Gazeta holandeze: Shqiptarët ngrihen kundër Ramës, gazetari i SYRI TV ka një mesazh për lexuesit evropianë

Në Shqipëri po shtohet rezistenca kundër projekteve të diskutueshme të ndërtimit në bregdet. Protestuesit i shohin resortet dhe marrëveshjet e pasurive të paluajtshme si simbole të korrupsionit, grabitjes së tokës dhe politikës së pushtetit.

Nga Tamara Uildriks, TROUW

“Si rënia e Murit të tyre të Berlinit”!

kështu e përshkruan fotografi Adrien Golinelli protestën në plazhin e Kakomesë të dielën. Banorët vendas, të rinj e të moshuar, prenë telat me gjemba dhe rrëzuan ndërtesën e rojës. Ajo ra në mënyrë dramatike në humnerë.

“Sigurimi e kishte hapur gardhin paraprakisht si masë paraprake, por banorët shkatërruan gjithçka, në mënyrë që kompania të mos kthehet më”, shpjegon ai.

Duke brohoritur dhe me flamuj në duar, ata ecën drejt plazhit për të rimarrë të drejtën e tyre mbi gjirin dhe për t’u freskuar në ujin e kaltër kristal. Aty nuk kishin shkuar aty prej më shumë se njëzet vitesh.

Protesta ishte paqësore, ishte prekëse, përshkruan Golinelli. Plazhi i Kakomesë ndodhet në jug të Shqipërisë dhe është një nga shumë zonat e kontestuara për të cilat shqiptarët po dalin në rrugë. Në disa vende përgjatë bregdetit shqiptar, protestuesit po shkatërrojnë gardhet. Shembulli më i njohur është Zvërneci, ku dhëndri i Trumpit, Jared Kushner, po ndërton një resort në një zonë të mbrojtur natyrore. “Revolucioni i flamingove” që kjo shkaktoi – i quajtur sipas zogjve që jetojnë aty – është bërë lajm botëror, por ka të bëjë me shumë më tepër sesa flamingot.

Një temë që prek nervin e shoqërisë

Kjo është edhe arsyeja pse jo vetëm ambientalistët, por shqiptarë të të gjitha bindjeve politike po kundërshtojnë. Ndërtimi i resorteve prek një plagë të ndjeshme, sepse çështje të ngjashme ekzistojnë në të gjithë vendin.

Fotografi Golinelli vjen nga Zvicra, por ka një lidhje të ngushtë me Shqipërinë, ku udhëton rregullisht prej dhjetë vitesh. Ai shkoi në Shqipëri për të dokumentuar protestat.

“Kakomeja simbolizon grabitjen e tokës nga autoritetet”, thotë ai. “Pas rënies së komunizmit, autoritetet nuk donin t’ua kthenin tokën fshatarëve. Kakomeja ishte, 23 vjet më parë, vendi i parë ku planifikohej ndërtimi i një resorti të madh me një kompani ndërkombëtare. Kjo nuk ndodhi kurrë për shkak të rezistencës së banorëve. Ironikisht, sot është një nga vendet e fundit në jug që nuk është prekur nga zhvillimet”.

Sipas banorëve, toka në Kakome u përket familjeve vendase, por investitori pretendon se e ka fituar ligjërisht. Prej vitesh banorët zhvillojnë procese gjyqësore në atë që konsiderohet një nga konfliktet më të gjata të pronësisë në jug të Shqipërisë.

Po të drejtat pronësore të Kushner-it?

Ashtu si në Kakome, pyetje po ngrihen edhe për të drejtat e pronësisë mbi tokën ku Kushner po ndërton resortin e tij. Një pjesë e kësaj toke thuhet se është shitur nga pronari i mëparshëm, një biznesmen shqiptaro-amerikan, mbi bazën e dokumenteve të falsifikuara të pronësisë.

Kjo del nga dokumente të njësisë shqiptare kundër korrupsionit SPAK, të siguruara nga gazetarët e Follow the Money. Biznesmeni dyshohet për manipulim me toka dhe pjesëmarrje në një organizatë kriminale.

Konfliktet e pronësisë janë trashëgimi e komunizmit dhe e shpronësimeve të asaj periudhe. Pas rënies së komunizmit, shumë njerëz përfituan nga kaosi për të pretenduar prona në mënyrë mashtruese. Kështu u krijua një sistem ku sundon ligji i më të fortit, me marrëdhënie të paqarta pronësore, korrupsion dhe manipulim politik.

“Historia e Shqipërisë nuk ka të bëjë fare me plazhet”, thotë gazetari Flavio Qarri. Ai merr pjesë rregullisht në protestat në Tiranë dhe ishte gjithashtu në protestën e Kakomesë.

“Bëhet fjalë për vjedhjen e tokës: autoritetet po ua marrin tokën komuniteteve legjitime. Ata përdorin ligjet dhe institucionet si mjete për të marrë territoret ku duan të ndërtojnë. Prandaj kjo çështje prek të gjithë vendin”.

“5 milionë euro dhe toka bëhet e jotja”

Partia Socialiste e kryeministrit Edi Rama ka një shumicë të gjerë në parlament dhe ka mundur të miratojë disa ligje të debatueshme vitet e fundit.

Qarri jep një shembull:

“Nëse ke 5 milionë euro dhe i investon, mund t’i thuash qeverisë se dëshiron një parcelë toke dhe, si me magji, ajo bëhet e jotja”.

Një ndryshim tjetër ligjor bëri të mundur që zonat e mbrojtura natyrore të hapeshin për “investime strategjike” dhe të ndërtohej në to. Kjo i hapi rrugën Kushner-it për të nisur projektin e hoteleve luksoze në Zvërnec. Kjo shkaktoi protesta që në vitin 2024 dhe ndryshimi ligjor tani po hetohet nga organet kundër korrupsionit.

Qarri thotë se e irriton fakti që Rama është shumë popullor ndërkombëtarisht, ndërsa protestuesit në Shqipëri kërkojnë që ai të përfundojë në burg.

“Shumica e evropianëve dhe amerikanëve nuk besojnë se Rama po vjedh toka”, mendon ai.

Ai e konsideron të trishtueshme mënyrën se si Shqipëria paraqitet jashtë vendit.

“Kam një thirrje të rëndësishme për lexuesit evropianë: ekziston një popull shqiptar, me dëshira dhe ndjenja, dhe ekziston një qeveri e kapur që nuk e përfaqëson atë popull. Shqiptarët duan demokraci, liri dhe Bashkimin Evropian – por pa Ramën”.