Vrima e zezë 'skanohet' me rreze X , NASA publikon pamjet e rralla

Astronomët që përdorin anijen hapësinore me rreze X të NASA-s, Chandra X-ray Observatory, kanë marrë imazhin më të detajuar deri më tani të një rrjedhe që shpërthen nga vrima e zezë supermasive në qendër të galaktikës Messier 87 (M87).

Kjo vrimë e zezë mund të duket e njohur, pasi bëri histori në vitin 2019 kur u publikua si vrima e parë e zezë e fotografuar.

M87 ndodhet rreth 55 milionë vite dritë larg Tokës dhe po “ushqehet” me gaz dhe pluhur që bien drejt saj. Ndërsa e bën këtë, materiali kanalizohet drejt poleve të vrimës së zezë, e cila ka një masë 6.5 miliardë herë më të madhe se ajo e Diellit. Ky material shpërthen me shpejtësi afër asaj të dritës në formën e rrezeve të fuqishme që shtrihen për mijëra vite dritë.

Këto rreze nga M87 janë vëzhguar edhe më parë në gjatësi vale të tjera, si drita optike dhe infra të kuqe, por kjo është pamja më e detajuar në rreze X. Vëzhgimet treguan një rrjedhë komplekse materiali brenda saj, më dinamike sesa mendohej më parë.

Disa struktura në këto rreze dukeshin sikur lëviznin me shpejtësi pesë herë më të madhe se ajo e dritës. Natyrisht, kjo nuk është e mundur; sipas teorisë së relativitetit të Albert Ajnshtajnit, asgjë me masë nuk mund të arrijë apo tejkalojë shpejtësinë e dritës.

Ky fenomen quhet “lëvizje superluminale” dhe është një iluzion optik i krijuar kur materia lëviz shumë afër shpejtësisë së dritës dhe në drejtim të Tokës.

Vëzhgimet e Chandra X-ray Observatory përfaqësojnë një hap të madh përpara në kuptimin e fizikës së këtyre rrjedhave dhe mënyrës si grimcat përshpejtohen në energji kaq të larta. Ato ndihmojnë gjithashtu për të kuptuar se si vrimat e zeza super të mëdha ndikojnë në evolucionin e galaktikave të tyre.