Brnabić: Serbët nuk janë ‘rusë të vegjël’

Serbia do të presë EXPO 2027, në të cilën tashmë janë regjistruar 140 vende për të marrë pjesë. Përgatitjet - por mbi të gjitha ekonomia serbe dhe bisedimet e pranimit në BE - ishin temat kryesore të një konference të mbajtur në Bruksel.

Në të morën pjesë ministri i jashtëm i Serbisë, Marko Djurić, zëvendëskryeministri dhe ministri i financave, Sinisa Mali, dhe kryetarja e Asamblesë Kombëtare, ish-kryeministrja serbe Ana Brnabić.

'Kontakt i vazhdueshëm'

Euronews kontaktoi ish-kryeministren e Serbisë, Ana Brnabić, në lidhje me marrëdhëniet me Ukrainën dhe Rusinë.

Brnabić iu drejtua akuzave për mungesë të supozuar të mbështetjes serbe për Ukrainën në konfliktin e saj me Rusinë. Ajo theksoi se që nga shpërthimi i luftës së agresionit të Rusisë kundër Ukrainës në shkurt 2022, Serbia ka ndarë më shumë se 60 milionë euro ndihmë për Ukrainën, në formën e ndihmës së drejtpërdrejtë financiare dhe humanitare, megjithëse jo mbështetje ushtarake.

"Ne ishim i vetmi vend në Ballkanin Perëndimor i cili, në momentet më të vështira të muajve të dimrit, dërgoi pajisje elektrike në Ukrainë - sepse kemi sisteme të ngjashme energjetike - si dhe gjeneratorë dhe pjesë këmbimi. Edhe kur këto nuk mund të bliheshin në treg, ne i dërgonim ato në Ukrainë nga rezervat tona. Në këtë mënyrë - dhe shumë njerëz nuk e dinë këtë, veçanërisht në Bashkimin Evropian - u zhvillua një lidhje shumë e ngushtë midis Serbisë dhe Ukrainës", vuri në dukje ajo.

“E keni parë që komunikimi midis Presidentit Vuçiç dhe Presidentit Zelenskyy është jashtëzakonisht i rregullt; ata janë në kontakt të vazhdueshëm. Komunikimi im me kryetarin e Verkhovna Rada (parlamenti) të Ukrainës, Ruslan Stefanchuk, duket i ngjashëm”, shtoi Brnabić.

Ne nuk jemi 'rusët e vegjël'

Serbia shpesh përshkruhet si "Kali i Trojës" i Rusisë dhe një nga aleatët më të ngushtë të Moskës në Evropë, pothuajse një satelit rus. Ish-kryeministrja e konsideron këtë perceptim të ekzagjeruar:

“Ne serbët nuk jemi ‘rusë të vegjël’; Serbia është një vend autonom, i pavarur dhe sovran me gati një mijë vjet histori. Po, ne kemi marrëdhënie tradicionalisht të mira me Federatën Ruse (Rusia ishte një nga vendet e pakta që dënoi sulmet ajrore të NATO-s mbi Serbinë në vitin 1999), dhe këto lidhje ekzistojnë edhe sot. Por nuk është një marrëdhënie pa fërkime - duhet të theksoj se Federata Ruse shpesh e ka kritikuar Serbinë, për shembull, për votimin në Kombet e Bashkuara për të dënuar agresionin rus kundër Ukrainës, dhe ata na kanë kritikuar shpesh për ndihmën dhe mbështetjen që i ofrojmë Ukrainës”, thotë Ana Brnabić, duke shtuar se, sipas saj, njerëzit e udhëhequr nga stereotipet ndonjëherë i anashkalojnë disa fakte ndërsa i zmadhojnë të tjerat.

"E vërteta ka rëndësi dhe ndoshta duhet ta komunikojmë atë në mënyrë më efektive. Fatkeqësisht, stereotipet janë aq të forta dhe të rrënjosura saqë edhe kur flasim për atë që po bëjmë, njerëzit shpesh e injorojnë atë ose thjesht nuk e besojnë. Megjithatë, siç ka thënë ministri ynë i jashtëm, kur bëhet fjalë për marrëdhëniet e Serbisë me Ukrainën dhe shkallën e mbështetjes serbe për Ukrainën, është më mirë të pyesim vetë Ukrainën", tha ish-kryeministrja.

Standarde të dyfishta

Si në konferencë ashtu edhe në intervistën e saj me Euronews, Ana Brnabić foli gjithashtu për progresin në bisedimet me Bashkimin Evropian dhe pengesat që lindin gjatë rrugës. Ajo iu referua frustrimit që ndiejnë shumë serbë, për atë që ata e shohin si kërkesa më të mëdha që i bëhen Serbisë sesa vendeve të tjera kandidate.

"Do të jap shembullin e zbatimit të rekomandimeve të ODIHR-it (Zyrës për Institucione Demokratike dhe të Drejtat e Njeriut) për përmirësimin e kushteve zgjedhore në Republikën e Serbisë. Për të hapur grupin e tretë, për të cilin jemi teknikisht gati që nga viti 2021, na kërkohet të zbatojmë të gjitha rekomandimet e ODIHR-it. Por nëse shikoni vendet e tjera kandidate që kanë gjithashtu rekomandime të ODIHR-it për përmirësimin e kushteve zgjedhore, ato nuk janë të detyruara të zbatojnë as njërën prej tyre, dhe ato tashmë i kanë hapur të gjitha grupet e tyre. Ky është një standard i dyfishtë që është e vështirë për ne t'ua shpjegojmë qytetarëve tanë dhe dëmton besueshmërinë e Bashkimit Evropian", thotë ajo, ndërsa thekson se qeveria në Beograd beson se vendi i Serbisë është në BE.

"Kjo është arsyeja pse ne nuk po dorëzohemi; ne do të vazhdojmë të luftojmë, do të punojmë edhe më shumë, por është e rëndësishme që të paraqesim jo vetëm plane, por edhe rezultate. Ne e kuptojmë që Bashkimi Evropian është një klub, një familje vendesh që mund të vendosë çdo standard që dëshiron për ata që kërkojnë të bashkohen me atë klub ose familje, por do të ishte mirë nëse këto standarde do të ishin më uniforme", tha kryetari aktual i Asamblesë Kombëtare./ Euronews.