Studimi: Kimikate të dëmshme gjenden në kufjet e njohura që shiten në të gjithë Evropën

Disa kufje të shitura nga kompanitë kryesore të teknologjisë në të gjithë Bashkimin Evropian mund të përmbajnë kimikate që prishin hormonet, duke ngritur shqetësime për rreziqet afatgjata shëndetësore, sipas një studimi të ri.

U analizuan më shumë se 81 lloje të ndryshme kufjesh nga mbi 50 marka të njohura, duke përfshirë Samsung, Apple, Sony dhe Sennheiser. Çdo model i testuar përmbante të paktën disa gjurmë të substancave të dëmshme si bisfenolet, ftalatet dhe retardantët e flakës.

Bisfenolet përdoren në produktet e konsumit, siç janë paketimi i ushqimit, shishet plastike, shishet e ushqimit, enët e ruajtjes dhe disa pajisje elektronike. Sipas Agjencisë Evropiane të Mjedisit (EEA), ato mund të ndërhyjnë në sistemet hormonale dhe të dëmtojnë shëndetin riprodhues.

Ftalatet, të cilat i bëjnë plastikat më fleksibile dhe të qëndrueshme, gjenden në produkte si shampo, pajisje mjekësore dhe pëlhura të caktuara. Ekspozimi ndaj disa ftalateve shoqërohet me obezitet, rezistencë ndaj insulinës, astmë dhe çrregullime të vëmendjes, sipas konsorciumit evropian të biomonitorimit, HBM4EU.

Studimi u krye nga Arnika, një organizatë çeke jofitimprurëse mjedisore, në bashkëpunim me projektin ToxFree LIFE for All, një iniciativë e financuar nga BE-ja.

Ndërsa studimi thekson se kufjet nuk paraqesin një rrezik “të menjëhershëm” për shëndetin e njeriut, ai paralajmëron se ekspozimi kronik mbart rreziqe afatgjata për shëndetin publik, pasi nuk është përcaktuar një nivel ekspozimi plotësisht i sigurt.

Studiuesit i çmontuan kufjet për të mbledhur 180 mostra të plastikës së fortë dhe të butë, më pas një laborator analizoi nëse kishte kimikate që prishin hormonet. Ata testuan kufje për të rritur, fëmijë dhe për lojëra, pasi këto kufje përdoren shpesh për periudha të gjata kohore.

Kufjet u renditën më pas në bazë të ekspozimit ndaj kimikateve, ku kufjeve të sigurta iu dha një vlerësim i gjelbër për rrezikun më të ulët, i verdhë për "përputhje ligjore, por që tejkalon kufijtë më të rreptë vullnetarë" ose i kuq për shqetësim të madh.

Në përgjithësi, 44 përqind e modeleve morën vlerësimin "të kuq" për një shqetësim të madh ekspozimi, por vetëm 11 përqind e këtyre modeleve kishin gjurmë të këtyre materialeve të rrezikshme që kishin kontakt me lëkurën.

Kjo sugjeron që prodhuesit i japin përparësi sigurisë kimike për plastikën e butë dhe pjesët e ndjeshme ndaj prekjes të veshit, ndërsa pjesët e tjera të kufjeve, siç është guaska e fortë që formon strukturën e kufjeve, shpesh përmbajnë nivele shqetësuese të substancave të dëmshme, thanë studiuesit.

Përqendrimi më i lartë i bisfenoleve u gjet në kufjet My First Care, një produkt i tregtuar për fëmijë që mund të gjendet në platforma të tilla si Amazon. Studimi nuk zbuloi nivelin e saktë të bisfenolit në atë set kufjesh.

Ftalatet ishin kryesisht të pranishme në kufjet me tela dhe zakonisht në sasi të vogla, të ligjshme. Megjithatë, një palë kufje për fëmijë të shitura nga Temu kishin 4,950 mg/kg ftalate, që është pothuajse pesë herë më shumë se limiti ligjor për produktet për fëmijë në BE, sipas legjislacionit të bllokut.

Kufjet më të sigurta ishin AirPods Pro 2 të Apple dhe Tune 720BT të JBL. Disa modele për fëmijë, të tilla si kufjet Paw Patrol të Oceania Trading për fëmijë, morën rezultate të kuqe për shqetësime në lidhje me ekspozimin.

Gati 60 përqind e kufjeve të lojërave për të rritur morën një "vlerësim të kuq", por ato për fëmijë patën një rezultat më të mirë, me afërsisht 50 përqind të tyre që morën një "status të gjelbër".

Euronews Next kontaktoi prodhuesit e përmendur në studim, por nuk mori një përgjigje të menjëhershme. Mediat holandeze raportuan se disa shitës me pakicë online, si Bol.com , CoolBlue dhe Mediamarkt, ndaluan shitjen e disa modeleve të kufjeve, pas publikimit të studimit.