjashtuar kështu plotësisht mundësinë e ndikimit të grupit.

Në të gjitha testet, u regjistrua një tendencë e moderuar, por statistikisht e rëndësishme, për t'u kthyer majtas.

Studiuesit nuk gjetën një lidhje midis këtij fenomeni dhe dorës ose këmbës dominuese, ashtu si gjysma e subjekteve.

I vetmi faktor që ndikoi disi në rezultate ishte mosha. Subjektet më të reja treguan një tendencë më të theksuar për të lëvizur në kahun kundër akrepave të orës, megjithëse studimi nuk përfshinte njerëz mbi të tridhjetat.

Aktualisht nuk dihet se çfarë e shkakton saktësisht këtë fenomen, por hulumtimet kanë përjashtuar disa shpjegime të mundshme. Të gjitha indikacionet janë se shkaku ndoshta qëndron në biologji, dhe studimet e ardhshme duhet të japin përgjigje më të sakta.

"Ndoshta nuk ka lidhje me shikimin, sepse ne i mbuluam të dy sytë, të majtën dhe të djathtën, të pjesëmarrësve, dhe tendenca ishte ende aty", shpjegon Feliciani, duke shtuar se disa kanë pyetur nëse fenomenet e mëdha natyrore si forca e Koriolisit ose fusha magnetike e Tokës mund të jenë shkaku, por nga ajo që kemi përcaktuar deri më tani, kjo duket e pamundur.

Në shikim të parë, fakti që njerëzit kthehen majtas më shpesh sesa djathtas mund të mos duket si një përparim i madh shkencor. Megjithatë, rezultatet mund të kenë zbatime të rëndësishme praktike në një numër fushash - nga projektimi i ndërtesave deri te planifikimi i evakuimit.

Aeroportet, muzetë, stacionet e trenave, qendrat tregtare dhe zonat përreth stadiumeve mund të preken nga këto modele delikate lëvizjeje, veçanërisht kur mblidhen turma të mëdha njerëzish.

Falë kësaj njohurie, rrugët e evakuimit mund të projektohen në mënyrë më efikase dhe të sigurt.

"Ka gjithashtu paralele interesante me sporte të caktuara", shton Feliciani.

Ai thotë se disa gara dhe ngjarje makinash pothuajse gjithmonë zhvillohen në pista që lëvizin në kahun e kundërt të akrepave të orës, por arsyeja për këtë nuk është ende e qartë. Kjo është një temë për disa kërkime të ardhshme.

Hapat e mëtejshëm mund të përfshijnë studimin nëse kjo tendencë ekziston tek të moshuarit, si dhe tek njerëzit me aftësi të ndryshme motorike. Shkencëtarët besojnë se eksperimentet në realitetin virtual mund të ndihmojnë, sepse ato lejojnë kontroll më të saktë mbi ndikimet shqisore.

Ekipi i kërkimit dëshiron gjithashtu të hetojë nëse një tendencë e ngjashme ekziston edhe në speciet e tjera të kafshëve. Deri më tani, vetëm disa studime kanë treguar një mundësi të tillë, duke përfshirë studimet e milingonave që eksplorojnë fole të panjohura.

"Rezultatet tona mund të duken si një zbulim i vogël dhe i parëndësishëm, por në natyrë, shumica e fenomeneve që lidhen me lëvizjen tregojnë se kafshët në përgjithësi lëvizin pa një preferencë të theksuar drejtimi", thotë Feliciani, duke shtuar se preferenca e fortë që gjetëm te njerëzit tregon ekzistencën e një asimetrie të caktuar në nivelin biomekanik.

Hulumtimi u botua në revistën Nature Communications.