Paralajmërimi/ Qytetet përpiqen të mbajnë ritmin ndërsa lufta dhe klima përcaktojnë të ardhmen urbane

Delegatët në Forumin Botëror Urban në Baku paralajmëruan në ditën e tretë se lufta dhe ndryshimet klimatike po i prekin qytetet më shpejt sesa mund të reagojnë qeveritë, duke kërkuar një zhvendosje nga modelet e standardizuara të strehimit.

Lufta dhe ndryshimet klimatike po i riformësojnë qytetet më shpejt sesa qeveritë mund t'i rindërtojnë ato, paralajmëruan të mërkurën delegatët në Forumin Botëror Urban në kryeqytetin e Azerbajxhanit, ndërsa një zyrtar ukrainas tha se vetëm rajoni i tij kishte restauruar gati 30,000 struktura të dëmtuara ose të shkatërruara, që kur Rusia nisi pushtimin e saj në shkallë të plotë.

"Kur bëhet fjalë për rajonin e Kievit, ne kemi qenë në krye të rindërtimit", tha për Euronews në Baku, Mykola Kalashnik, kreu i Administratës Rajonale të Kievit.

"Falë presidentit, qeverisë, parlamentit dhe partnerëve tanë ndërkombëtarë, kemi arritur të rindërtojmë 80% të tyre. Numri i përgjithshëm i objekteve të restauruara tani është 24,000."

Kalashnik tha se Azerbajxhani ishte bërë një partner i drejtpërdrejtë në këtë përpjekje. "Azerbajxhani po na ndihmon të rindërtojmë rajonin e Kievit. Dy projekte janë përfunduar tashmë: një shkollë në Irpin, si dhe një spital dhe një strehë, sepse zona jonë është e rrezikshme dhe kemi nevojë për hapësira të sigurta nëntokësore, të cilat partnerët tanë na ndihmuan t'i ndërtojmë."

Azerbajxhani, me SOCAR midis partnerëve, është i përfshirë në realizimin e katër projekteve të tjera, tha ai, duke përfshirë një ndërtesë banimi me shumë njësi, një qendër arti, një shkollë sportive për fëmijë dhe të rinj dhe një projekt të infrastrukturës sociale.

Bashkëpunimi u shtri përtej ndërtimit. Irpin, një nga qytetet më të dëmtuara në rajonin e Kievit, ka krijuar një partneritet me Lachin në rajonin e Karabakut të Azerbajxhanit - i cili është rindërtuar pas viteve të tëra konflikti. Kalashnik tha se 100 fëmijë nga rajoni i Kievit do të marrin pjesë në një seancë shëndetësore në Azerbajxhan këtë verë.

Ndryshimet klimatike ishin tema tjetër mbizotëruese e ditës. Dr Moges Tadesse, zyrtari kryesor i rezistencës për Addis Ababa, tha për Euronews se pasojat për qytetet afrikane ishin tashmë të rënda.

"Ndryshimi i klimës është një sfidë globale, por nuk ndikon vetëm në strehim. Ndikon në ekonomi, ndikon edhe në jetën njerëzore dhe është shumë katastrofike", tha ai për Euronews, duke bërë thirrje për investime më të mëdha ndërkombëtare për të ndihmuar vendet e cenueshme të përballojnë kostot e gjeneruara kryesisht nga vendet më të pasura.

«Mendoj se komuniteti global duhet të investojë shumë për të zbutur ndikimin e ndryshimeve klimatike», tha ai.

Presioni demografik që vjen së bashku me krizën klimatike është i konsiderueshëm, thonë ekspertët.

Ekonomisti Jeffrey Sachs, president i Rrjetit të Zgjidhjeve për Zhvillim të Qëndrueshëm, i paralajmëroi delegatët se "Afrika nuk do të jetë rurale pas 25 vitesh".

Popullsia urbane e Afrikës Subsahariane parashikohet të dyfishohet brenda një çerek shekulli, duke shtuar afërsisht 1 miliard njerëz në qytetet që tashmë po përballen me vështirësi - një ndryshim që do të kërkojë investime masive në strehim dhe vende pune.

Ndërkohë, në Amerikën Latine, dinamika po lëviz në drejtim të kundërt: rreth 20% e familjeve tani përbëhen nga një person i vetëm, një shifër që po i ndryshon nevojat në një kërkesë për njësi urbane më të vogla dhe më të përballueshme.

Filantropistja saudite Princesha Lamia bint Majid Al Saud kundërshtoi modelet uniforme globale të strehimit. "Ne nuk kemi një zgjidhje të vetme për të gjithë, sepse çfarëdo që i përshtatet Arabisë Saudite, nuk i përshtatet Indisë, nuk i përshtatet Evropës, nuk i përshtatet Amerikës", tha ajo për Euronews, duke deklaruar se qytetet duhej të projektonin komunitetet rreth konteksteve të tyre në vend që të importonin zgjidhje të zhvilluara diku tjetër.

Kriza e strehimit në Bashkimin Evropian shkaktoi komente të ashpra nga Matthew Robert Baldwin, zëvendësdrejtori i përgjithshëm i Komisionit Evropian që drejton Task Forcën e saj për Strehim të Përballueshëm. Ai vuri në dukje se rreth 20% e njësive të banimit në të gjithë bllokun 27-anëtarësh mbeten të zbrazëta, ndërsa qiratë afatshkurtra rriten. "Në të gjitha këto tregje të mbinxehura të strehimit? Ky është një skandal", tha ai.

Baldwin tha se vetëm investimet publike nuk do të ishin të mjaftueshme për të adresuar mungesën.

"Të gjitha paratë publike në botë nuk do të ishin kurrë të mjaftueshme. Duhet të gjejmë një mënyrë të zgjuar për të përfshirë financat private, atë kapital të durueshëm dhe të përgjegjshëm që nuk kërkon para të shpejta, për të mbështetur strehim të përballueshëm për të gjithë", shpjegoi ai.

Task forca ka propozuar një plan me tetë pika për përmirësimin e strehimit të përballueshëm në të gjithë bllokun.

Megjithatë, ai i dha një notë optimiste pamjes më të gjerë globale. "Ka shumë shigjeta të ndryshme në kukurën tonë dhe për herë të parë, e kemi strehimin si një çështje prioritare", tha ai. "Le ta kapim demin për brirësh dhe ta sfidojmë atë."

Diskutimet u organizuan rreth lançimit të raportit të fundit të UN-Habitat mbi Qytetet Botërore, i cili zbuloi se gati 3 miliardë njerëz në të gjithë botën janë të prekur nga strehimi i papërshtatshëm, kostot e papërballueshme ose mungesa e aksesit në shërbimet bazë, ndërsa më shumë se 1.1 miliardë vazhdojnë të jetojnë në lagje të varfra dhe vendbanime informale.

Raporti tha se çmimet e banesave po rriteshin më shpejt se të ardhurat në shumë rajone, të përkeqësuara nga zhvendosja e lidhur me klimën dhe pabarazia në rritje.

"Problemet e strehimit në qytete do të rriten edhe më shumë deri në vitin 2050", tha Ben Arimah, kreu i Njësisë së Raporteve dhe Trendeve Globale të UN-Habitat. "Vetëm 25% e popullsisë së botës mund të përdorë kredi hipotekare për të siguruar strehim. Kjo tregon se kapaciteti financiar i shumicës së njerëzve është i pamjaftueshëm."

Forumi vazhdon në Baku deri më 22 maj./ Euronews.