Një debat mbi atë se sa larg mund të shkojë OLAF në kërkimin e Parlamentit Europian po vë në rrezik reputacionin e të dy institucioneve, paralajmëroi kreu i organit të BE-së kundër mashtrimit.

Petr Klement, drejtori i ri i përgjithshëm i OLAF-it, tha se organi mbikëqyrës ende po përpiqet të sigurojë aksesin që i nevojitet për të hetuar siç duhet shkeljet e dyshuara në institucion dhe bëri thirrje për qartësi më të madhe mbi kompetencat e hetuesve.

“Ky është subjekt i një debati të vazhdueshëm ligjor — shkalla në të cilën OLAF mund të kryejë kërkime në Parlamentin Europian”, tha Klement në një intervistë me POLITICO në zyrën e tij në Bruksel. “Për hir të reputacionit të të dy institucioneve, OLAF — dhe veçanërisht të Parlamentit Europian — mendoj se duhet ta përfundojmë debatin.”

Shtytja e Klementit për qartësi mbi fushëveprimin e aksesit të OLAF-it, vjen përpara një shqyrtimi të pritur nga BE më vonë këtë vit të rregullave që garantojnë punën e organit mbikëqyrës, pjesë e një rishikimi më të gjerë që synon përmirësimin e parandalimit të mashtrimeve në Evropë. Kjo vjen në mes të një shqyrtimi më të gjerë, të mënyrës se si institucionet e BE-së trajtojnë akuzat për korrupsion dhe sjellje të pahijshme.

Çështja u bë shumë e rëndësishme gjatë skandalit të korrupsionit të vitit 2022 të njohur si Qatargate, një hetim belg mbi përpjekjet e dyshuara të Katarit dhe Marokut për të ndikuar në vendimmarrjen në Parlament. Hetuesit e OLAF u ankuan në atë kohë se u ishte bllokuar qasja në zyrat dhe laptopët e ligjvënësve.

Institucionet e BE-së kanë një “detyrim moral” për të “përqafuar transparencën”, shkroi Klement në raportin vjetor të OLAF-it për vitin 2025, të publikuar të hënën. Organi përfundoi tetë raste vitin e kaluar, që përfshinin anëtarë të stafit të Parlamentit, tha raporti.

“Nuk kemi asnjë problem me shumicën e [institucioneve të BE-së]. Me shumicën e tyre bashkëpunojmë pa asnjë problem”, tha Klement për POLITICO. Por është e diskutueshme nëse marrëveshjet që OLAF ka me institucione të caktuara janë “të mjaftueshme, si bazë ligjore për bashkëpunim”, shtoi ai.

Sipas rregullave aktuale, OLAF — një organ administrativ pa fuqinë për të ngritur ndjekje penale — duhet të kërkojë leje për të hyrë në ambientet e Parlamentit 48 orë më parë, përveç rasteve “të jashtëzakonshme”, kur dhënia e një njoftimi të tillë do të dëmtonte një hetim.

Një marrëveshje bashkëpunimi e vitit 2013 midis OLAF-it dhe Parlamentit supozohet të lehtësojë aksesin në ambientet e legjislaturës, duke u bazuar në një marrëveshje të nënshkruar në vitin 1999, që thotë se zyra e sigurisë e Parlamentit "do të ndihmojë [OLAF-in] në kryerjen praktike të hetimeve". Por bordi i shqyrtimit të OLAF-it tha në një raport të vitit 2024 se Parlamenti ngurronte t'i lejonte hetuesit të kryenin kontrolle.

“Parlamenti dukej se konsideronte se subjekti në pozicionin më të mirë për të hetuar akuza të tilla nuk është OLAF, por vetë Parlamenti, dhe se, në përputhje me rrethanat, OLAF duhet të përmbahet nga çdo hetim paralel”, shkroi bordi.

“OLAF po haste vështirësi të caktuara në hetimin e rasteve të dyshuara të sjelljes së keqe serioze nga eurodeputetët”, shtoi ai.

Klement, i cili mori rolin në shkurt, tha se “pajtohet plotësisht” me këtë vlerësim.

Shumë vëzhgues të llogaridhënies në Bruksel — përfshirë paraardhësin e Klementit, Ville Itälä — kanë argumentuar prej kohësh se imuniteti që gëzojnë eurodeputetët mund t'u lejojë atyre të bllokojnë ose ngadalësojnë hetuesit e OLAF-it, në mënyra që ata që punojnë në institucione të tjera nuk munden.

Klement tha se shqyrtimi i ardhshëm i legjislacionit të OLAF-it, i pritur si pjesë e rishikimit më të gjerë të Komisionit Evropian të “arkitekturës kundër mashtrimit” të BE-së - rregullat që rregullojnë organet që merren me mashtrimin, krimin dhe korrupsionin brenda BE-së - është një “mundësi e përsosur” për të zgjidhur çështjen.

Megjithatë, zyrtari çek, i cili më parë shërbeu si zëvendësprokuror i përgjithshëm në Zyrën e Prokurorit Publik Evropian, tha se OLAF nuk po kërkon kompetenca më të forta.

«Nuk kërkoj më shumë kompetenca, nuk kemi nevojë për më shumë pushtete, nuk jemi ‘në ndjekje’ të askujt», tha ai. «Por duam qartësi mbi atë që mundemi dhe nuk mundemi të bëjmë».

«Mund të shoh shumë përpjekje për të ndarë informacion, për të zgjidhur situatën. Duhet të jetë e dhimbshme për vetë [Parlamentin]», tha ai, kur u pyet nëse shihte ndonjë mësim të nxjerrë nga institucioni pas Qatargate.

Parlamenti rishikoi kodin e sjelljes dhe rregulloren e procedurës në vitin 2023, duke futur disa detyrime të reja për eurodeputetët, duke përfshirë kërkesa më të ashpra për deklarimin e interesave private dhe një ndalim të aktiviteteve të lobimit.

Një zëdhënës i Parlamentit nuk pranoi të komentojë./ Politico.