Emiratet e Bashkuara Arabe: Nuk mund t’i besohet Iranit për Hormuzin, përpjekjet për paqe në ngërç

Një zyrtar i lartë i Emirateve të Bashkuara Arabe deklaroi të premten se Irani nuk mund të besohet për asnjë marrëveshje të njëanshme lidhur me Ngushticën e Hormuzit, duke reflektuar nivelin e lartë të mosbesimit mes palëve, ndërsa përpjekjet për t’i dhënë fund luftës mbeten në ngërç.

Dy muaj pas nisjes së konfliktit, kjo rrugë jetike detare mbetet kryesisht e bllokuar për shkak të një bllokade iraniane, ndërsa marina amerikane ka bllokuar eksportet e naftës bruto iraniane. Situata ka ndikuar në rreth 20% të furnizimeve globale me naftë dhe gaz, duke rritur çmimet e energjisë dhe duke shtuar frikën për një ngadalësim ekonomik global.

Megjithëse një armëpushim është në fuqi që prej 8 prillit, raportimet se Donald Trump do të informohej për plane të reja sulmesh ushtarake për të detyruar Iranin në negociata, çuan në rritje të çmimeve të naftës në nivelin më të lartë në katër vite gjatë së enjtes.

Sipas burimeve iraniane, Teherani ka aktivizuar mbrojtjen ajrore dhe po përgatit një përgjigje të gjerë në rast sulmi, duke vlerësuar se mund të përballet me një goditje të shpejtë amerikane, e ndjekur ndoshta nga një sulm izraelit.

Nga ana tjetër, Uashingtoni nuk ka bërë të ditura hapat e ardhshëm. Presidenti Trump ka shprehur pakënaqësi ndaj propozimeve të fundit nga Irani, ndërsa ndërmjetësi Pakistan nuk ka caktuar ende një datë për rifillimin e bisedimeve.

Konflikti është përshkallëzuar pas sulmeve ajrore të SHBA-së dhe Izraelit më 28 shkurt, të cilave Irani iu përgjigj duke goditur baza dhe interesa amerikane në rajon, ndërsa grupi libanez Hezbollah lëshoi raketa drejt Izraelit.

Duke theksuar shqetësimet e vendeve të Gjirit, këshilltari presidencial i Emirateve, Anwar Gargash, deklaroi se garantimi i lirisë së lundrimit në ngushticë duhet të bazohet në vullnetin ndërkombëtar dhe të drejtën ndërkombëtare, duke shtuar se çdo veprim i njëanshëm nga Irani nuk mund të konsiderohet i besueshëm.

Ndërkohë, tregjet financiare dhe ato të energjisë mbeten të paqëndrueshme për shkak të pasigurisë. Çmimi i naftës Brent u rrit sërish të premten, duke kaluar mbi 111 dollarë për fuçi dhe duke shënuar një rritje javore prej 5.7%, pasi kishte arritur në 126 dollarë një ditë më parë – niveli më i lartë që nga marsi i vitit 2022.

Zëdhënësi i Ministrisë së Jashtme iraniane paralajmëroi se nuk duhen pritur rezultate të shpejta nga negociatat, ndërsa zyrtarë të Gardës Revolucionare kanë kërcënuar me pasoja të gjata dhe të dhimbshme në rast të një sulmi të ri amerikan.

Nga ana tjetër, Trump ka përsëritur se Irani nuk do të lejohet të zotërojë armë bërthamore, ndërsa ka shtuar se çmimet e karburantit do të bien ndjeshëm sapo të përfundojë lufta.

Ndërkohë, pavarësisht problemeve të rënda ekonomike, Irani duket se është ende në gjendje të përballojë një përplasje të zgjatur në Gjirin Persik, edhe pse eksportet e tij energjetike janë goditur rëndë nga bllokada amerikane.

Raportime të mediave amerikane sugjerojnë se një nga planet e mundshme të SHBA-së përfshin përdorimin e forcave tokësore për të marrë nën kontroll pjesë të Ngushticës së Hormuzit, me qëllim rihapjen e saj për transportin tregtar. Njëkohësisht, po shqyrtohen edhe opsione si zgjatja e bllokadës apo shpallja e një fitoreje të njëanshme.

Në një tjetër zhvillim, SHBA ka propozuar krijimin e një koalicioni të ri detar, të quajtur “Maritime Freedom Construct”, për të garantuar lirinë e lundrimit, ndërsa vende si Franca dhe Britania kanë shprehur gatishmëri për të kontribuar, por vetëm pas përfundimit të konfliktit./Routers