Ana tjetër e futbollit: Çfarë mesazhi të rrezikshëm dërgon Kupa e Botës 2026

Kupa e Botës FIFA 2026 pritet të jetë ngjarja më e madhe sportive në histori, por jo të gjithë janë entuziastë për këtë. Turneu, që do të zhvillohet në Shtetet e Bashkuara, Meksikë dhe Kanada, do të shënojë një hap gjigant në përmasa – dhe një rritje alarmante në ndikimin mjedisor.

Emetime rekord të karbonit

Sipas një studimi nga organizata Shkencëtarët për Përgjegjësi Globale, Kupa e Botës 2026 pritet të gjenerojë mbi 9 milionë ton ekuivalent të dioksidit të karbonit, pothuajse dyfishin e mesatares së katër turneve të fundit dhe shumë më tepër se Katari 2022, që arriti në 5.25 milionë ton.
Shkak kryesor: rritja e numrit të ndeshjeve në 104, udhëtimet e shumta ajrore midis 16 qyteteve pritëse dhe zgjerimi në 48 ekipe pjesëmarrëse.

Dr. Madeleine Orr, eksperte e ekologjisë sportive në Universitetin e Torontos, paralajmëron se turneu “dërgon një mesazh të rrezikshëm për drejtimin që po merr sporti global”.
“Nëse standardi i ri është ngjarja më intensive me karbon ndonjëherë, atëherë po. Përndryshe, është e pamundur ta quash të qëndrueshme,” thekson ajo.

Sfida e nxehtësisë ekstreme

Përveç ndotjes, pritet që turneu të përballet edhe me kushte ekstreme të motit. 14 nga 16 qytetet pritëse mund të përjetojnë nxehtësi rekord gjatë verës së vitit 2026.
Meteorologët e BBC paralajmërojnë se mund të jetë Kupa e Botës më e nxehtë e regjistruar ndonjëherë, me temperatura që mund të kalojnë 40°C në disa zona.

Rreziku nuk prek vetëm lojtarët, por edhe dhjetëra mijëra tifozë, punonjës dhe gazetarë. “Është e paqartë se si FIFA do t’i mbrojë njerëzit nga nxehtësia ekstreme,” tha Dr. Orr, duke shtuar se aktualisht “nuk ekziston një plan i qartë emergjence”.

Reagimi i FIFA-s

FIFA nuk ka dhënë komente të hollësishme mbi strategjinë e qëndrueshmërisë, por presidenti Gianni Infantino ka pranuar se “ndryshimet klimatike mund të detyrojnë rishikimin e kalendarit global të futbollit”.
“Duhet të jemi mendjehapur,” tha ai, duke lënë të hapur mundësinë për ndryshime në orare apo struktura turnesh në të ardhmen.

Lojtarët nën presion

Kushtet ekstreme kanë shkaktuar shqetësim edhe te futbollistët. Rastet e rrëzimeve nga nxehtësia në SHBA dhe deklaratat e lojtarëve si Enzo Fernández e Rachel Daly kanë ngritur pikëpyetje serioze mbi sigurinë e futbollit në klimë të tillë.

David Wheeler, futbollist dhe aktivist mjedisor, thotë se “ndikimi i klimës po bëhet gjithnjë e më i dukshëm në fushë” dhe kërkon që sporti të marrë përgjegjësi më të madhe.
Ndërkohë, mbrojtësi i Real Betis, Héctor Bellerín, kritikon industrinë që “e trajton lojtarin si numër”, ndërsa nxit kolegët të flasin më hapur për çështjet mjedisore.

Në vend që të vendosë “standarde të reja për qëndrueshmëri”, siç ishte premtuar fillimisht, Kupa e Botës 2026 mund të bëhet simbol i kontradiktave midis ambicies sportive dhe realitetit klimatik.