Vala e të nxehtit në Evropë mund të shkaktojë ndërprerje të energjisë elektrike/ Cilat vende janë më të ekspozuara?

Rrjeti energjetik i Evropës po vihet në provë, ndërsa kontinenti po përjeton valën e tretë të të nxehtit të vitit.

Parashikuesit e motit paralajmërojnë se temperaturat mund të arrijnë 43°C në Mesdhe këtë javë, ndërsa Evropa Perëndimore përgatitet për nxehtësi që mund të thyejë rekord .

Franca ka vendosur tashmë më shumë se gjysmën e 96 departamenteve të saj nën alarm të kuq rreziku për jetën, duke u kërkuar qytetarëve të shmangin rrezet e diellit direkte dhe të ushtrojnë "vigjilencë absolute".

Matanë kanalit, Zyra Meteorologjike e Mbretërisë së Bashkuar paralajmëron se temperaturat maksimale gjatë ditës në jug të Anglisë mund të arrijnë 38°C në ditët në vijim, së bashku me netë tropikale “të rrezikshme” (ku temperatura nuk bie kurrë nën 20°C gjatë një periudhe 24-orëshe).

Gjermania, Spanja, Portugalia dhe Zvicra gjithashtu parashikojnë temperatura përvëluese, të cilat po fillojnë ta ndalin jetën e përditshme.

Në të gjithë Evropën, qindra shkolla janë mbyllur ose janë mbyllur herët, ndërsa shërbimet e trenave në qytete të ngarkuara si Parisi dhe Brukseli janë reduktuar për të ulur rrezikun e avarive. Festivali Fête de la Musique i Parisit u zhvillua gjatë fundjavës, por qeveria ua ndaloi mysafirëve të pinin alkool në vende publike për të zvogëluar rrezikun e dehidratimit.

Por ka një tjetër viktimë të nxehtësisë ekstreme që shumica e njerëzve nuk e marrin në konsideratë: energjia elektrike.

Si ndikojnë temperaturat në rritje në rrjetin energjetik të Evropës

Evropa shpesh përjeton një rritje të përdorimit të energjisë elektrike gjatë valëve të të nxehtit për shkak të një kërkese në rritje për ftohje. Në fakt, ftohja e hapësirave, e cila përbëhet kryesisht nga njësitë e ajrit të kondicionuar (AC) dhe ventilatorët, konsumoi rreth shtatë përqind të energjisë elektrike në botë në vitin 2022.

“Bota po vlon nga nxehtësia ekstreme, duke rritur kërkesën për ftohje”, paralajmëroi Agjencia Ndërkombëtare e Energjisë (IEA) në vitin 2023.

“Temperaturat rekord po ushqejnë kërkesën për ajër të kondicionuar dhe po nxisin rritje të kërkesës për energji elektrike - gjë që mund të rezultojë në një cikël vicioz të rritjes së emetimeve të gazrave serrë që nga ana tjetër e bëjnë botën edhe më të nxehtë.”

Gjatë valës së nxehtësisë në fillim të verës së vitit 2025, Franca regjistroi një kulm të energjisë elektrike në mbrëmje 25 për qind mbi mesataren jashtë sezonit për shkak të ftohjes, pavarësisht se vendi kishte një pronësi relativisht të ulët të kondicionerëve.

Cilat vende do të përjetojnë rritjen më të madhe të kërkesës për energji elektrike?

Uebsajti i krahasimit të çmimeve Compare the Market ka analizuar 85 vende, që përfaqësojnë rreth 90 përqind të konsumit global të energjisë elektrike, për të kuptuar se si ndryshon kërkesa për energji elektrike gjatë muajve me temperatura ekstreme.

Studimi krahasoi kërkesën gjatë 10 përqindëshit të muajve më të nxehtë në secilin vend me kërkesën gjatë muajve me temperaturë normale.

Studiuesit zbuluan se Greqia renditej e para në nivel global, me kërkesën për energji elektrike që u rrit me 38.62 për qind gjatë periudhave të nxehtësisë ekstreme. Kjo barazohet me 143.08 kWh shtesë për person në muaj me nxehtësi ekstreme.

Mali i Zi u rendit i dyti, me kërkesën në rritje prej 22.49 përqind, i ndjekur nga Turqia (21.91 përqind), Kroacia (17.76 përqind), Italia (14.22 përqind) dhe Spanja (8.86 përqind).

Vendet evropiane me ndërprerjet më të gjata vjetore të energjisë elektrike

Kur kërkesa e përgjithshme për energji elektrike tejkalon kapacitetin e gjenerimit në dispozicion ose kufijtë fizikë të rrjetit elektrik, kjo mund të shkaktojë rënie të frekuencës elektrike të sistemit - duke shkaktuar një ndërprerje të energjisë.

Duke përdorur të dhënat e ndërprerjeve të disponueshme për pesë vitet më të fundit, Compare the Market analizoi gjithashtu kohëzgjatjen mesatare dhe koston e vlerësuar të ndërprerjeve të energjisë elektrike për familjet në vendet e përzgjedhura.

Ndër vendet evropiane të analizuara, Hungaria regjistroi kohëzgjatjen mesatare më të gjatë të ndërprerjeve, me 2.92 orë në vit, e ndjekur nga Sllovenia me 2.16 orë dhe Greqia me 1.63 orë.

“Edhe pse Italia ka një kohëzgjatje mesatare më të shkurtër të ndërprerjeve sesa Greqia, baza e saj e madhe familjare do të thotë se ajo regjistron koston më të lartë vjetore të vlerësuar të familjeve midis vendeve evropiane të theksuara”, thuhet në studim.

Ndërprerjet e energjisë elektrike në Itali vlerësohet se u kushtojnë familjeve rreth 154.7 milionë euro në vit, e ndjekur nga Polonia me 152.1 milionë euro.

Këto shifra vijnë nga një supozim standard i 'vlerës së ngarkesës së humbur' i përdorur në ekonominë e energjisë për të vlerësuar koston e mungesës së energjisë (për shembull, prishja e ushqimit, humbja e ngrohjes/ftohjes, ndërprerja e internetit dhe shqetësimet e përgjithshme). Kjo nuk bazohet në çmimet lokale të energjisë elektrike.

A mund ta shpëtojnë energjia e rinovueshme rrjetin e tensionuar të Evropës?

Në qershor dhe korrik të vitit të kaluar, Evropa përjetoi një valë të nxehti që pa temperaturat të arrinin 40°C , duke shkaktuar një rritje të kërkesës ditore për energji deri në 14 përqind. Kjo, e kombinuar me ndërprerjet e termocentraleve, çoi në një rritje dy deri në tre herë të çmimeve mesatare ditore të energjisë.

Megjithatë, sipas organizatës kërkimore energjetike Ember, prodhimi rekord i energjisë diellore në BE ndihmoi në mbajtjen e furnizimit me energji të qëndrueshëm mes rritjes së kërkesës.

“Në ditët e pikut të valës së të nxehtit, energjia diellore prodhoi deri në 50 GW energji vetëm në Gjermani, duke gjeneruar 33–39 përqind të energjisë elektrike të Gjermanisë”, pohon Ember.

“Gjermania ka 14 GW ruajtje në bateri dhe 10 GW ruajtje me pompë, të cilat ndihmuan në ruajtjen e energjisë diellore për t’u përdorur kur perëndonte dielli.”/ Euronews - Syri.Net