Një miliard njerëz më shumë përballen me stres ekstrem nga nxehtësia krahasuar me vitet 1970

Një miliard njerëz më shumë përballen me stres ekstrem nga nxehtësia krahasuar me vitet 1970

08:27, 23/06/2026
ZMADHO TEKSTIN
+ Aa -

Meksika, Kenia, Italia dhe vende të tjera anembanë botës po përjetojnë një deri në dy muaj më shumë stres nga nxehtësia sesa disa dekada më parë, thuhet në një studim të ri të publikuar të hënën, dhe disa zona edhe më shumë. Edhe rajonet e paprekura më parë nga stresi nga nxehtësia tani po e ndiejnë atë.

Temperaturat ekstreme, ditët me stres nga nxehtësia dhe netët tropikale janë bërë të gjitha në mënyrë dramatike më të shpeshta, të gjata dhe të rënda gjatë gjashtë dekadave të fundit, ndërsa ngrohja e planetit intensifikohet - si rezultat i djegies së lëndëve djegëse fosile si qymyri, nafta dhe gazi - sipas një studimi të ri të botuar në revistën Nature Climate Change të hënën.

Studiuesit shkuan përtej temperaturës, e cila studiohet shpesh, dhe përdorën temperatura të ndjeshme, për të kuptuar më shumë ndikimin tek njerëzit. Ata vlerësuan stresin e nxehtësisë tek njerëzit individualë, të ndikuar nga temperatura, lagështia, shpejtësia e erës dhe më shumë. Ata përdorën atë që quhet Indeksi Universal i Klimës Termike për të analizuar këta faktorë dhe për të modeluar reagimin e trupit të njeriut ndaj mjedisit.

Kombinimi i nxehtësisë dhe lagështisë mund të jetë i rrezikshëm për njerëzit , sepse lagështia ndikon në mënyrën se si avullohet djersa, dhe ky është një mekanizëm ftohës. Valët e nxehtësisë që janë të lagështa mund të jenë më fatale sesa valët e nxehtësisë së thatë, pasi njerëzit nuk ftohen aq lehtë.Stresi i nxehtësisë po përkeqësohet në rajonet tashmë të ngrohta dhe më gjerë
Studimet e kaluara kanë shqyrtuar shkallën në të cilën ndryshimet klimatike të shkaktuara nga njeriu kanë rritur temperaturat , veçanërisht në vitet e fundit. Një studim thotë se njerëzit në nivel global kanë vuajtur mesatarisht 41 ditë shtesë me nxehtësi të rrezikshme në vitin 2024. Disa studime thonë se bota është në rrugën e duhur për të shtuar gati dy muaj ditë super të nxehta çdo vit deri në fund të shekullit.

Këtu, studiuesit shqyrtuan stresin e nxehtësisë në tre nivele: i fortë (temperaturat indeksuese më të mëdha ose të barabarta me 32 gradë Celsius, ose 89.6 gradë Fahrenheit); shumë i fortë (temperaturat indeksuese më të mëdha ose të barabarta me 38 gradë Celsius, ose 100.4 gradë Fahrenheit); dhe ekstrem (temperaturat indeksuese më të mëdha ose të barabarta me 46 gradë Celsius, ose 114.8 gradë Fahrenheit).

Vendet që mund të përjetojnë rreth 50 ditë më shumë në vit me të paktën stres të fortë nga nxehtësia krahasuar me vitet 1970 përfshijnë pjesë të Afrikës Jugore, si në Namibi dhe Angolë; Afrikën Lindore, duke përfshirë pjesë të Tanzanisë, Kenias dhe Ugandës; dhe pjesë të Meksikës dhe Amerikës Qendrore.

Në Spanjën Jugore, Itali, Greqi dhe Turqi, disa zona do të shohin deri në 40 ditë shtesë me stres të fortë nga nxehtësia krahasuar me vitet 1970. Pjesa më e madhe e Evropës Jugore po përjeton pothuajse një muaj të plotë me ditë shtesë të forta nga nxehtësia nga dekada më parë.

Në SHBA, pjesa më e madhe e vendit përjeton të paktën 15 ose më shumë ditë me stres të fortë nga nxehtësia, dhe pjesët jugore, përfshirë Teksasin dhe Floridën, po përjetojnë gati 25 ose më shumë ditë me stres shumë të fortë nga nxehtësia.

Ato sezone të stresit të nxehtësisë zgjasin gjithashtu më shumë.Autorja kryesore e studimit, Rebecca Emerton, gjithashtu një shkencëtare e lartë në Qendrën Evropiane për Parashikime të Motit me Afat Mesëm në Mbretërinë e Bashkuar, tha se ishte e habitshme "të shohësh stresin e nxehtësisë jo vetëm që intensifikohet në ato vende që ne tashmë i konsiderojmë si të nxehta ose të mësuara të përjetojnë valë të nxehtësisë ... por edhe të shohësh këtë, ne e quajmë, gjurmë në zgjerim të stresit të nxehtësisë që zgjerohet në rajone ku historikisht ka qenë i rrallë ose nuk ekziston".

Sipas studimit, temperaturat e ndjeshme në dhjetë netët më të ngrohta të çdo viti janë rritur gjithashtu më shpejt — 0.32 gradë Celsius (0.58 gradë Fahrenheit) për dekadë — sesa dhjetë ditët më të ngrohta, 0.27 gradë Celsius (0.49 gradë Fahrenheit) për dekadë.

Për netët tropikale, studiuesit morën në konsideratë një temperaturë minimale prej 20 gradë Celsius (68 gradë Fahrenheit). Kjo do të thotë që njerëzit mund të mos jenë duke u rikuperuar siç duhet nga nxehtësia e ditës gjatë orëve të natës.

Dhe tani, një miliard njerëz më shumë përballen të paktën një ditë stresi ekstrem nga nxehtësia çdo vit sesa në vitet 1970.Ndikimi i ardhshëm varet nga veprimi
Bota e ka ditur se shtimi i gazrave që bllokojnë nxehtësinë në atmosferë duke djegur lëndë djegëse fosile dhe duke prerë pyjet do ta ngrohë globin, tha Jennifer Francis, një shkencëtare e klimës në Qendrën e Kërkimeve Klimatike Woodwell në Cape Cod, e cila nuk ishte e përfshirë në kërkim.

“Ky studim shton detaje të zymta rreth rreziqeve në rritje për miliarda njerëz”, tha Francis. “Kjo analizë tregon se jo vetëm që temperatura po rritet, por edhe lagështia, gjë që i bën temperaturat e larta më vdekjeprurëse sepse sistemi i ajrit të kondicionuar të trupit tonë - djersitja - ka vështirësi të përballojë ritmin.”

Emerton thotë se puna thekson nevojën urgjente për të zbutur ngrohjen në të ardhmen dhe për të siguruar që janë në vend strategjitë e përshtatjes, planet e veprimit për shëndetin ndaj nxehtësisë, sistemet e paralajmërimit të hershëm dhe vlerësimet e rrezikut klimatik.

© SYRI.net

Lexo edhe:

Denonco